«Λογοτεχνία, το μόνο δημοκρατικό καθεστώς»

«H λογοτεχνία είναι ένας από τους λίγους χώρους στους οποίους μπορείς να ζήσεις σε άλλους κόσμους, να ταξιδεύεις, να μεγαλώνεις, να μεταλλάσσεσαι. Το μόνο δημοκρατικό καθεστώς», λέει στα «NEA» ο Πάκο Τάιμπο II. Όταν τον ρωτούν αν έχει σκεφθεί να γράψει μια ερωτική ιστορία, απαντά: «Ναι αμέ! Ο άνθρωπος μπορεί να σκεφθεί πολύ παράξενα πράγματα!»

«Έχω εμμονή με την Ιστορία. Χωρίς το παρελθόν δεν είμαστε τίποτα. Χωρίς
αναφορές δεν είμαστε τίποτα». Ο Πάκο Ιγνάσιο Τάιμπο II το παραδέχεται· έχει
ψύχωση με την Ιστορία. Πώς αλλιώς θα είχε καταφέρει να μετατρέψει ένα
ριζοσπαστικό παρελθόν σε μορφή λαϊκής τέχνης και ακόμη περισσότερο σε μπεστ
σέλερ; Όταν διαβάζει κανείς τα βιβλία αυτού του αεικίνητου Ισπανού είναι σαν
να διαβάζει την εγκυκλοπαίδεια του ριζοσπαστισμού για τον 20ό αιώνα· συναντά
φιγούρες όπως ο Πάντσο Βίγια, ο Εμιλιάνο Ζαπάτα, ο Λέων Τρότσκι, ο Τσε
Γκεβάρα.

Κι αν η ριζοσπαστική ιστορία ως υπόβαθρο δεν είναι συμβατική φόρμουλα για
λογοτεχνική επιτυχία, ο διονυσιακός Τάιμπο II αποτελεί εξαίρεση. Πού το
αποδίδει; «Στο ότι ακόμη υπάρχουν στον πλανήτη ευφυείς αναγνώστες, στο ότι η
λογοτεχνία είναι για ακόμη μία φορά το καταφύγιο της κριτικής σκέψης, στο ότι
υπήρξα πολύ τυχερός», απαντά ο 57χρονος συγγραφέας, ο οποίος βρίσκεται στη
χώρα μας προσκεκλημένος των Εκδόσεων Άγρα και Κέδρος για να παρουσιάσει τρία
βιβλία του που κυκλοφόρησαν στα ελληνικά: «Ερνέστο Γκεβάρα, γνωστός και ως
Τσε», «Ανήσυχοι Νεκροί» (γραμμένο μαζί με τον υποδιοικητή Μάρκος των
Ζαπατίστας), «Με τέσσερα χέρια».

Ακτιβιστής, μυθιστοριογράφος, διευθυντής εντύπων, καθηγητής, δημοσιογράφος,
διευθυντής τής «Μαύρης Εβδομάδας» (Semana Negra), του Φεστιβάλ Αστυνομικής
Λογοτεχνίας που οργανώνει κάθε χρόνο στην Ισπανία, ο Τάιμπο II ήταν και είναι
πολιτικοποιημένος (τα αστυνομικά μυθιστορήματα εναλλάσσονται με δοκίμια ή μια
βιογραφία του Τσε). Κυρίως, όμως, παραμένει αριστερός. Μα, δεν είναι η
Αριστερά ουτοπία; «Μακάρι η εποχή μας να ήταν μια ουτοπία με περισσότερα μικρά
όνειρα», λέει ο μετρ του ισπανόφωνου νουάρ. Και στη διαπίστωση ότι η Αριστερά
απέτυχε, ο Τάιμπο II αντιτείνει με πάθος: «Παιδί μου, αν δεν υπήρχε η Αριστερά
θα ζούσαμε ακόμη στον Μεσαίωνα!».

Το μυθιστόρημα «Με τέσσερα χέρια» είναι ένα πολιτικό θρίλερ με κατασκόπους,
τρομοκράτες, εμπόρους ναρκωτικών και αφηγητές δύο δημοσιογράφους που
προσπαθούν να ξεσκεπάσουν μια δολοπλοκία εναντίον των Σαντινίστας. Είναι,
επίσης, μια σάτιρα για τα μέσα και τους σκοπούς της πολιτικής. Όσο για τους
ήρωές του, «η δημοσιογραφία μπορεί να είναι μια από τις καλές τέχνες, παρ’ όλο
που έχει διαβρωθεί από τις πιέσεις, τη λογοκρισία, την επιφανειακότητα». Στο
ίδιο μυθιστόρημα, ο Ισπανός – αλλά πολιτογραφημένος Μεξικανός από το 1958,
όταν οι αριστεροί γονείς του εγκατέλειψαν τη χώρα του Φράνκο – δεν κρύβει την
οργή του για την αμερικανική πολιτική στην Κεντρική Αμερική. «Έχω τον ίδιο
θυμό σήμερα κι ακόμα μεγαλύτερο», σημειώνει, παρότι οι εξελίξεις στη Λατινική
Αμερική δείχνουν ότι κάτι αλλάζει: «Χωρίς αμφιβολία είναι εποχή αλλαγών. Το
εκκρεμές του νεοφιλελευθερισμού έφθασε στο όριό του και επιστρέφει».

Ο Τάιμπο δεν είναι απαισιόδοξος, ούτε «παθολογικά οπτιμιστής». Πιστεύει «στις
μικρές αλλαγές, στην αφύπνιση των συνειδήσεων». H συνεργασία της χρονιάς,
πάντως, ήταν αυτή με τον υποδιοικητή Μάρκος· μαζί έγραψαν ένα αστυνομικό
μυθιστόρημα με πολιτικό περιεχόμενο («Ανήσυχοι Νεκροί», Άγρα – Κέδρος).

INFO

Ο συγγραφέας θα μιλήσει απόψε στις 20.00 για το έργο του. Τα βιβλία του θα
παρουσιάσει ο Πέτρος Μάρκαρης. Στις 20.00, στη Στοά του Βιβλίου.