H κρίση ηλικίας χτυπά στα 40

Κάνουν λίφτινγκ, περνούν το σύνδρομο του κόκκινου σπορ αυτοκινήτου,
αλλάζουν καριέρα, ξαναγυρνούν στα… μαθητικά θρανία: η κρίση της μέσης
ηλικίας που «χτυπάει» ανεξαρτήτως φύλου φαίνεται πως έχει πολλά «πρόσωπα».
Όπως όμως τονίζουν οι ειδικοί, δεν πρόκειται για «κανόνα», ενώ στις
περιπτώσεις που συμβαίνει δεν εκδηλώνεται με τον ίδιο τρόπο. Συμπληρώνουν
μάλιστα πως η κρίση μέσης ηλικίας συχνά οδηγεί στην εξέλιξη, καθώς γεννιέται η
ανάγκη για καλύτερη ζωή.

«Αναζητώ μία ζωή με περισσότερο νόημα. Οι σπουδές θα μου καλύψουν αυτή την ανάγκη. Τώρα αν αυτό είναι κρίση ηλικίας, δεν μπορώ να το απαντήσω», λέει ο 45χρονος Ιάκωβος Καραμάνης, που ετοιμάζεται να δώσει Πανελλήνιες με στόχο να περάσει στη Φιλοσοφική

«Ξυπνάς ξαφνικά μια μέρα και αντιλαμβάνεσαι πως βρίσκεσαι στα μισά του δρόμου.
Είναι η στιγμή που είτε θα κάνεις το μεγάλο βήμα, είτε θα παραμείνεις
κολλημένος εκεί ακριβώς όπου είσαι. Στασιμότητα όμως σημαίνει “θάνατος”, όταν
συνειδητοποιείς πως τα χρονικά όρια στενεύουν», λέει ο Γιώργος Παγκούρας, που
πριν από λίγες μέρες «πάτησε» τα 40.

Ο ίδιος διάλεξε τον δρόμο των ανατροπών, τόσο στην επαγγελματική όσο και στην
προσωπική του ζωή. Πριν από περίπου τρία χρόνια άλλαξε εταιρεία και… πόστο,
καθώς πήρε προαγωγή και έγινε εμπορικός διευθυντής. H εμπειρία τον έκανε να
νιώθει σίγουρος για τον εαυτό του. «Πραγματικά τα 40 είναι ορόσημο. Αναζητούσα
μια πρόκληση, κυρίως γιατί γνωρίζω πολύ καλά πως υπάρχουν όρια ηλικίας στην
αγορά. Αυτό με έκανε πιο ρεαλιστή και λιγότερο ενθουσιώδη – χαρακτηριστικό των
νεανικών μου χρόνων».

«Ζω καλύτερα». Τι κέρδισε από την αλλαγή αυτή; «Χρόνο και ποιότητα
ζωής, καθώς μείωσα κατ’ αυτόν τον τρόπο και τις ώρες εργασίας. Τα προηγούμενα
χρόνια ήμουν βιαστικός σε όλα, ήθελα ταχύτητα. Τώρα ζω καλύτερα, με ηρεμία και
με προγραμματισμό» λέει. Άλλωστε, πριν από λίγους μήνες απέκτησε και το πρώτο
του παιδί, επομένως ο ελεύθερος χρόνος ήταν πλέον απαραίτητος. «Ένιωθα πολύ
πιο ώριμος από ό,τι στα 30 μου για να μεγαλώσω ένα παιδί».

Όπως τονίζουν οι ειδικοί, η κρίση της μέσης ηλικίας είναι διαφορετική για τα
δύο φύλα. Στις γυναίκες συμπίπτει συνήθως με την εμμηνόπαυση ή συνδέεται με τη
στιγμή που τα παιδιά εγκαταλείπουν την πατρική εστία και φτιάχνουν δικές τους
οικογένειες – το σύνδρομο της αποπαίδωσης ή της «άδειας φωλιάς», όπως
ονομάζεται. Στους άνδρες εκδηλώνεται η «λαχτάρα» να αποκτήσουν το αμάξι που
ονειρεύονταν στα εφηβικά τους χρόνια. Αμφισβητούν δηλαδή τη ζωή τους και
δείχνουν διάθεση για πιο «νεανικές» δραστηριότητες.

Πιο ποιοτική ζωή. Ο 45χρονος Ιάκωβος Καραμάνης, που εργάζεται σε
τυπογραφείο, δεν αποδίδει την επιστροφή του στα μαθητικά θρανία στην κρίση της
μέσης ηλικίας. «Απλά πιστεύω πως όσο ωριμάζω αναζητώ μια πιο ποιοτική ζωή. Γι’
αυτό αποφάσισα να δώσω Πανελλήνιες με σκοπό να περάσω στη Φιλοσοφική. Βλέπω
ότι δεν υπάρχει καμία εξέλιξη στην επαγγελματική μου ζωή και επομένως… ή
τώρα ή ποτέ».

Άλλωστε, όπως ο ίδιος εξηγεί, ήθελε πάντα να σπουδάσει, οι περιστάσεις όμως
δεν του το επέτρεψαν. «Δεν μπορώ πάντα να ζω με αυτή την πρόφαση. Άρχισα να
βλέπω τα πράγματα διαφορετικά, θα έλεγα πιο ώριμα. Επί 20 χρόνια κάνω την ίδια
δουλειά και αμείβομαι πάνω-κάτω το ίδιο. Αναζητώ μια ζωή με περισσότερο νόημα.
Οι σπουδές θα μου καλύψουν αυτή την ανάγκη. Τώρα αν αυτό είναι κρίση ηλικίας,
δεν μπορώ να απαντήσω» συμπληρώνει.

Κορυφώνεται στα 46. H κρίση ηλικίας αρχίζει στα 39 και τελειώνει στα
50. Συνήθως, «κορυφώνεται» στα 46. «Όπως και να ‘χει, αυτό που ονομάζουμε
κρίση της μέσης ηλικίας δεν συμβαίνει σε όλους τους ανθρώπους, και στις
περιπτώσεις που συμβαίνει δεν εκδηλώνεται πάντα με τον ίδιο τρόπο και την ίδια
ένταση», αναφέρει η Αργυρώ Βούλγαρη, ψυχολόγος και υποδιευθύντρια στο Ελληνικό
Κέντρο Ψυχικής Υγιεινής και Ερευνών.

Κοινά συμπτώματα. Και στις δύο περιπτώσεις, πάντως, υπάρχουν πολλά
κοινά «συμπτώματα»: Όπως αναφέρει η κ. Βούλγαρη, «οι άνθρωποι που φτάνουν στις
υπηρεσίες ψυχικής υγείας με κρίση μέσης ηλικίας συνήθως αναφέρουν προβλήματα
στον γάμο ή στη σχέση τους – συχνά έχουν να κάνουν με απιστία από την πλευρά
του συντρόφου – ή δυσκολίες στη δουλειά. Ουσιαστικά πρόκειται για ανθρώπους
που συνειδητοποιούν ότι η ζωή έχει ένα τέλος και φτάνουν σε ένα σημείο που
ξαναεξετάζουν τη ζωή τους και προσπαθούν να επαναπροσδιορίσουν την
προσωπικότητά τους. Στη διαδικασία αυτή μπορεί να συμβούν πολλά: Διεθνείς
στατιστικές έχουν δείξει, για παράδειγμα, ότι στην ηλικία αυτή αυξάνονται οι
αυτοκτονίες, οι ψυχικές διαταραχές και τα κρούσματα αλκοολισμού.