Οι θεραπείες για την ακμή

Είναι γεγονός ότι με τη σωστή θεραπεία, μπορεί κανείς να διατηρήσει την ακμή του υπό έλεγχο. Ποια είναι, όμως, η καλύτερη θεραπεία για κάθε έναν από εμάς; Οι επιλογές που υπάρχουν είναι πολλές και ποικίλες – κυμαίνονται από ειδικές κρέμες και αντιβιοτικά που χορηγούνται με συνταγή γιατρού, έως λέιζερ και χημικά πήλινγκ, που επιτίθενται σε διάφορες αιτίες της τόσο συχνής δερματοπάθειας.

Όπως εξηγούν ειδικοί από την Κλινική Μάγιο, στο Ρότσεστερ της Μινεσότα, οι νεώτερες θεραπείες της ακμής – όπως η φωτοδυναμική θεραπεία (θεραπεία με μπλε φως), η θεραπεία με λέιζερ και οι συνδυασμένες θεραπείες – μπορεί να αποτελέσουν αποτελεσματικές επιλογές, εάν αποτύχουν οι παραδοσιακές μέθοδοι. Ωστόσο, απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για να καθορισθεί ποιοι είναι κατάλληλοι υποψήφιοι γι’ αυτές τις ανερχόμενες θεραπείες, πόσο αποτελεσματικές είναι και ποιες μπορεί να είναι οι μακροπρόθεσμες επιδράσεις τους.

Η ακμή έχει σχέση με το σμήγμα, δηλαδή το λίπος του δέρματος το οποίο εκκρίνεται από τους σμηγματογόνους αδένες για να λιπάνει τις τρίχες και το δέρμα.

Οι αδένες αυτοί είναι ενωμένοι με τους θυλάκους των τριχών – το τμήμα κάθε τρίχας από το οποίο αυτή τρέφεται και στηρίζεται για όλη της τη ζωή – και το σμήγμα φυσιολογικά κινείται κατά μήκος της τρίχας και, μέσω του ανοίγματος του θυλάκου, στην επιφάνεια του δέρματος.

Όταν ο οργανισμός παράγει μεγάλες ποσότητες σμήγματος, αυτό μπορεί – μαζί με νεκρά δερματικά κύτταρα – να συσσωρευτεί στον θύλακο και να στερεοποιηθεί. Καθώς μεγαλώνει αυτή η μάζα, το τοίχωμα του θυλάκου τεντώνεται και μπορεί τελικά να υποστεί ρήξη, επιτρέποντας την ακόμα μεγαλύτερη συσσώρευση σμήγματος και δερματικών κυττάρων. Αυτή είναι η υποκείμενη αιτία της ακμής, που μπορεί να επιδεινωθεί από την εισβολή του βακτηρίου p. acnes το οποίο προκαλεί πρόσθετη φλεγμονή και επιπλέκει την ακμή.

Οι θεραπείες της ακμής συνήθως δρουν ελαττώνοντας την παραγωγή του σμήγματος, επιταχύνοντας την ανάπτυξη νέων δερματικών κυττάρων και την απομάκρυνση των νεκρών, ή καταπολεμώντας τις βακτηριακές λοιμώξεις. Μερικές θεραπείες, ιδίως οι συνδυασμένες, ασκούν διπλή ή και τριπλή δράση.

Οι θεραπείες που βασίζονται στα λέιζερ και στο φως φθάνουν στις βαθύτερες στοιβάδες του δέρματος, δίχως να βλάπτουν την επιφάνειά τους.

* Η θεραπεία με λέιζερ πιστεύεται ότι επιδρά στους σμηγματογόνους αδένες, αναγκάζοντάς τους να παράγουν λιγότερο σμήγμα. Συνήθως γίνεται με τοπική εφαρμογή αναλγητικών φαρμάκων για να μην πονέσει ο ασθενής στη διάρκειά της. Στις πιθανές παρενέργειές της συμπεριλαμβάνονται προσωρινή ερυθρότητα και διόγκωση του δέρματος.

* Η φωτοδυναμική θεραπεία έχει ως στόχο το βακτήριο p. acnes, το οποίο προκαλεί την φλεγμονή της ακμής. Είναι ανώδυνη και γίνεται σε αρκετές συνεδρίες διότι τα βακτήριο έχει την τάση να πολλαπλασιάζεται γρήγορα. Στις πιθανές παρενέργειές της συμπεριλαμβάνονται αλλαγές στο χρώμα του δέρματος, διόγκωση στα σημεία όπου γίνεται και ξηρότητα.

Οι θεραπείες αυτές μπορεί επίσης να βελτιώσουν την υφή του δέρματος και να αμβλύνουν τις ουλές, και έτσι μπορεί να αποτελέσουν καλή επιλογή για όσους έχουν ακμή αλλά και ουλές εξαιτίας της.

Τα χημικά πήλινγκ και η μικροδερμοαπόξεση μπορεί να βοηθήσουν στον έλεγχο της ακμής. Αυτές οι αισθητικές μέθοδοι – που παραδοσιακά χρησιμοποιούνται για την άμβλυνση των λεπτών ρυτίδων, των δερματικών βλαβών από τον ήλιο και των μικρών ουλών του προσώπου – είναι πιο αποτελεσματικές όταν χρησιμοποιούνται σε συνδυασμό με άλλες θεραπείες για την ακμή, σύμφωνα με τους ειδικούς της Κλινικής Μάγιο.

Οι θεραπείες αυτές καλό είναι να γίνονται από γιατρό, διότι αν γίνουν με λάθος τρόπο στο σπίτι μπορεί να οδηγήσουν σε λοιμώξεις, εξάρσεις της ακμής ή ουλές. Εάν το δέρμα ενός ανθρώπου έχει την τάση να αναπτύσσει ουλώδη ιστό, τα χημικά πήλινγκ και η μικροδερμοαπόξεση μπορεί να μην είναι κατάλληλα.

* Χημικά πήλινγκ. Εφαρμόζονται στο δέρμα χημικές ουσίες, όπως το γλυκολικό οξύ ή το σαλικυλικό οξύ, για να αφαιρεθούν τα νεκρά δερματικά κύτταρα, να «ανοίξουν» οι πόροι, να αφαιρεθούν τα μπιμπίκια και να διεγερθεί η ανάπτυξη νέου δέρματος. Τα χημικά πήλινγκ συχνά χρησιμοποιούνται μαζί με κρέμες ή τζελ για την ακμή, για καλύτερη είσδυση του φαρμάκου στο δέρμα. Αναλόγως με την χημική ουσία που χρησιμοποιείται μπορεί να παρατηρηθούν ανεπιθύμητες ενέργειες, που κυμαίνονται από προσωρινή ερυθρότητα του δέρματος και φλύκταινες έως ξεφλούδισμα, ουλές, λοιμώξεις ή αποχρωματισμός του δέρματος. 

* Μικροδερμοαπόξεση. Γίνεται με μία συσκευή που εκπέμπει στο δέρμα μικροκρυστάλλους οι οποίοι κάνουν επιφανειακή απολέπιση. Στη συνέχεια, αφαιρούνται με έναν αναρροφητικό σωλήνα οι κρύσταλλοι και τα δερματικά κύτταρα. Η θεραπεία αυτή καθαρίζει επίσης τους πόρους. Συχνά γίνεται σε συνδυασμό με άλλες θεραπείες της ακμής για να αυξήσει την αποτελεσματικότητά τους.

Οι συνδυασμένες θεραπείες _ λ.χ. η χρήση συνταγογραφούμενων κρεμών και αντιβιοτικών από το στόμα _ έχουν ως στόχο όλες τις αιτίες της ακμής, γι’ αυτό και θεωρούνται πιο αποτελεσματικές. Δύο από τους συχνότερα εφαρμοζόμενους συνδυασμούς είναι τα ρετινοειδή με αντιβιοτικά από το στόμα και το υπεροξείδιο του βενζολίου με τοπικά αντιβιοτικά. 

* Ρετινοειδή με αντιβιοτικά από το στόμα. Τα ρετινοειδή είναι παράγωγα της βιταμίνης Α και δρουν ευνοώντας την κυτταρική αναδιοργάνωση και αποτρέποντας την απόφραξη του θυλάκου της τρίχας. Τα αντιβιοτικά, εξάλλου, σκοτώνουν το βακτήριο p. acnes και ελαττώνουν την φλεγμονή.

* Υπεροξείδιο του βενζολίου με τοπικά αντιβιοτικά. Το υπεροξείδιο του βενζολίου είναι μία ουσία που δρα αποτελεσματικότερα όταν συνδυάζεται με αντιβιοτικά που απλώνονται στο δέρμα (τοπικά αντιβιοτικά). Το υπεροξείδιο μπορεί να ξηράνει το δέρμα, να σκοτώσει τα βακτήρια και να ευνοήσει την αποβολή των νεκρών δερματικών κυττάρων. Τα τοπικά αντιβιοτικά, εξ άλλου, μπορεί να σκοτώσουν τα βακτήρια στην επιφάνεια του δέρματος και να καταπολεμήσουν την φλεγμονή.  Ωστόσο, εάν γίνει κακή χρήση ή κατάχρηση των αντιβιοτικών, το βακτήριο p. acnes μπορεί να αναπτύξει αντοχή σε αυτά, δυσχεραίνοντας έτσι την αντιμετώπιση της ακμής. Πάντως, οι συνδυασμένες θεραπείες έχουν λιγότερες πιθανότητες να οδηγήσουν σε αυτό το πρόβλημα.

Εάν σας ενδιαφέρουν οι νεώτερες θεραπείες για την ακμή, συζητήστε το θέμα με έναν δερματολόγο γιατρό, ο οποίος θα σας βοηθήσει να βρείτε αυτήν που είναι κατάλληλη για εσάς.

Ανεξάρτητα, όμως, από τη θεραπεία που θα κάνετε, οι ειδικοί της Κλινικής Μάγιο συνιστούν να έχετε ρεαλιστικές προσδοκίες. Η ακμή δεν θεραπεύεται, τονίζουν, απλώς τίθεται υπό έλεγχο. Επιπλέον, μπορεί να μην δείτε αισθητή βελτίωση παρά έπειτα από λίγες εβδομάδες (καμία φορά 6 ή και 8 ακόμα), ενώ η ακμή σας μπορεί στην αρχή να φαίνεται χειρότερη από πριν. Εάν, όμως, ακολουθήσετε το πρόγραμμά σας, είναι πιθανόν να αποκτήσετε τελικά πιο καθαρό δέρμα.