Tο οπλοστάσιο των… αγωγών

Είτε ως ανταμοιβή είτε ως τιμωρία, οι αγωγοί πετρελαίου και φυσικού αερίου
έχουν γίνει η «τελευταία λέξη» στο οπλοστάσιο της σύγχρονης διπλωματίας. H
άνοδος των τιμών του πετρελαίου κάνει τις χώρες που είναι πλούσιες σε μαύρο
χρυσό να συνειδητοποιούν τη δύναμή τους. Για να κάνουν αισθητή την επιρροή
τους, χρησιμοποιούν ένα αμβλύ εργαλείο (όπως θα έλεγε ένας ιατροδικαστής στον
τόπο του εγκλήματος): τους αγωγούς.

Οι αγωγοί έχουν γίνει το ίδιο «σέξι» όσο και οι πύραυλοι, έλεγε πρόσφατα
Αμερικανός ειδικός στις Βρυξέλλες. Νέοι αγωγοί ξεφυτρώνουν ή σχεδιάζονται
συνεχώς για τη Νότια Αμερική, τη Μέση Ανατολή, τη Ρωσία και την Αφρική. Οι
πετρελαιοπαραγωγοί χώρες τούς χρησιμοποιούν για να διαμορφώνουν συμμαχίες, να
τιμωρούν εχθρούς και να αποσπούν παραχωρήσεις από τους πελάτες τους.

Κατά τη διάρκεια πρόσφατης επίσκεψής του στη Λιθουανία, ο Αμερικανός
αντιπρόεδρος Ντικ Τσέινι κατηγόρησε τη Ρωσία ότι χρησιμοποιεί το πετρέλαιο και
το φυσικό αέριο ως «εργαλεία εκφοβισμού και εκβιασμού». Ύστερα, σε μια στάση
του στο Καζαχστάν, παρότρυνε τις πλούσιες σε ενέργεια χώρες της Κεντρικής
Ασίας να παρακάμψουν τη Ρωσία όταν θα κατασκευάσουν αγωγούς προς τη Δύση.

Ενεργειακά δίκτυα

Την ίδια κιόλας ημέρα που η χώρα του ανέλαβε την προεδρία της λέσχης των 8 πιο
προηγμένων βιομηχανικών χωρών του κόσμου, ο πρόεδρος Πούτιν διέκοψε την παροχή
φυσικού αερίου στην Ουκρανία λόγω διαμάχη για τις τιμές, παγώνοντας τους
Ουκρανούς καθώς και πολλούς Ευρωπαίους μέσα στο καταχείμωνο. Οι γείτονες της
Ρωσίας συνειδητοποιούν μια νέα πραγματικότητα: όποιος ελέγχει τους αγωγούς,
έχει το πάνω χέρι.

Υπερεθνικοί αγωγοί υπάρχουν πλέον του αιώνα, αλλά όσο ήταν χαμηλές οι τιμές
και άφθονη η προσφορά, είχαν χάσει με τον καιρό τη στρατηγική σημασία τους. Τα
πράγματα όμως άλλαξαν τα τελευταία χρόνια. Λόγω της αυξημένης ζήτησης
ασκούνται πιέσεις στα ενεργειακά δίκτυα, η προσφορά δυσκολεύεται να
ανταποκριθεί στη ζήτηση και προκαλούνται εντάσεις.

Ας πάρουμε την περίπτωση του Ιράν. Θέλει να κατασκευάσει έναν αγωγό φυσικού
αερίου προς την Ινδία και εξετάζει ακόμη και να τον επεκτείνει μέχρι την Κίνα.
Με τον αγωγό θα αποκτήσει αυξημένη πολιτική επιρροή. Υπάρχουν όμως προβλήματα.
Ο αγωγός πρέπει να διασχίσει το Πακιστάν, με το οποίο η Ινδία έχει ιστορικά
προβλήματα. Αντίθετες στην κατασκευή αυτού του αγωγού είναι και οι ΗΠΑ.

Ο μεγάλος αγωγός με τον οποίο ο πρόεδρος Τσάβες θέλει να συνδέσει τη
Βενεζουέλα με τη Βραζιλία και την Αργεντινή θα κοστίσει πανάκριβα: 23 δισ.
δολάρια. H μεταφορά του φυσικού αερίου με τάνκερ θα ήταν φθηνότερη. Ωστόσο, το
σχέδιο του Τσάβες δεν περιορίζεται απλώς στη μεταφορά του αερίου. Κρύβει ένα
πολιτικό μήνυμα. Ο αγωγός πρέπει «να θεωρείται ένα σημαντικό βήμα στην
ολοκλήρωση της Νότιας Αμερικής», αναφέρει σε ανακοίνωσή της η κρατική εταιρεία
πετρελαίου της Βενεζουέλας.

Οι Ρώσοι

Δύο χρόνια το σκέπτονταν οι Ρώσοι, ώσπου να αποφασίσουν πού θα «στείλουν» τον
σχεδιαζόμενο αγωγό τους στην Ανατολική Ασία. Αρχικά είχαν προτιμήσει την Κίνα,
αλλά κατέληξαν στο ρωσικό λιμάνι Ναχόντκα. H αιτία: θα μπορούν να εξάγουν
πετρέλαιο στην Ιαπωνία, αλλά και σε άλλες αγορές (στις ΗΠΑ, αλλά και στην
Κίνα). Ύστερα είναι κι εκείνο που ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τσέινι αποκάλεσε
«εκβιασμό». Επειδή οι Ευρωπαίοι μπλοκάρουν την επέκταση της ρωσικής εταιρείας
Γκαζπρόμ, τον περασμένο μήνα ο Πούτιν απείλησε ότι ενδεχομένως να κατευθύνει
στο μέλλον τις εξαγωγές ρωσικής ενέργειας προς την Ασία αντί για την Ευρώπη.

ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ

Κυρώσεις από τις ΗΠΑ

ΟΙ ΗΠΑ αποφάσισαν χθες να επιβάλουν κυρώσεις στη Βενεζουέλα, σημαντικό
σύμμαχο του Ιράν. H αμερικανική κυβέρνηση απαγορεύει την πώληση όπλων στη χώρα
αυτή, με το αιτιολογικό ότι δεν συνεργάζεται στον πόλεμο κατά της
τρομοκρατίας. Σύμφωνα με αξιωματούχο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, οι ΗΠΑ ανησυχούν
για τις φιλικές σχέσεις που διατηρεί ο πρόεδρος της Βενεζουέλας Ούγκο Τσάβες
με την Κούβα και το Ιράν, δύο χώρες που, κατά τις ΗΠΑ, υποστηρίζουν την
τρομοκρατία. Ένας ακόμη παράγοντας είναι το ότι ο Τσάβες δεν κατάφερε να
αποτρέψει τους αριστερούς αντάρτες της Κολομβίας από το να χρησιμοποιούν το
έδαφος της Βενεζουέλας. H Βενεζουέλα μάλιστα έχει προειδοποιήσει εδώ και μήνες
ότι οι ΗΠΑ θα στραφούν εναντίον της, με πρόσχημα την τρομοκρατία.

Άνοιγμα ΗΠΑ στη Λιβύη

Ο Λίβυος ηγέτης Μουαμάρ Καντάφι

ΤΙΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ σχέσεις τους με τη Λιβύη αποφάσισαν να αποκαταστήσουν
οι ΗΠΑ, ξανανοίγοντας την πρεσβεία τους στην Τρίπολη έπειτα από 26 χρόνια. H
Κοντολίζα Ράις ανακοίνωσε ότι η εξέλιξη αυτή είναι «αποτέλεσμα των ιστορικών
αποφάσεων που έλαβε το 2003 η ηγεσία της Λιβύης να αποκηρύξει την τρομοκρατία
και να διακόψει το πρόγραμμα παραγωγής όπλων μαζικής καταστροφής». H Λιβύη θα
αφαιρεθεί από τον κατάλογο των χωρών που στηρίζουν την τρομοκρατία. H απόφασή
της, το 2003, να σταματήσει το πρόγραμμα κατασκευής όπλων μαζικής καταστροφής
και να αποζημιώσει τις οικογένειες των θυμάτων από την κατάρριψη του
αεροσκάφους της Παναμέρικαν στο Λόκερμπι της Σκωτίας, το 1988, βοήθησε στην
αποκατάσταση των σχέσεων της με τις ΗΠΑ.