Kείμενα για μουσική και «μουσικά κείμενα»

Σε γράμμα προς τον πατέρα του, ο Μότσαρτ σημειώνει πόσο ασφυκτιούσε, ποικιλοτρόπως, στο Παρίσι

Αυτό το τεύχος του περιοδικού «Το Δέντρο» δεν ξεχνιέται μετά το τρίμηνο
που θα κυκλοφορήσει το νέο. Μένει για να επανερχόμαστε και να απολαμβάνουμε
μια μεγάλη ποικιλία κειμένων για τη μουσική και «μουσικών κειμένων»: Την
παρουσία της ανθρώπινης φωνής στο μελόδραμα στα λίντερ, «τη μελοποιημένη
ποίηση, τη χρήση και τον χαρακτήρα των οργάνων, την περιγραφή συναυλιών, το
προφίλ συνθετών, την αλληλογραφία μεταξύ μουσικών και ποιητών, τη φύση της
μοντέρνας μουσικής, τον ρόλο του μαέστρου, τη μουσική στον εικοστό αιώνα»…
Πού ν’ αρχίσω και πού να τελειώσω, από τα 39 πολυσέλιδα κείμενα (226 σελίδες)
που καλύπτουν πολύπλευρα το θέμα. Λίγες νύξεις μόνο. Το τεύχος αρχίζει με
κείμενο του Γιάννη Ευσταθιάδη για την αδυναμία των λιμπρέτων να
μεταφέρουν στην όπερα μεγάλα λογοτεχνικά έργα, π.χ. του Σαίξπηρ, «θυμίζει»
σημειώνει «Κλασικά εικονογραφημένα». Πιο κάτω δημοσιεύεται το σπαρταριστό
διηγηματάκι του Ζαχαρία Παπαντωνίου, «Μητέρα εις συναυλίαν». Στην
αλληλογραφία με τον πατέρα του ο Μότσαρτ ασφυκτιά στο Παρίσι,
λοιδορώντας τους Γάλλους: «Θα ευγνωμονώ τον Μεγαλοδύναμο αν καταφέρω να
αποδράσω με το γούστο μου άθικτο…». Αναδημοσιεύονται κείμενα του Γιώργου
Σεφέρη για τη μουσική, όπου απευθυνόμενος σε φιλικό του πρόσωπο ο
νομπελίστας θα σημειώσει: «Ο Μπαχ (…) μπορεί περισσότερο να με διδάξει εμένα
πώς να γράψω τον “Στρατή Θαλασσινό” παρά τον φίλο σου να γράψει ένα ορατόριο».

Σταματώ εδώ, προτρέποντας να μη χάσετε αυτό το τεύχος που συνοδεύεται από ένα
εξαίρετο CD με ιστορικές ηχογραφήσεις από όπερες του Μότσαρτ.

«Να επισκεπτόμαστε τους επιζώντες ποιητές»

Ο παραπάνω υπότιτλος είναι στίχος από ποίημα του σπουδαίου ποιητή Γιάννη
Βαρβέρη, στον οποίο το «Εντευκτήριο» του Γιώργου Κορδομενίδη (ένα
από τα λίγα έντυπα που τιμούν με συνέπεια τη λογοτεχνία) αφιερώνει πολλές
σελίδες. Το αφιέρωμα αρχίζει με πέντε αδημοσίευτα ποιήματα του τιμωμένου και
συνεχίζεται με κείμενα του Βαγγέλη Χατζηβασιλείου, του Αλέξη Ζήρα, του Μένη
Κουμανταρέα, της Μαρίας Κέντρου – Αγαθοπούλου, του Σάκη Σερέφα, του Σταύρου
Ζαφειρίου, της Γεωργίας Τριανταφυλλίδου, της Ρούλας Αλαβέρα και του Σπύρου
Παγιατάκη.

Αυτό το τεύχος του «Εντευκτηρίου» είναι γεμάτο ποίηση. Να σημειώσω τη
δημοσίευση νέων ποιημάτων του θαλερού Τάκη Βαρβιτσιώτη (γενν.
Θεσσαλονίκη, 1916) που συνοδεύονται από μελέτημα του Γιώργου Βαρθαλίτη και
προσεγμένο CD διάρκειας 75 λεπτών, όπου ο Βαρβιτσιώτης αυτοανθολογείται και
διαβάζει ποιήματά του γραμμένα από το 1941 έως το 1995. Και τέλος, η
σπουδαιότερη εν ζωή Ελληνίδα ποιήτρια Κική Δημουλά γράφει ένα εξασέλιδο
κείμενο για την ομότεχνό της Μαρία Κυρτζάκη, με αφορμή τον συγκεντρωτικό τόμο
ποιημάτων «Στη μέση της ασφάλτου». Σημειώνει η Δημουλά για την Κυρτζάκη: «Ο
λόγος της ορθώνεται σαν ρομφαία. Λέει ή θανατώνει. Καρφώνεται με ένταση
απαραχάρακτη και τιμωρεί τα αυτονόητα, τα κοινότοπα, είναι άγρια, τρυφερή,
χαϊδεύει τις αδυναμίες, αλλά χαϊδεύει με τις ίδιες εκείνες γρατζουνιές που της
προκάλεσε η γαμψή αφή των πραγμάτων…».

ΕΚΚΛΗΣΙΑ. Έστω και σαν αντίδοτο στους αφρούς του Χριστόδουλου, αξίζει
τον κόπο να διαβάζει κανείς την τριμηνιαία έκδοση σπουδής στην Ορθοδοξία, τη
«Σύναξη». Σ’ αυτό το τεύχος, το πολλαπλώς ενδιαφέρον θέμα «H Εκκλησία
ως Σώμα – H ανάδειξη των επισκόπων και η θέση των λαϊκών». Κείμενα στοχαστικά,
αφανάτιστα ακόμα και όταν διαφωνούν μεταξύ τους οι συγγραφείς. Είναι βαριά
απώλεια, για πιστούς και άθρησκους, για σκεπτόμενους πολίτες να μην ακούγονται
ευρύτερα αυτές οι φωνές και να μένουμε με τις παρόλες του Καλαβρύτων.

ΑΙΤΩΛΙΑ. Ποικίλη πολιτιστική και λαογραφική ύλη δημοσιεύεται και σ’
αυτά τα «Αιτωλικά». Ενδιαφέρον ακόμα, το ποίημα του Δημήτρη Πιστικού «H
νεράιδα της Τραγάς» που πατάει στα χνάρια δημοτικού τραγουδιού και βασίζεται
σ’ έναν θρύλο της Τραγάς, γενέτειρας του ποιητή.

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

«ΤΟ ΔΕΝΤΡΟ»: Δ. Αιγινήτου 34, Αθήνα – 115 28, τηλ.: 210-7245.553

«ΕΝΤΕΥΚΤΗΡΙΟ»: T.Θ. 500 11, Θεσσαλονίκη – 540 13, τηλ.: 2310-279.607

«ΣΥΝΑΞΗ»: Θερμοπυλών 39, Βριλήσσια – 152 35, τηλ.: 210-8049.396

«TA ΑΙΤΩΛΙΚΑ»: Διδότου 39, Αθήνα – 106 80, τηλ.: 210-3628.020