Δρόμοι

Σαν δυο οδηγοί…

… που μαλώνουν μέσα από τα παράθυρα των αυτοκινήτων τους, οι πολιτικοί σε
όλον τον κόσμο δείχνουν ο ένας τον άλλον σε αυτή τη νέα πετρελαϊκή κρίση. Έτσι
κάνουν πάντα. Βιάζονται να ρίξουν το φταίξιμο, αλλά αργούν να βρουν τη λύση
μπροστά στο πρόβλημα. Κι ας είναι βέβαιο πως θα εξακολουθούμε να ζούμε με αυτό
για πολλά χρόνια ακόμη, αφού τα τρία τέταρτα των παγκόσμιων αποθεμάτων
πετρελαίου βρίσκονται στα χέρια χωρών με ασταθείς κυβερνήσεις. Όμως, ούτε το
πρόβλημα αυτών των χωρών θα λυθεί με το πετρέλαιο.

Οι τιμές…

… του πετρελαίου θα ανεβαίνουν απότομα, όποτε αυτές οι κυβερνήσεις θα
περνούν κρίση ή όποτε κάποια από αυτές θα χρησιμοποιεί σαν όπλο την ενέργεια.
Ας πάρουμε για παράδειγμα τι συνέβη τους τελευταίους μήνες. Οι τιμές το
πετρελαίου ανέβηκαν, όταν ισλαμιστές αποπειράθηκαν να ανατινάξουν αγωγούς στη
Σαουδική Αραβία. Αντάρτες στη Νιγηρία αχρήστευσαν το ένα πέμπτο των αγωγών της
χώρας. Το Ιράν απειλεί να διακόψει τις εξαγωγές πετρελαίου. H πετρελαϊκή
βιομηχανία του Ιράκ δοκιμάζεται από επιθέσεις ανταρτών. H Βενεζουέλα παίζει
πολιτικά παιχνίδια με τις εξαγωγές του πετρελαίου της χώρας. H Ρωσία διακόπτει
τις εξαγωγές του φυσικού αερίου της. H Κίνα οργώνει τον κόσμο και κλείνει
συμβόλαια για νέες μαζικές προμήθειες πετρελαίου, όπως έκανε πρώτα η Ιαπωνία.
Ακόμη και η «σταθερή» Αμερική, που κόπτεται για την ελευθερία των αγορών,
απέκλεισε κινεζική επιχείρηση που είχε αποπειραθεί πέρυσι να εξαγοράσει την
αμερικανική εταιρεία πετρελαίου Unocal. Οι μικρές και εξαρτημένες ενεργειακά
χώρες δύσκολα μπορούν να ελπίζουν ότι θα επιβιώσουν μέσα σε αυτή τη ζούγκλα.

Πολλές χώρες…

… που είναι πλούσιες σε αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου, υποκύπτουν
στον πειρασμό να παίξουν με την προσφορά και να ανεβάσουν τις τιμές ή να
αυξήσουν τον κρατικό έλεγχο σε αυτούς τους φυσικούς πόρους, αφήνοντας απέξω
τις ιδιωτικές επιχειρήσεις. H Ρωσία είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Ένα
άλλο είναι η Νότια Αμερική, με τη Βενεζουέλα, τον Ισημερινό, τη Βολιβία και
ίσως το Περού. Σε περιόδους υψηλών τιμών, δύσκολα μπορεί να αντισταθεί μια
χώρα – ιδιαίτερα όταν αυτή είναι φτωχή – στον πειρασμό να κερδίσει χρήματα από
τις πετρελαιοπηγές. Όμως, άλλο να χρησιμοποιεί το πετρέλαιο για όπλο μια χώρα,
ας πούμε, σαν την Αμερική, κι άλλο μια χώρα σαν τη Βολιβία: στη δεύτερη
περίπτωση μπορεί να γίνει δίκοπο μαχαίρι.

Μια χώρα…

… που η οικονομία της στηρίζεται κυρίως στο πετρέλαιο – όπως συμβαίνει στις
περισσότερες πετρελαιοπαραγωγές χώρες, αν αυξηθούν οι τιμές σήμερα, θα τις
πληρώσει διπλές και τρίδιπλες αύριο – μεθαύριο στις εισαγωγές, αφού οι χώρες
από τις οποίες εισάγει άλλα προϊόντα, θα μεταφέρουν στην τιμή τους την αύξηση
του πετρελαίου. Επίσης, το πετρέλαιο δεν φέρνει πάντα ευημερία. Συχνά,
συγκρούσεις ξεσπούν ανάμεσα στους λίγους που κερδίζουν από αυτό και στους
φτωχούς που το αντλούν, όπως στη Νιγηρία.