Διαστάσεις H μεγάλη μπλόφα

Οπαδοί του προέδρου Αχμαντινεζάντ προσπαθούν να δουν το είδωλό τους στην έκθεση βιβλίου της Τεχεράνης

H ιρανική κρίση μοιάζει με μια παρτίδα πόκερ. Όλοι οι παίκτες μπλοφάρουν. Όταν
ο ένας ανεβάζει το ποντάρισμά του, ο άλλος πλειοδοτεί. Κανείς δεν μοιάζει
διατεθειμένος να πάει πάσο. Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει το αποτέλεσμα. Πολύ
περισσότερο που οι παίκτες δεν αποφασίζουν αυτόνομα, κάποιοι τους καθοδηγούν,
κάποιοι τους επηρεάζουν. Όλα θα εξαρτηθούν έτσι από το ποιος θα επιδείξει
μεγαλύτερη ψυχραιμία. Κι από το αν θα έχουν τον τελικό λόγο οι μετριοπαθείς ή
οι εξτρεμιστές.

Τα στρατόπεδα στην Αμερική και την Ευρώπη λίγο-πολύ τα ξέρουμε. Πολύ λιγότερα
ξέρουμε για την κατάσταση στο Ιράν. Ο Πέπε Εσκομπάρ, αναλυτής της εφημερίδας
«Asia Times», διακρίνει τουλάχιστον τέσσερις ομάδες στη σύνθετη
πολιτική σκηνή της χώρας αυτής. H πρώτη αποτελείται από τους hojjatieh (μια
ημιπαράνομη, εξτρεμιστική, αντισουνιτική οργάνωση) και την ιρανική Χεζμπολάχ,
που υποστηρίζει τόσο τη λιβανική Χεζμπολάχ όσο και τον αραβικό εθνικισμό του
Μουκτάντα αλ-Σαντρ στο Ιράκ. Πρόκειται για ανθρώπους συντηρητικούς στα
θρησκευτικά θέματα και σοσιαλιστές στα οικονομικά. Και αρχηγός τους δεν είναι
άλλος από τον πρόεδρο Αχμαντινεζάντ.

H δεύτερη ομάδα αποτελείται από κληρικούς των επαρχιών, εκπρόσωπος των οποίων
είναι ο ίδιος ο θρησκευτικός ηγέτης της χώρας, ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Είναι
συντηρητικοί, ακόμη πιο πατριώτες από τους προηγούμενους και ελέγχουν σήμερα
το Κοινοβούλιο. Δεν θέλουν τον Αχμαντινεζάντ – ορισμένοι μάλιστα συγκρίνουν τη
σημερινή κυβέρνηση με τη Συμμορία των Τεσσάρων στην Κίνα λίγο πριν από τον
θάνατο του Μάο, το 1976. Δεν θέλουν ούτε τους Πασνταράν, τους φρουρούς της
επανάστασης, για τους οποίους ο απόλυτος εχθρός είναι το Ισραήλ. Από την άποψη
αυτή, είναι «αντικειμενικοί» σύμμαχοι των Ηνωμένων Πολιτειών!

H τρίτη ομάδα αποτελείται από τους αριστερούς, ανθρώπους που ψήφισαν και
υποστήριξαν τον Μοχάμεντ Χαταμί στο όνομα του «διαλόγου των πολιτισμών». Και η
τέταρτη, και πιο απρόβλεπτη, ομάδα είναι του Χασεμί Ραφσανζανί. Ο πρώην
πρόεδρος επιδιώκει δύο πράγματα: την αποκατάσταση της εθνικής και
περιφερειακής ισχύος του Ιράν και τη συμφιλίωσή του με τη Δύση. Γνωρίζει ότι
οι νέοι των μεγάλων πόλεων διακρίνονται από όλο και ισχυρότερα αντι-ισλαμικά
αισθήματα. Θέλει να σώσει την ισλαμική επανάσταση. Αντίθετα όμως με τον
Αχμαντινεζάντ, δεν θέλει να επιβάλει μια δικτατορία.

H ιδανική λύση αυτής της πυρηνικής κρίσης, συμπεραίνει ο αναλυτής των «Asia
Times», θα ήταν μια «φιλελεύθερη» συμμαχία ανάμεσα στον αιώνιο πραγματιστή
Ραφσανζανί – τον μόνο που μπορεί να ελέγξει τους Πασνταράν – και την
ημικοσμική Αριστερά, που εξακολουθεί να θεωρεί τον Χαταμί ως το μικρότερο
κακό. H συμμαχία αυτή δεν αποτελεί βέβαια τον Παράδεισο. Θα μπορούσε όμως να
αποτρέψει τον πόλεμο, αποδεχόμενη για παράδειγμα την πρόταση των Ρώσων για
εμπλουτισμό ιρανικού ουρανίου στο έδαφός τους.