Πρόσωπα Θανατοποινίτης ετών 91

Ελπίζει ότι η καρδιά του θα πάψει να χτυπά ώστε να αποφύγει τον εξευτελισμό της θανατηφόρου ένεσης

Στα 91 του, ο Βίβα Λιρόι Νας είναι ο γηραιότερος θανατοποινίτης των Ηνωμένων
Πολιτειών και αναμφίβολα του κόσμου. Από το 1983 λειώνει στα κελιά των
μελλοθανάτων μιας φυλακής της Αριζόνας. Είναι σχεδόν κουφός, η καρδιά του
είναι εξασθενημένη και πάσχει από καλπάζουσα αρθρίτιδα. Τη μακροβιότητά του
πίσω από τα σίδερα την αποδίδει στο υψηλό IQ του. «Φτάνει το 150. Ανέκαθεν
ήμουν πολύ πονηρός», εξηγεί στη γαλλική «Φιγκαρό». Στο τέλος της ζωής του, δεν
έχει παρά μια ελπίδα – ότι η καρδιά του θα πάψει να χτυπά, κατά προτίμηση στον
ύπνο του, ώστε να αποφύγει τον εξευτελισμό να τον δέσουν στο τραπέζι του
δημίου και να του κάνουν τη θανατηφόρο ένεση.

H επιθυμία του έχει πολλές πιθανότητες να πραγματοποιηθεί. Όχι μόνον έπαθε
πρόσφατα τέσσερα εγκεφαλικά και τρία εμφράγματα, αλλά και η έφεσή του δεν έχει
ακόμη εξεταστεί, ενώ μπορεί στη συνέχεια να προσφύγει και στο Ανώτατο
Δικαστήριο. «Είναι ένας γέρος αφοπλιστικός και ελαφρώς ξεκουτιασμένος», λέει ο
δικηγόρος του Τόμας Φάλεν. «Όταν πηγαίνω να τον δω, πρέπει να φωνάζω για να με
ακούσει. Έχει πια ξεκουτιάνει, πιστεύει πως η κυβέρνηση τα έχει βάλει μαζί
του. H εκτέλεσή του θα ήταν μια ταινία φρίκης. Φανταστείτε τη διεθνή
αντίδραση. Θα γίνουμε περίγελως του κόσμου». Ο 91χρονος κατάδικος μοιάζει
πράγματι εκτός τόπου σε μια φυλακή υψίστης ασφαλείας…

Ωστόσο ο Λιρόι έχει πράγματι σκοτώσει, και μάλιστα δύο φορές. Αφηγείται πως
μεγάλωσε «με μια τρελή μητέρα που με αντιπαθούσε και ζητούσε από τον πατέρα
μου να με χτυπάει. Ήμασταν πολύ φτωχοί και έμαθα να κλέβω όταν ήμουν
πιτσιρικάς. Από ανάγκη». Στα 16 του εγκατέλειψε την οικογένειά του, ζούσε
κάνοντας διαρρήξεις και πολύ γρήγορα βρέθηκε στη φυλακή. «Εκεί έμαθα πως ήταν
πιο εύκολο για έναν κλέφτη να βρει 50.000 δολάρια, παρά για έναν έφηβο όπως
εγώ να κερδίσει 100 δολάρια». Μετά την αποφυλάκισή του, παντρεύτηκε, απέκτησε
έναν γιο, αλλά ξαναβγήκε στην παρανομία. Σκότωσε έναν αστυνομικό και
καταδικάστηκε σε ισόβια στη Γιούτα. Έπειτα όμως από δέκα χρόνια, «επιθύμησα να
αναπνεύσω λίγο καθαρό αέρα και το ‘σκασα». H απόδρασή του έγινε θρύλος, καθώς
ήταν ήδη 67 ετών. Τρεις εβδομάδες αργότερα, δραπέτης και χωρίς δεκάρα,
διέπραξε τον δεύτερο φόνο. Στις 3 Νοεμβρίου 1982, μπήκε σε ένα κατάστημα για
να το ληστέψει. «Δεν είχα πρόθεση να σκοτώσω, αλλά ο Γκρέκορι Ουέστ, υπάλληλος
του καταστήματος, έβγαλε πιστόλι και πυροβόλησα για να αμυνθώ». Οι ένορκοι δεν
τον πίστεψαν. Ένας μάρτυρας κατέθεσε πως ο Λιρόι σκότωσε εν ψυχρώ τον άοπλο
Ουέστ. Στις 27 Ιουνίου 1983, καταδικάσθηκε σε θάνατο. «Μου αξίζει να πεθάνω»,
είπε στη δίκη. «Είμαι γέρος και άχρηστος. Στους γέρους πρέπει να κάνουν την
ένεση, όπως στα σκυλιά».