«Nτελίβερι» με μεταπτυχιακές σπουδές

Το διαμέρισμά του μύριζε λεμόνι. Όχι από την κουζίνα. Αυτή είχε να δει
δόξες από τον Ιανουάριο. Τότε που κατέβηκε η μάνα του από την Πτολεμαΐδα και
του έφτιαξε κολοκυθάκια γεμιστά με αυγολέμονο. H φρεσκάδα λεμονιού ερχόταν από
το μπάνιο. Αφρόλουτρο λεμονανθού ή κάτι τέτοιο. Μου είχε δώσει ραντεβού την
ημέρα που είχε ρεπό. Μυρωδάτος μέσα σε ένα φρεσκοσυγυρισμένο διαμέρισμα στα
στενά της Κυψέλης. Φοιτητικά έπιπλα, καπλαμάδες βαμμένες στο χρώμα του ξύλου,
μια φωτογραφία με φίλους, άχαρα βιβλία οικονομίας, μια σημαιούλα του
Παναθηναϊκού, μια διαπίστευση για τους Ολυμπιακούς Αγώνες σε περίοπτη θέση,
μια τηλεόραση ανοιχτή στα ποδοσφαιρικά, καρέκλες του γύφτου, ένα βλέμμα
αμήχανο. «Είναι και άλλα παιδιά με πτυχίο που δουλεύουν ντελίβερι».

Ο Κώστας Αναστασιάδης πριν από μερικά χρόνια, όταν έπαιρνε το πτυχίο του, ονειρευόταν μια λαμπρή σταδιοδρομία στη διοίκηση υπηρεσιών υγείας. Έστειλε παντού βιογραφικά σημειώματα αλλά απάντηση δεν πήρε. Σήμερα παραδίδει πίτσες κατ’ οίκον αλλά δεν το βάζει κάτω. Χαμογελάει και ελπίζει

Είναι φανερό ότι θέλει να είναι δίκαιος. Δεν είναι ήρωας και ούτε θέλει να
γίνει. H ζωή του έχει βέβαια ένα δράμα. Ο πατέρας του τους εγκατέλειψε –
αυτόν, την μάνα του και τον αδελφό του – χωρίς ποτέ να τους δώσει μια εξήγηση.
Δεν το κρύβει. Μου το αναφέρει στεγνά, χωρίς αχ και βαχ, τονίζοντας μάλιστα
τις λέξεις. Ίσως να θέλει να το θυμίσει και στον εαυτό του. Ίσως να είναι το
«προσωπικό του μαστίγωμα» όταν τον «παίρνει από κάτω». «Δεν ήταν όλα ρόδινα
στη ζωή σου και πρέπει να νιώθεις τυχερός που έφτασες μέχρι εδώ και ας
δουλεύεις ντελίβερι». Βέβαια τίποτε από όλα αυτά δεν μου είπε. Και δεν ξέρω αν
ο Κώστας μιλάει απότομα ακόμη και στον εαυτό του. Σε μένα ήταν «εκνευριστικά»
ευγενής. «Έχω και μια εξακοσάρα μηχανή, τώρα την στρώνω». Για το μόνο πράγμα
που ένας συνομήλικός του θα κοκορευόταν, ο Κώστας μου μίλησε δειλά. Σχεδόν από
μέσα του. Ίσως γιατί, τα 150 ευρώ από τα 190 της δόσης της μηχανής, του τα
στέλνει η μάνα του. «Πού θα είσαι τη Δευτέρα, την Πρωτομαγιά» τον ρώτησα,
όρθιος στην πόρτα. «Δεν έχουν βγει οι βάρδιες, αλλά μάλλον θα δουλεύω», μου
απάντησε χωρίς δεύτερη σκέψη.

Τετράωρα δουλεύεις;

– Έχω σύμβαση για δεκαπέντε ώρες, αλλά ανάλογα με τις ανάγκες του
μαγαζιού μπορεί να φτάσω και τις 45 ώρες την εβδομάδα.

Πόσο παίρνεις;

– Είναι 3,96 μεικτά, την ώρα. Μετά τις 10 το βράδυ έχουμε συν 25% και
τις αργίες συν 75%.

Πόσο καιρό δουλεύεις στη διανομή;

– Αυτές τις ημέρες έκλεισα ένα χρόνο. Ξεκίνησα ως γκαρσόνι και μετά
βγήκα delivery.

Καλύτερα;

– Ναι, καλύτερα γιατί έχει περισσότερα πουρμπουάρ και λιγότερες
αγγαρείες.

Πόσα καθαρίζεις την ημέρα;

– Το τετράωρο είναι 15 ευρώ και 84 λεπτά μεικτά. Να υπολογίζεις ότι
άλλα τόσα περίπου, λίγο λιγότερα για την ακρίβεια, είναι και τα πουρμπουάρ.
Δηλαδή άμα πάρω 600 ευρώ μηνιαίως από το μαγαζί παίρνω άλλα 450 με 500 από τα
tips.

Ενοίκιο πόσα πληρώνεις;

– 300 ευρώ.

Τι άλλα έξοδα έχεις;

– Τα κοινόχρηστα, το ρεύμα, το νερό, σταθερό τηλέφωνο δεν έχω και το
λογαριασμό του κινητού που είναι περίπου 35 ευρώ. Και ύστερα πήρα μια μηχανή
πριν από έξι μήνες και έχω μια δόση 190 ευρώ. Αλλά τα 150 μου τα στέλνει η
μάνα μου.

Τι άλλες δουλειές έχεις κάνει πριν καταλήξεις στη διανομή;

– Έχω δουλέψει εποχικός στο ταχυδρομείο, δύο μήνες στον Συνήγορο του Πολίτη,
ένα χρόνο σε ένα ταξιδιωτικό γραφείο, πήγαινα τα εισιτήρια στα σπίτια, λίγο σε
μια εταιρεία δημοσκοπήσεων στις τηλεφωνικές έρευνες. Και στους Ολυμπιακούς και
Παραολυμπιακούς ήμουν προϊστάμενος υπηρεσιών καθαρισμού δωματίων στο Ολυμπιακό
Χωριό.

Ήταν καλά λεφτά;

– Ναι, έπαιρνες 1.300 ευρώ. Τα 500 από τον ΟΑΕΔ και τα 800 από το
«Αθήνα 2004». Και όταν πήγαινα στην Πτολεμαΐδα στις γιορτές δούλευα γκαρσόνι
σε ένα ρεμπετάδικο.

H μητέρα σου δουλεύει;

– H μάνα μου από το ’81 δουλεύει στη ΔΕΗ. Πριν ήταν καθαρίστρια και
τώρα είναι στα μαγειρεία.

H υπόλοιπη οικογένειά σου;

– Είναι μόνο η μάνα μου και ο αδελφός μου. Με τον πατέρα μου δεν είχα
ποτέ επαφές ούτε καμιά βοήθεια.

Έχει εξαφανιστεί;

– Ναι, χωρίσανε το ’81. Όταν ήμασταν μικροί ερχόταν καμιά φορά και μας
έβλεπε, μετά δεν είχαμε επαφές.

Ο αδελφός σου;

– Ο αδελφός μου τελείωσε Στατιστική Ασφαλιστική στον Πειραιά και τώρα
δουλεύει στην Interamerican και στην Πίτσα Hut παράλληλα.

Στην Πτολεμαΐδα τελείωσες το Γυμνάσιο;

– Γυμνάσιο και Λύκειο στην Πτολεμαΐδα και Δημοτικό στο χωριό Κλείδες
Κοζάνης. Μας σπούδασε η μητέρα μου με μεγάλη δυσκολία και εμένα και τον αδελφό
μου.

Σπούδασες αυτό που ήθελες ή μπήκες τυχαία στη σχολή;

– Ήθελα να μπω στο Οικονομικό αλλά μπήκα στην επόμενη επιλογή μου, στο
Τμήμα Πολιτικών Επιστημών Δημόσιας Διοίκησης.

Σε πόσα χρόνια τελείωσες το πανεπιστήμιο;

– Σε 4,5 χρόνια τελείωσα, απλώς περίμενα μισό χρόνο για να ορκιστώ,
πέντε χρόνια δηλαδή. Με το που ορκίστηκα έκανα τα χαρτιά μου για το
μεταπτυχιακό, διοίκηση υπηρεσιών υγείας, στην Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας. Με
πήρανε και με το που τελείωσα έφυγα φαντάρος.

Μικρός τι ήθελες να γίνεις;

– Αθλητής του μπάσκετ.

Γιατί δεν το προσπάθησες;

– Στην Πτολεμαΐδα προσπάθησα να πάω στην ομάδα μπάσκετ, αλλά ήταν κλίκα
δεν με αφήσανε και πήγα χάντμπολ. Έπαιξα κάποια χρόνια αλλά όταν πέρασα στο
πανεπιστήμιο τα παράτησα.

Ποιο είναι το αγαπημένο σου φαγητό;

– Μου αρέσουν τα λαδερά, ίσως γιατί δεν τα τρώω συχνά, φασολάκια,
φακές, τα φαγητά κατσαρόλας δηλαδή.

Πώς θέλεις να είναι η ζωή σου;

– Βασικά να βρω μια δουλειά για να έχω την ανεξαρτησία μου και την
άνεσή μου και μετά να κάνω οικογένεια.

Με πόσα λεφτά τον μήνα θα ήσουν ικανοποιημένος;

– Με 1.500 ευρώ πιστεύω ότι μπορείς να ζεις φυσιολογικά. Δεν ζητάω
υπερβολικά.

Έχεις μόνιμη σχέση που σε κάνει να σκέφτεσαι τον γάμο και την οικογένεια;

– Όχι. Γνώρισα μια κοπέλα πρόσφατα… Δεν την ξέρω όμως καλά, την ξέρω
πολύ λίγο.

Πιστεύεις ότι είσαι άτυχος;

– Όχι, αφού κατάφερα να φθάσω μέχρι εδώ με τόσα προβλήματα δεν θεωρώ
ότι είμαι άτυχος. Απλώς είναι θέμα χρόνου κάποια στιγμή να καταφέρω αυτό που
θέλω.

Στην Πτολεμαΐδα έχεις φίλους;

– Έχω ναι, αλλά οι περισσότεροι έχουν φύγει στη Θεσσαλονίκη και σε
άλλες πόλεις. Μόνο στις γιορτές τους βλέπω.

Τι δουλειά τούς λες ότι κάνεις;

– Τους λέω ότι δουλεύω delivery, εγώ τουλάχιστον βγάζω ένα μεροκάματο,
αυτοί ακόμη ψάχνουν για δουλειά. Εκεί ή θα πας στα ορυχεία στη ΔΕΗ στους
εργολάβους και θα δουλεύεις για 500 ευρώ μέσα στο κάρβουνο, ή θα σε συντηρούν
οι γονείς σου.

Πώς είναι να δουλεύεις delivery; Είναι παράξενοι οι άνθρωποι;

– Συμβαίνουν και παράξενα περιστατικά. Εμείς όμως απαγορεύεται να
μπούμε μέσα στο σπίτι, ακόμα και αν μας πουν ελάτε μέσα να τα αφήσετε, πρέπει
να φοράμε συγκεκριμένη στολή με το ταμπελάκι, να μην τρέχουμε στον δρόμο, να
δίνουμε γρήγορα τα ρέστα.

Εσύ δεν το κάνεις ποτέ αυτό;

– Όχι, εγώ είμαι οργανωμένος, έχω έναν κερματοδέκτη και δίνω αμέσως τα
ρέστα για να μην ψάχνω στις τσέπες, δεν κάνει.

Ποιες περιοχές δουλεύεις;

– Εξάρχεια, Ομόνοια, Πλάκα και Κολωνάκι. Αν πας Εξάρχεια έχει λιγότερο
μπουρμπουάρ, στο Κολωνάκι περισσότερο.

Τηλεόραση βλέπεις;

– Όχι πολύ. Αθλητικά κυρίως, ειδήσεις.

Εφημερίδες;

– Εφημερίδες παίρνω πιο πολύ για να ψάχνω τις αγγελίες.

Αγαπημένος σου τραγουδιστής ποιος είναι;

– Ο Σφακιανάκης.

Ποιο τραγούδι του σου αρέσει;

– Ο αετός.

Ο αετός πεθαίνει στον αέρα; Ωραίο τραγούδι.

«Χωρίς ασφάλιση, είσαι εκτεθειμένος»

Στη Γαλλία, για να προωθήσουν την εργασία των νέων, προσπάθησαν να
θεσπίσουν έναν νόμο που απήλλασσε τους εργοδότες από την ασφάλιση των νέων
εργαζομένων. Πώς το κρίνεις;

Το θεωρώ παράλογο· διότι εάν δεν είσαι ασφαλισμένος, είσαι εκτεθειμένος ανά
πάσα στιγμή να σε διώξει ο εργοδότης και πάλι να ψάχνεις για δουλειά, χωρίς να
έχεις ούτε ένσημα, ούτε ασφάλιση, ούτε τίποτα.

Αν σου έλεγαν δηλαδή «έλα σε μια καλή δουλειά, αλλά για κάποια χρόνια θα
είσαι ανασφάλιστος», δεν θα το δεχόσουν;

Όχι, γιατί περνούν τα χρόνια και ο καθένας προσπαθεί να βρει κάτι μόνιμο. Και
από κάποια ηλικία και μετά ο άλλος δεν θα σε πάρει και τόσο εύκολα.

«Δύο χρόνια ψάχνω δουλειά»

Ο Κώστας τελείωσε το Λύκειο την εποχή που πολλοί πίστευαν ότι το διαβατήριο
της επαγγελματικής επιτυχίας είναι ένα πτυχίο Ανώτατης Σχολής. Πρόσθεσε και
ένα Μεταπτυχιακό, γρήγορα όμως κατάλαβε ότι οι σπουδές του δεν αρκούν…

Πόσα χρόνια ψάχνεις για δουλειά;

Τελείωσα τον Φεβρουάριο του 2004. Περίπου δύο χρόνια. Υπάρχουν στιγμές που
αισθάνομαι άτυχος, γιατί έχω στείλει σε πολλές δουλειές βιογραφικά, έχω
προσπαθήσει πολύ, αλλά δεν μπόρεσα να μπω πουθενά.

Όταν λες «προσπάθησα πολύ», τι εννοείς;

Στέλνω συνέχεια βιογραφικά – έχω στείλει σε όλα τα ιδιωτικά νοσοκομεία. Είχα
βάλει και το βιογραφικό μου στην ergasia.gr. Έστειλα βιογραφικό και σε κάποιες
τράπεζες, αν και δεν είναι το αντικείμενό μου.

Τι σου απαντούν;

Δεν σου απαντούν. Ή σου λένε «θέλουμε έναν χρόνο προϋπηρεσία» – άμα όμως δεν
σε παίρνει κανένας, πώς θα έχεις προϋπηρεσία;

Προσπάθησες ποτέ να μπεις στο Δημόσιο;

Κάνω τα χαρτιά μου στο ΑΣΕΠ όταν υπάρχουν προκηρύξεις. Είχα δώσει και στον
γραπτό διαγωνισμό, αλλά δεν είχα προετοιμαστεί καλά και έγραψα πενήντα και
κάτι μέσο όρο – μόλις είχα απολυθεί και από τον Στρατό και δεν είχα πολλή
όρεξη. Έκανα και τα χαρτιά μου για τη Δημοτική Αστυνομία.

Για να γίνεις δημοτικός αστυνομικός;

Ναι, γιατί στον Δήμο Αθηναίων είχαν κανονική προκήρυξη και μετρούσαν και το
Μεταπτυχιακό. Αλλά πήραν τις θέσεις αυτοί που έρχονταν από τη Βουλγαρία και τη
Ρουμανία και είχαν βαθμό πτυχίου 9. Στην Ελλάδα είναι πολύ δύσκολο να βγάλεις
9. Μίλησα με ένα παιδί την ώρα που έκανα τα χαρτιά μου και λέω τι βαθμό έχεις,
μου λέει «9,2», λέω πού το πήρες το 9,2; Μου λέει στη Βουλγαρία.

Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν τέτοιοι βαθμοί;

Όχι· μόνο ορισμένοι που έχουν από κοντά τον καθηγητή και του κάνουν όλη τη
«λάντζα» παίρνουν τέτοιους βαθμούς ή αυτοί που είναι στελέχη στα κόμματα.

Σε κομματική νεολαία δεν ήσουν ποτέ;

Όχι. Πήγα, αλλά δεν μου άρεσε το κλίμα γιατί τσακώνονταν, φώναζαν, πολλές
φορές έπεφτε και ξύλο.

Σε πολιτικούς πήγες να ζητήσεις δουλειά;

Έχω πάει σε πολιτικούς και των δύο μεγάλων κομμάτων.

Εσύ με ποιους είσαι;

Με το ΠΑΣΟΚ.

Αλλά έχεις πάει και στη Νέα Δημοκρατία;

Ναι, εγώ αυτό που θέλω είναι να βρω μια δουλειά.

Και τι τους λες… «είμαι Νέα Δημοκρατία»;

Όχι, δεν λέω τίποτα. Και αυτοί τίποτα δεν μου λένε. «Θα δούμε, να βγει η
προκήρυξη, ξαναέλα, ξαναπάρε».

Όλοι δίνουν υποσχέσεις; Κανείς δεν σου λέει «δεν μπορώ»;

Τα γνωστά. Σε μία βουλευτή της N.Δ. στη B’ Αθήνας πήγα τέσσερις φορές. Μου
έλεγε η γραμματέας θα βγει προκήρυξη για τα νοσοκομεία, θα βγει, θα βγει,
ακόμα δεν έχει βγει φυσικά. Ύστερα μου λέει θα βγει προκήρυξη για Αγροφυλακή.
Και την επόμενη φορά με έστειλε στα Jumbo στις αποθήκες να κάνω τις παραλαβές
από τα φορτηγά.

Ήταν τόσο χάλια;

Εντάξει, είπαμε να κάνουμε ότι να ‘ναι, αλλά εκεί είχε 8 ώρες μόνο κουβάλημα.
Και αυτό που με ενόχλησε περισσότερο ήταν ότι, επειδή τρέχαμε, δεν έλεγε ο
ένας στον άλλον ούτε «γεια».