Διγλωσσία Pάις για Kύπρο, εμμονή για Iράν

Διπλή γλώσσα χρησιμοποίησε η Κοντολίζα Ράις κατά την επίσκεψή της στην
Αθήνα, επιλέγοντας να προωθήσει τα συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής
στις δημόσιες δηλώσεις της και την… πραγματικότητα κατά τις κατ’ ιδίαν
επαφές της. Αυτό προκύπτει από τα πρακτικά των συνομιλιών που είχε η
Αμερικανίδα υπουργός, τόσο στη Βασιλίσσης Σοφίας όσο και στο Μέγαρο Μαξίμου.

H μεγάλη αντίφαση της κ. Ράις συνίσταται κυρίως στα όσα είπε περί της
ενταξιακής πορείας της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Όταν άκουσε την ελληνική
πλευρά να της λέει πως η Αθήνα στηρίζει πλήρως την ευρωπαϊκή προοπτική της
Άγκυρας, αλλά υπάρχουν όροι και προϋποθέσεις που πρέπει να εκπληρωθούν, η
Κοντολίζα Ράις επανέλαβε αυτολεξεί σχεδόν όσα είχε πει και στην Ουάσιγκτον,
όταν δέχθηκε στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ την Ντόρα Μπακογιάννη: ότι, δηλαδή, οι ΗΠΑ
κατανοούν πλήρως τους κανόνες της Ένωσης, πως η Τουρκία πράγματι πρέπει να
εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της, αλλά βεβαίως η Ουάσιγκτον υποστηρίζει την
πλήρη ένταξη της Άγκυρας στο ευρωπαϊκό «κλαμπ» – θέση με την οποία, εξάλλου,
δεν διαφώνησε ούτε η ελληνική πλευρά.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να αναφερθεί πως η επικεφαλής της αμερικανικής
διπλωματίας ούτε κατ’ ελάχιστον δεν άφησε να εννοηθεί πως υποστηρίζει τη μη
εφαρμογή της τελωνειακής ένωσης με την Κύπρο – έναν από τους βασικούς όρους
που θέτουν όχι απλώς η Αθήνα και η Λευκωσία, αλλά και η Κομισιόν και οι
βασικοί εταίροι για να προχωρήσει η διαδικασία των διαπραγματεύσεων της
Τουρκίας.

Ως εκ τούτου, υπήρξε τουλάχιστον παράδοξο για τους μη παροικούντες την
Ιερουσαλήμ το γεγονός πως η κ. Ράις στις δημόσιες δηλώσεις της συνέδεσε την
εφαρμογή της τελωνειακής ένωσης της Τουρκίας με την Κύπρο με την επίλυση του
Κυπριακού – κρίνοντάς την έτσι ως μη αναγκαία να εφαρμοσθεί. Θέση για την
οποία δέχθηκε εν ριπή οφθαλμού τις ευχαριστίες τού Αμπντουλάχ Γκιουλ.

H εξήγηση για τη διγλωσσία της Αμερικανίδας υπουργού είναι απλούστατη, λένε
διπλωμάτες. Το Κυπριακό είναι ένα «εύκολο» γήπεδο για να τα βρει με την
Τουρκία, εν αντιθέσει λόγου χάριν με την υπόθεση του PKK, του Ιράν ή της
Χαμάς.

Για το Αιγαίο. Το δεύτερο ενδιαφέρον σημείο που προκύπτει από τα
πρακτικά των συζητήσεων της Κοντολίζας Ράις με την Ντόρα Μπακογιάννη και τον
Κώστα Καραμανλή είναι η σχεδόν αδιάφορη στάση της Ουάσιγκτον και του Στέιτ
Ντιπάρτεντ για τις εξελίξεις στο Αιγαίο. H ελληνική πλευρά έθεσε στην
Αμερικανίδα υπουργό τις ανησυχίες της για την εντεινόμενη προκλητικότητα της
Άγκυρας στο Αιγαίο, για τους κινδύνους που αυτή εγκυμονεί και για το
ενδεχόμενο να συνδέεται με δυσάρεστες εξελίξεις στο εσωτερικό της Τουρκίας –
αφήνοντας να εννοηθεί ότι ο εθνικισμός και ο ρόλος του στρατού δεν είναι
παράγοντες χωρίς σημασία.

H επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας ήταν αρκετά σαφής ως προς τη θέση
της: η Ουάσιγκτον θεωρεί πως έχουν επιτευχθεί πολύ σημαντικά βήματα στις
ελληνοτουρκικές σχέσεις τα τελευταία χρόνια, πως στο πλαίσιο αυτό θα μπορούσαν
να γίνουν και άλλα κι εν πάση περιπτώσει δεν χρειάζεται καμία παρέμβαση ή
υπόδειξη τρίτου. Ποιο ήταν το συμπέρασμα ενός εκ των μετεχόντων στις κλειστές
συνομιλίες; Πως πολύ απλά το Αιγαίο – σε αντίθεση με παλαιότερα – είναι πάρα
πολύ χαμηλά στις προτεραιότητες των Αμερικανών. Ενδεχομένως δεν συνιστά καν
θέμα για αυτούς στην περιοχή.

Στρατιωτική δράση. Εκεί που δεν υπήρξε καμία διγλωσσία εκ μέρους της κ.
Ράις – και αυτό προκύπτει από τα πρακτικά – ήταν στο θέμα του Ιράν. Τόσο κατά
τις συνομιλίες όσο και δημοσίως, η Αμερικανίδα υπουργός έδωσε έμφαση στη
διπλωματική επίλυση της κρίσης και στο Συμβούλιο Ασφαλείας, διευκρινίζοντας
πως μπορεί ο πρόεδρος Μπους να έχει πει ότι όλες οι λύσεις βρίσκονται πάνω στο
τραπέζι, αλλά αυτή τη στιγμή η επιλογή της Ουάσιγκτον δεν είναι η μονομερής
στρατιωτική δράση – και όταν μιλά ακόμη για συμμαχία των προθύμων, εννοεί τη
διεθνή κοινότητα κι ένα διπλωματικό μέτωπο. Άλλωστε, παρά τα περί του
αντιθέτου φημολογούμενα, από τα πρακτικά προκύπτει πως ουδεμία συζήτηση έγινε
για επιχειρησιακές διευκολύνσεις εκ μέρους της Ελλάδας…