TIM PΟMΠINΣ «Eίμαι μία πόρνη του γέλιου»

Σκηνή από τη θεατρική εκδοχή του «1984». Ένα σύγχρονο δράμα, μέσα από το οποίο οι θεατές κάνουν συνειρμούς με την σημερινή πραγματικότητα – τις παρακολουθήσεις, τον φόβο που δεσμεύει τις ελευθερίες, την αυτολογοκρισία. H παράσταση θα γίνει φιλμ, με εξωτερικά γυρίσματα στη Νέα Υόρκη, από την ανεξάρτητη εταιρεία παραγωγής του Τιμ Ρόμπινς «Havoc»

Ο Τιμ Ρόμπινς επιχειρεί την πρώτη του ευρωπαϊκή πρεμιέρα, φέροντας στην Αθήνα
την σκηνική εκδοχή του προφητικού μυθιστορήματος του Τζωρτζ Όργουελ «1984».
Ιδιαίτερη περίπτωση οραματιστή και πραγματιστή ο Αμερικανός σταρ, παράλληλα με
την καριέρα του στο σινεμά, σκηνοθετεί στο θέατρο. Και επιστρατεύει την
ιδεολογία του, χρησιμοποιώντας τη δημοτικότητά του. Ένας άνθρωπος των
αντιθέσεων, που αναπτύσσει σοβαρά θέματα, μπολιάζοντάς τα με χιούμορ. «Είμαι
μια πόρνη του γέλιου», λέει χαριτωμένα, δίνοντας έναν αέρα οικειότητας, στη
συνέντευξη στα «NEA», με τη μεσολάβηση της Αττικής Πολιτιστικής Εταιρείας, που
διοργανώνει το εαρινό Φεστιβάλ «Θέατρο χωρίς όρια».

Πώς αντιμετωπίζει το Χόλιγουντ ένα πολιτικοποιημένο μέλος του, όπως εσείς;

«Όποτε κάποιος καλλιτέχνης κριτικάρει, σχολιάζει κάτι από τα αριστερά ή έχει
μία προοδευτική άποψη, του βάζουν την ετικέτα “πολιτικοποιημένος”, σαν να
θέλουν να περιθωριοποιήσουν την Τέχνη. Αυτό το βρίσκω υποτιμητικό,
προσβλητικό, αφού το μόνο που κάνει είναι να χρησιμοποιεί την ελευθερία του ως
πολίτης σε μια δημοκρατία. Πάντως, προτιμώ τον χαρακτηρισμό του ακτιβιστή.
Προσωπικά, αλλά και σαν ζευγάρι με την επίσης ακτιβίστρια Σούζαν Σάραντον,
έχουμε δεχθεί πολλές φορές απειλές για τη ζωή μας όπως και όταν μιλήσαμε
ανοιχτά ενάντια στον πόλεμο του Ιράκ. Είδαμε πολλές εμφανίσεις μας ή
βραβεύσεις να ακυρώνονται. H βιομηχανία του θεάματος εξακολουθεί να είναι πολύ
πιο συντηρητική απ’ ό,τι θέλουν να πιστεύουμε. Το Χόλιγουντ σχεδόν σιώπησε για
τον πόλεμο στο Ιράκ. Πολλοί άνθρωποι μας έλεγαν τότε: “Δεν ήρθε ο καιρός για
αντίσταση. Δεν είναι ώρα για διαμαρτυρία!”. Μα, αν τώρα δεν είναι η κατάλληλη
ώρα, πότε στο καλό είναι; Δεν πρέπει να σε βλάπτει να χρησιμοποιείς την
ελευθερία σου και αν είναι έτσι, τότε γιατί την έχουμε, τι την κάνουμε».

Σας έβλαψε στην καριέρα σας η δημόσια διαμαρτυρία σας, με πορείες και
συνεντεύξεις, για την ηγεμονική στάση της Αμερικής;

«Τα δύο επόμενα χρόνια, από τον πρώτο πόλεμο στο Ιράκ, έκανα πέντε
κινηματογραφικές επιτυχίες. Μετά τον τελευταίο πόλεμο, κέρδισα το Όσκαρ για το
«Μυστικό ποτάμι». Επομένως; Αλλά, αυτό δεν σημαίνει πως είναι πολλοί οι
πρωταγωνιστές που βγαίνουν ανοιχτά να στηρίξουν την άποψή τους και να την
περάσουν στα MME. Με εξαίρεση τον Τζορτζ Κλούνεϊ, η λίστα των προοδευτικών
καλλιτεχνών, που είναι διατεθειμένοι να φωνάξουν και να υπερασπιστούν τις
απόψεις τους, είναι απογοητευτικά μικρή. H κυβέρνηση μπορεί να έχει τα μάτια
της επάνω μου. Εγώ, όμως, αρνούμαι να παίξω το παρανοϊκό της παιχνίδι. H
παράνοια είναι σημάδι ότι χάνεις τη μάχη».

H αντοχή της σχέσης σας με τη Σούζαν Σάραντον, αντλεί δυνάμεις και από την
κοινή σας ιδεολογία;

«Με την Σάραντον είμαστε μαζί 14 χρόνια. Μας έχουν χαρακτηρίσει σαν “πολιτικό
ζευγάρι”. Αυτό είναι άτοπο. Κατ’ αρχήν είμαστε ζευγάρι, Απλά. Και μετά, δεν
πρόκειται για πολιτική, αλλά για συνηγορία. Αλλά δυστυχώς συνηγορείς σε κάτι
και αμέσως είσαι πολιτικοποιημένος. Θα ήταν πιο εύκολο για μας εάν τα MME
έκαναν τη δουλειά τους και κάλυπταν σωστά τα μεγάλα γεγονότα. Έχουμε
συμμετάσχει πολλές φορές σε πορείες διαμαρτυρίας, αλλά και σε πολλές μεγάλες
εκδηλώσεις, όπως π.χ. ως παρουσιαστές των Όσκαρ το 1993. Τότε εκμεταλλευτήκαμε
την απ’ ευθείας τηλεοπτική μετάδοση, για να δηλώσουμε και να επιστήσουμε την
προσοχή του κοινού, στους εκατοντάδες πολίτες από την Αϊτή με AIDS, που
κρατούνταν κλεισμένοι στο Γκουαντάναμο».

«Ο Μεγάλος Αδελφός είναι εδώ και μας βασανίζει»

«Δεν κάνω θέατρο για να παίζω ρόλους ρεπερτορίου», λέει ο πιο ψηλός σταρ (1,96 μ.) του Χόλιγουντ, ο 46χρονος Τιμ Ρόμπινς, ο οποίος θα έλθει στην Αθήνα για να στήσει ο ίδιος την παράσταση που σκηνοθέτησε. Εδώ με τη σύζυγό του Σούζαν Σάρατον

«Στην παράσταση του “1984” που θα δείτε, ο Μεγάλος Αδελφός εμφανίζεται σαν μία
ελιτίστικη μειοψηφία, η οποία εξουσιάζει και εκμεταλλεύεται τις μάζες μέσω
ενός πολέμου που συνεχίζεται», λέει ο Τιμ Ρόμπινς. «Μόλις τις προάλλες ο
Ράμσφελντ δεν αποκάλεσε τον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας ένα “μακρύ πόλεμο”
και η κυβέρνηση Μπους ζήτησε από το Κογκρέσο να διαθέσει 439 δισεκατομμύρια
δολάρια για την άμυνα; Λέμε την ιστορία του “1984” με τέτοιο τρόπο ώστε οι
θεατές να κάνουν συνειρμούς με την εποχή και τις καταστάσεις που ζουν. Για
μένα, αυτό είναι το “φιλέτο” της παράστασης, το ουσιώδες. Ότι δηλαδή
καθρεφτίζει τόσο έντονα τη σημερινή πραγματικότητα. Ο Μεγάλος Αδελφός είναι
εδώ και μας βασανίζει. H παράσταση είναι έντονη, καθαρή και σαν να αισθάνομαι
ότι παρεκκλίνει από τις συνηθισμένες της ομάδας. Είναι ένα δράμα, που όμως
καταφέραμε να βρούμε το κρυμμένο του χιούμορ – στον άτυχο Ουίνστον Σμιθ
(πρωταγωνιστής) που βασανίζεται επί δύο ώρες επί σκηνής. H εμπειρία αυτής της
παράστασης μου έδωσε την ιδέα να την κάνω ταινία, χωρίς ειδικά εφέ, χωρίς
φουτουριστικές φαντασιώσεις, αλλά με εξωτερικά γυρίσματα στη Νέα Υόρκη. Ένα
φιλμ που αφορά στο μυαλό και την αυτολογοκρισία, εξ αιτίας κάποιου αόριστου
φόβου».

«H ελευθερία είναι στο μυαλό του καθενός»

Γεννημένος το 1958 στην Καλιφόρνια και μεγαλωμένος στη Νέα Υόρκη, μέσα σε
θεατρικό και πολιτικό περιβάλλον, ο Τιμ Ρόμπινς άρχισε από την εφηβεία του να
κάνει θέατρο με δικό του θίασο, όπου ανέβαζε σάτιρες σχετικές με το
Γουοτεργκέιτ. «Δεν σχεδίαζα να γίνω μεγάλος και γνωστός ηθοποιός αλλά όταν
τελείωσα το σχολείο με είδε τυχαία ένας μάνατζερ. Κι έτσι ήμουν τυχερός. Μπήκα
στο Χόλιγουντ με την πίστη πως η ανεξαρτησία και η ελευθερία είναι στο μυαλό
του καθενός».

Ένα χρόνο μετά την αποφοίτησή του από το UCLA, ίδρυσε τον θίασο «Actors’ Gang»
που 25 χρόνια τώρα ανεβάζει πρωτοποριακές, σατιρικές παραστάσεις, πιστεύοντας
πως η σκέψη «μπορεί να επιστρέψει ως νεκραναστημένη ηρωίδα». Γι’ αυτό και
κατάφερε να πάρει τα δικαιώματα του «1984» του Όργουελ, το οποίο μετέφερε
πρώτος στο θέατρο.

Πώς σας αντιμετωπίζει το κοινό, ειδικά στο θέατρο, όπου η θεματική που
παρουσιάζετε με την ομάδα σας «Actors Gang» είναι κάπως ζόρικη για τους
Αμερικανούς θεατές;

«H δουλειά μας έχει απήχηση. Ο στόχος μας δεν είναι να τους διχάσουμε έτσι
ώστε βγαίνοντας από μια παράστασή μας να “αλληλοσκοτωθούν”. Ελπίζουμε όμως, να
τους προβληματίσουμε, πριν αποδεχτούν τα όσα η κυβέρνηση και τα Μέσα Μαζικής
Ενημέρωσης θέλουν να τους περάσουν. Στο “Embedded” (είχε θέμα τα
κατευθυνόμενα, εναντίον του Ιράκ, MME) το κοινό, που ήταν μαθητές, φοιτητές,
Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικανοί, έκανε ουρές για να το παρακολουθήσει, τόσες
που συνεχώς δίναμε παράταση. H παράσταση είχε ανοσία στις κριτικές, οι οποίες
έμοιαζαν να μην το αγγίζουν. Το έργο δεν άρεσε σ’ όλους. Εξάλλου γράφτηκε για
να προκαλέσει. Αντίθετα, το “1984” το αγκάλιασαν κριτικοί και κοινό. Οι θεατές
διασκέδασαν αλλά και αναστατώθηκαν από τους παράλληλους συνειρμούς με τα
σημερινά γεγονότα – παρακολούθηση των πολιτών από τα συστήματα ασφαλείας,
χρησιμοποίηση βασανισμού στις φυλακές του Αφγανιστάν, Ιράκ, Γκουαντάναμο. Το
γεγονός πως οι “Actors’ Gang” βραβεύονται συνεχώς από το 1982 με βραβεία
κοινού, κριτικών κ.λπ., σημαίνει πως υπάρχει μια μεγάλη μερίδα στο Λος
Άντζελες και στη Νέα Υόρκη που πραγματικά προβληματίζεται, με αφορμή τις
παραστάσεις μας».

INFO

Το «1984» του Όργουελ, κατά Τιμ Ρόμπινς, θα παρουσιαστεί στις 2-6 Μαΐου, με
ελληνικούς υπέρτιτλους, στο Θέατρο «Ιλίσια Ντενίση» (Παπαδιαμαντοπούλου 4, τηλ
210-7210.045). Εισιτήρια: 50, 40, 35, 25 ευρώ.