Eπιχείρηση «Bαβυλώνα»

Σε αυτή τη θρυλική γωνιά της γης, δύσκολα ξεχωρίζεις τα ερείπια της
Ιστορίας από τα ερείπια της κατοχής. Το τίμημα του πολέμου και των όσων
ακολούθησαν ήταν για την αρχαία τούτη πόλη θλιβερά βαρύ. H UNESCO, όμως,
δηλώνει σήμερα αποφασισμένη να βοηθήσει τη Βαβυλώνα να ανακτήσει όλη τη μαγεία
της.

Παλιές δόξες. Ένα από τα πιο διάσημα αξιοθέατα της Βαβυλώνας είναι μια ανακατασκευή του πλίνθινου παλατιού του Ναβουχοδονόσορος, κατασκευαστή των Κρεμαστών Κήπων

«Σόρι», λέει ο Αμερικανός συνταγματάρχης Τζον Κόουλμαν στον Ντόνι Τζορτζ, τον
επικεφαλής της επιτροπής αρχαιοτήτων του Ιράκ. «Λυπάμαι», επαναλαμβάνει,
αναφερόμενος στις καταστροφές που προκάλεσαν οι πεζοναύτες του, αλλά και ο
πόλεμος εν γένει, στους αρχαίους ναούς και τα παλάτια της Βαβυλώνας.
Αντιμέτωπος με την ιστορική του ευθύνη, ο συνταγματάρχης αναλαμβάνει το
μερίδιο που του αναλογεί. Για τη χρήση στην περιοχή βαρέος εξοπλισμού – όπως
τα τεθωρακισμένα – που κονιορτοποίησαν πιθανότατα πολύτιμα λείψανα κάτω
ακριβώς από την επιφάνεια του εδάφους. Για το ελικοδρόμιο που κατασκεύασαν
Αμερικανοί εργολάβοι επιστρώνοντας ιστορικά ερείπια. Για τα χαρακώματα που
έσκαψαν Πολωνοί στρατιώτες περνώντας μέσα από έναν αρχαίο ναό. Για τα
ανεκτίμητα τεχνουργήματα που παράχωσαν σύμφωνα με τους αρχαιολόγους μέσα σε
σάκους, μαζί με την άμμο, Αμερικανοί στρατιώτες. Για τα πανταχού παρόντα
σημάδια της κατοχής, τα αμυντικά οχυρώματα, τα κουτιά με τις σφαίρες, τα
κουβάρια από συρματόπλεγμα, τα γκράφιτι πάνω στους τοίχους. Προσθέστε σε όλα
αυτά τη ζημιά την οποία προκάλεσαν τα σμήνη των πλιατσικολόγων που εφόρμησαν
στους ιστορικούς τόπους του Ιράκ έπειτα από την εισβολή, και θα αποκτήσετε την
πλήρη εικόνα της καταστροφής.

Οι Κρεμαστοί Κήποι

Βαβυλώνα. Ένα όνομα που κουβαλά τόμους ολόκληρους Ιστορίας. Ξεκινούν με τον
Χαμουραμπί, τον Βαβυλώνιο βασιλιά που κυβέρνησε από το 1792 έως το 1750 π.X.
Στη συνέχεια, η Βαβυλώνα έπεσε στα χέρια των Χετταίων. Μια χιλιετία αργότερα,
όμως, άνθησε και πάλι υπό τη βασιλεία του Ναβουχοδονόσορ B’ – από το 605 έως
το 562 π.X. Οι Κρεμαστοί Κήποι, που αυτός κατασκεύασε για τα «μάτια» της
συζύγου του, είναι ένα από τα Επτά Θαύματα του Αρχαίου Κόσμου. H Βαβυλώνα όμως
ήταν φτιαγμένη κυρίως από λάσπη. Πέτρες πολλές δεν υπήρχαν διαθέσιμες και τα
πλίνθινα μνημεία της δεν άντεξαν όπως οι πυραμίδες της Αιγύπτου ή η Ρωμαϊκή
Αγορά… Οι αποικιοκράτες φρόντισαν να κάνουν τα πράγματα ακόμα χειρότερα,
κλέβοντας κάποια από τα πολύτιμα τεχνουργήματα που επέζησαν. Οι Γερμανοί πήραν
την Πύλη της Ιστάρ, οι Γάλλοι άρπαξαν κεραμικά και οι Τούρκοι χρησιμοποίησαν
πλίνθους – κάποιες από αυτές έφεραν ακόμα το όνομα του Ναβουχοδονόσορ – για να
κατασκευάσουν φράγματα στον Ευφράτη.

Ο Λόφος του Σαντάμ

Έπειτα ήρθε ο Σαντάμ. Αν κάποιος είχε μεγάλα σχέδια για τη Βαβυλώνα, ήταν
αυτός. Ξεκίνησε το 1985 με ένα σχέδιο που ήταν μισό αναπαλαίωση, μισό νέα
κατασκευή και ολόκληρο… εγωπάθεια. Έφερε χιλιάδες Σουδανούς εργάτες – οι
Ιρακινοί ήταν τότε απασχολημένοι με τον πόλεμο Ιράκ-Ιράν – προκειμένου να
κτίσουν ένα αρχαιοπρεπές παλάτι πάνω ακριβώς από το πρωτότυπο παλάτι του
Ναβουχοδονόσορος. Μετά τον πρώτο Περσικό Πόλεμο, ο Σαντάμ διέταξε την
κατασκευή ενός μοντέρνου παλατιού, και πάλι πάνω σε ερείπια, σε πυραμιδική
μορφή. Το «βάφτισε» Λόφο του Σαντάμ. Το 2003 ετοιμαζόταν να ξεκινήσει στη
Βαβυλώνα την κατασκευή μιας γραμμής τελεφερίκ. Τον πρόλαβε η αμερικανική
εισβολή…

Ζητούνται τουρίστες για το Ιράκ

H APXAIA πόλη της Βαβυλώνας βρίσκεται έξω ακριβώς από τη σύγχρονη πόλη
Χίλα, περίπου 100 χιλιόμετρα νότια της Βαγδάτης. Το καλό είναι πως η Χίλα, που
φιλοξενεί τόσο σουνίτες όσο και σιίτες, έχει μείνει μακριά από την εθνοτική
βία η οποία μαστίζει τόσες άλλες περιοχές του Ιράκ. Ένα δεύτερο καλό είναι πως
τον επόμενο μήνα οι περισσότεροι Αμερικανοί στρατιώτες που σταθμεύουν κοντά
στη Βαβυλώνα θα κατευθυνθούν βόρεια προς Βαγδάτη, εκεί όπου υπάρχει μεγαλύτερη
ανάγκη. H UNESCO έχει ήδη αρχίσει να διοχετεύει εκατομμύρια δολάρια στην
αποκατάσταση της Βαβυλώνας. Σε συνεργασία με τους Ιρακινούς ηγέτες, εργάζεται
ακατάπαυστα για τη μετατροπή της σε πολιτισμικό κέντρο, ίσως ακόμα και σε ένα
θεματικό πάρκο. «Ο πολιτισμικός τουρισμός θα μπορούσε να εξελιχθεί στη δεύτερη
μεγαλύτερη βιομηχανία του Ιράκ, μετά το πετρέλαιο», εξηγεί ένας από τους
αξιωματούχους του ΟΗΕ, ο Φιλίπ Ντελάνζ. Τίποτε από όλα αυτά δεν πρόκειται να
γίνει αύριο. Ο επικεφαλής της επιτροπής αρχαιοτήτων του Ιράκ, ωστόσο, ο Ντόνι
Τζορτζ, δηλώνει βέβαιος: «Μια μέρα εκατομμύρια άνθρωποι θα αρχίσουν να
επισκέπτονται τη Βαβυλώνα».