Φωτιά στη γυναικεία αδελφότητα

Είναι νέες, επιτυχημένες και ανεξάρτητες. Δεν έχουν τίποτα να φοβούνται από
τους άνδρες που τις περιβάλλουν. Μπορούν να τους κοιτάζουν κατάματα, αν όχι
αφ’ υψηλού. Θα έλεγε κανείς πως αποτελούν το καύχημα του φεμινισμού. Κι όμως,
είναι η ταφόπλακά του…

Αυτό τουλάχιστον υποστηρίζει μια Βρετανίδα ακαδημαϊκός, ανάβοντας φωτιές – και
κάνοντας πολλές γυναίκες να θέλουν να πετάξουν σε αυτές τα σουτιέν τους…

«Το τέλος της γυναικείας αδελφότητας». Αυτός είναι ο τίτλος του άρθρου που
δημοσίευσε στο περιοδικό «Prospect», η Άλισον Γουλφ, καθηγήτρια στο Κινγκς
Κόλετζ του Λονδίνου και συγγραφέας του βιβλίου «Έχει άραγε σημασία η
εκπαίδευση;». Παρ’ ότι επιτυχημένη επαγγελματίας και η ίδια, η Γουλφ
υποστηρίζει πως αυτή η νέα «ράτσα επίλεκτων γυναικών», η αλματώδης άνοδος
αυτής της νέας γενιάς γυναικών που θέλουν και κυνηγούν με επιτυχία ισχυρές,
καλοπληρωμένες θέσεις εργασίας, έχει «φριχτές συνέπειες» για την κοινωνία.
Οδηγεί τις πλέον ταλαντούχες εκπροσώπους του γυναικείου φύλου μακριά από τα
επαγγέλματα – λειτουργήματα, όπως είναι η διδασκαλία. Δεν τους αφήνει χρόνο
και άρα τις εμποδίζει από το να υπηρετούν εθελοντικά κοινωφελείς σκοπούς.
Απειλεί να εξουδετερώσει την έννοια του «γυναικείου αλτρουισμού». Στρέφει
πολλές γυναίκες μακριά από την τεκνοποίηση, με αποτέλεσμα τη δραματική μείωση
του δείκτη γεννήσεων. Και με απλά λόγια, σκοτώνει τον φεμινισμό.

Λάθος η επανάσταση

«Είναι το τέλος της γυναικείας αδελφότητας», υποστηρίζει η Γουλφ. «Το τέλος
ολόκληρων χιλιετιών, στη διάρκεια των οποίων γυναίκες όλων των τάξεων
μοιράζονταν τις ίδιες σημαντικές εμπειρίες ζωής, σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από
τους άνδρες». H Βρετανίδα ακαδημαϊκός δεν φτάνει μέχρι το σημείο να
χαρακτηρίσει την «εργασιακή επανάσταση» λάθος. Πώς θα μπορούσε άλλωστε, αφού
ομολογεί ότι και η ίδια επωφελήθηκε από αυτήν; «Δεν λέω πως θα έπρεπε να
οδηγηθούμε πίσω στο σπίτι». Βασικά δεν λέει τι θα έπρεπε, κατά τη γνώμη της,
να γίνει. Λέει απλώς πως «όλα αυτά έχουν συνέπειες» και οι αφορισμοί που
χρησιμοποιεί, κάνουν τις γυναικείες οργανώσεις ακόμα πιο έξαλλες.

Κατ’ αρχάς, επισημαίνουν οι τελευταίες (οργανώσεις όπως η Επιτροπή Ίσων
Ευκαιριών της Βρετανίας), οι γυναίκες δεν υπήρξαν ποτέ μια ομοιογενής ομάδα –
παρά ταύτα, από τη φύση τους ανέκαθεν μοιράζονταν σημαντικές εμπειρίες ζωής.
Κατά δεύτερον, το πορτρέτο της σύγχρονης επιτυχημένης «γυναίκας καριέρας» που
σκιαγραφεί η Γουλφ, είναι πολύ πιο «ροζ» από την πραγματικότητα. Οι
περισσότερες γυναίκες θα ήθελαν πολύ να συνδυάσουν μια καλή επαγγελματική
σταδιοδρομία με την οικογένεια. Αναγκάζονται όμως να θυσιάσουν, ή το ένα ή το
άλλο, διότι η ισότητα παραμένει «ένα λεπτό και εύθραυστο επίστρωμα».

H μάχη της επιβίωσης

Αν οι μισθοί ανδρών και γυναικών ήταν πραγματικά ίσοι, αν ο νόμος προέβλεπε
και για τον πατέρα ίση γονική άδεια με αυτή που προβλέπει για τη μητέρα, αν η
μητρότητα δεν σήμαινε επαγγελματικό πισωγύρισμα, αν η γυναίκα δεν αναγκαζόταν
να εργάζεται διπλά για να κοιτάζει κατάματα τους άνδρες συναδέλφους της, τότε
δεν θα υφίσταντο αυτές οι «φριχτές συνέπειες για την κοινωνία». Όσο για το
«τέλος του φεμινισμού» που προδικάζει η Γουλφ, υπάρχει μια ρήση τής συγγραφέως
και δημοσιογράφου Ρεμπέκα Γουέστ, από το 1913, που παραμένει πάντα επίκαιρη:
«Προσωπικά δεν έχω καταφέρει να ανακαλύψω τι ακριβώς είναι ο φεμινισμός. Το
μόνο που ξέρω, είναι πως με αποκαλούν φεμινίστρια κάθε φορά που εκφράζω
απόψεις, οι οποίες με διαφοροποιούν από το χαλάκι της εισόδου»…