Οι δύο όψεις μιας επετείου…

OTAN HMOYNA MIKPH, η παραμονή της 25ης ήταν μια «παιδική παλιγγενεσία».
Προβλέψιμη αλλά και γοητευτική. Πρώτα, κρεμούσαμε τη σημαία ψηλά στην ταράτσα
του πατρικού μου σπιτιού. (Στα όνειρά μου – ακόμα και σήμερα – σε αυτό το
σπίτι μένω, αυτό το σπίτι με επισκέπτεται και χάνεται πάλι με το πρώτο φως του
ήλιου…). Έπειτα, η μαμά σιδέρωνε τα «καλά μου» και γυάλιζε τα λουστρινάκια
μου. Μου έσφιγγε πίσω τα μαλλιά αλογοουρά, πιασμένη με μια πιτσιλωτή
πασχαλίτσα.

Παίρναμε το λεωφορείο (πού I.X. τότε!) για να κατέβουμε στο Σύνταγμα. Στη
μαθητική παρέλαση. Άντε να πιάσεις «καλή θέση». (Που, όσο καλή και να ‘ταν,
μια πιτσιρίκα ένα μέτρο και κάτι ψηλά μπόι, καμένη από χέρι. Δεν βλέπει
τίποτα.) H μαμά έσπρωχνε διακριτικά τους μαντράχαλους και τις υπέρβαρες
μπροστά μας.

– Συγγνώμη λίγο, για να βλέπει το παιδάκι…

Κουτσά-στραβά πάντα κατόρθωνε να «βλέπει το παιδάκι». Μόνο που δεν το βλέπανε
το παιδάκι. Κανένας δεν του έδινε σημασία. Ο απόλυτος σουρεαλισμός: Ντύνεσαι,
στολίζεσαι, όλοι παρακολουθούν την παρέλαση και σ’ έχουνε φτυσμένη. Έτσι ήταν
όμως τότε τα πράγματα. Όλα τα παιδάκια, στην πένα. Με χάρτινα σημαιάκια να
ανεμίζουν στην εαρινή αύρα της επετείου.

Χειροκροτούσαν οι άλλοι, χειροκροτούσα κι εγώ. Ένα σχολείο, δεύτερο, τρίτο,
τέταρτο… Άμα έχεις δει ένα, τα έχεις δει όλα. Ψιλοβαριέσαι. Ορθοστασία,
ακινησία και το λουστρινάκι από του «Μούγερ» να μου βαράει σουβλιές. Όμως,
αυτό ήταν το έθιμο. Και τα έθιμα δεν αμφισβητούνται. Όχι από οχτάχρονα.

Όταν τέλειωνε η παρέλαση, άρχιζε το πραγματικό γλέντι. H μαμά μου με πήγαινε
στο καλό εστιατόριο. Στου Ζόναρς. Παραγγέλναμε κότα μιλανέζα (πριν γριπιαστούν
αυτές). Εξωτικό έδεσμα η μιλανέζα. «Φαγητό εστιατορίου»! Δεν το κάναμε σπίτι
μας. Γύρω κι άλλες μαμάδες με άλλα παιδάκια και άλλες κότες. Κοίταζα και
καμάρωνα. Καμιά μαμά δεν ήταν πιο κούκλα από τη δική μου!

Κι ύστερα το σινεμά, απαραιτήτως! «Απόλλων» ή «Άστρον». Κυριλάτα σινεμά, α’
προβολής, γεμάτα μεσοαστούς (υπήρχε ακόμα η ρημάδα η μεσαία αστική). Το έργο
ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΝ, το σκοτάδι βαθύ, η οθόνη βουλιάζει, σαλεύει το πλήθος.

Πρώτα το καρτούν (να μην έχω γελάσει στη ζωή μου ποτέ με καρτούν;). Μετά τα
επίκαιρα: «Ο Βασιλεύς, η αντιπολίτευσις, οι οπλίται, οι πολίται, με άκρατον
ενθουσιασμόν και ρίγη συγκινήσεως»! Μετά τα «ΠΡΟΣΕΧΩΣ» κι ύστερα οι τίτλοι
αρχής. (Μέχρι τώρα μου έχει μείνει το κουσούρι. Μιλάμε, όχι αρχινισμένο έργο
δεν μπορώ να δω. Θέλω και όλο το προηγούμενο πακέτο: Τα ΠΡΟΣΕΧΩΣ, τις
διαφημίσεις, τα πάντα).

Κι ύστερα, σούρουπο πια, πίσω στη στάση λεωφορείου. Το τρίπτυχο «παρέλαση –
εστιατόριο – σινεμά» κατέβαζε ρολά μέχρι νεωτέρας. Μέχρι την επόμενη
επέτειο…

Γιατί, τελικά, κάθε επέτειος έχει δύο όψεις. Μια επίσημη και μια βιωματική.
Στην πρώτη, οφείλεις να αισθάνεσαι περήφανη ως Ελληνοπούλα. Να νιώθεις δέος
για προγόνους, επαναστάσεις, Κολοκοτρωναίους, Σούλι, Μεσολόγγι, λάβαρα,
Φιλικές Εταιρείες. Να κατανοείς ουσία και σημασία. (Καλύτερα μιας ώρας
ελεύθερη ζωή; Παίζεται!).

Όμως, εγώ την αμαρτία μου θα την πω. Για μένα η επέτειος ήταν μια κότα
μιλανέζα. Ήταν το «Όγδοον Θαύμα» στον κινηματογράφο. Ήταν η πασχαλίτσα και τα
λουστρίνια. Ήταν το χέρι της μαμάς να κρατάει σφιχτά το δικό μου στους δρόμους
της Αθήνας. Το χαμόγελό της να συναντάει το γέλιο μου. Οι στιγμές που
μοιραζόμασταν οι δυο μας.

Τώρα που τα φέρνω όλα στο μυαλό μου (στιγμές, πρόσωπα, διαθέσεις, καταστάσεις,
μνήμες ανάκατες) τελικά αυτή ήταν η δική μου 25η Μαρτίου. Αυτή ήταν η δική μου
επέτειος: Το χέρι της μαμάς να σφίγγει το δικό μου!