Tα μέτωπα της φωτιάς

Υποκλοπές, οικονομία, φθίνοντα εισοδήματα, υπερχρέωση νοικοκυριών,
ακρίβεια, ανεργία, φτώχεια, ανεκπλήρωτες υποσχέσεις, κυβερνητική αδυναμία και
αναποτελεσματικότητα, συγκροτούν πλέον ισχυρή βάση δυσαρέσκειας, ικανή να
θέσει υπό καθεστώς δυναμικής αμφισβήτησης τη μέχρι πρότινος ακλόνητη
νεοδημοκρατική πολιτική ηγεμονία.

Το 27% των φτωχών είναι συνταξιούχοι. Ένα άλλο σχεδόν 20% προέρχεται από πρόσωπα ηλικίας άνω των 50, οι οποίοι είτε χάνουν τη δουλειά τους είτε βρίσκονται κοντά στη σύνταξη χωρίς διαπραγματευτική ισχύ

Όπως πολλοί παρατηρούν, συγκεντρώνεται με τον καιρό κρίσιμη αντιπολιτευτική
ύλη, που ξεπερνά κατά πολύ τα πενιχρά αποτελέσματα της «νέας διακυβέρνησης». H
περίοδος ανοχής τείνει να εξαντληθεί, οι αναφορές στο παρελθόν και η απόδοση
ευθυνών στην κυβέρνηση Σημίτη δεν αποδίδουν, τα νεοδημοκρατικά πρόσωπα είναι
πλέον υπερεκτεθειμένα, βαρύνονται με λάθη και παραλείψεις, εισέρχονται σιγά
σιγά σε κύκλο φθοράς και αναξιοπιστίας.

Ταυτόχρονα, τα κοινωνικά ερείσματα του Κώστα Καραμανλή ατονούν, οι άλλοτε
ένθερμοι υποστηρικτές του αποστασιοποιούνται, το συσσωρευμένο κεφάλαιο
εμπιστοσύνης ξοδεύεται, ο λόγος του συγκινεί ολοένα και λιγότερους, το άλλοτε
γοητευμένο πλήθος από τη ρητορεία και την ευγλωττία του δεν πείθεται, δείχνει
ανυπόμονο, δεν δίδει την πίστωση χρόνου που ο Πρωθυπουργός εναγωνίως επιζητεί.

Θυσίες που γονατίζουν. Και δικαίως, αφού πρόοδος δεν καταγράφεται. H
οικονομική πολιτική δεν αποδίδει τα προσδοκώμενα, οι θυσίες γονατίζουν τους
πολλούς και τα αυξανόμενα κέρδη των ολίγων δεν μετατρέπονται σε επενδύσεις,
δεν δημιουργούν ευκαιρίες απασχόλησης, δεν επιβεβαιώνουν το νεοφιλελεύθερο
δόγμα, που θέλει την επιχειρηματικότητα να εκρήγνυται και τις θέσεις εργασίας
να πολλαπλασιάζονται όταν οι φόροι των επιχειρήσεων μειώνονται, το εργατικό
κόστος συγκρατείται και η αγορά εργασίας ελαστικοποιείται.

Αυτή τη στιγμή η ελληνική κοινωνία δίδει αγώνα δρόμου προκειμένου να καλύψει
το πλήθος των αναγκών, να προσεγγίσει το καταναλωτικό πρότυπο και να
ικανοποιήσει των κύκλο των επιθυμιών, που το κοινωνικό περιβάλλον, η διαφήμιση
και τα μίντια επιβάλλουν.

Το δυστύχημα για την κυβέρνηση είναι ότι δεν έχει δυνατότητες παρέμβασης.
Εγκλωβισμένη καθώς είναι από την ανεκδιήγητη απογραφή και το νεοφιλελεύθερο
δόγμα που υπηρετεί, δεν έχει μάτια για αναδιανεμητικές πολιτικές. Πιέζεται από
το καθεστώς δημοσιονομικής επιτήρησης, υπονόμευσε το εργαλείο της φορολογικής
πολιτικής αποδεχόμενη μείωση των φορολογικών συντελεστών ακόμη και για τα
διανεμόμενα επιχειρηματικά κέρδη, εξοικονόμηση δαπανών δεν μπορεί να επιτύχει,
δεν έχει πόρους να ασκήσει αξιοπρεπή κοινωνική πολιτική υπέρ των ασθενέστερων.

Ο κύκλος των δυσαρεστημένων. Ο κόσμος της εργασίας πιέζεται, τα
εισοδήματα των αγροτών δεν θυμίζουν σε τίποτε τις καλές μέρες των δεκαετιών
του ’80 και του ’90, η μεσαία ομάδα των υπαλλήλων της κοινής ωφέλειας
βρίσκεται στο στόχαστρο των «μεταρρυθμίσεων», οι συνταξιούχοι νιώθουν
εγκαταλελειμμένοι στη μοίρα τους. Με άλλα λόγια, ο κύκλος των δυσαρεστημένων
διευρύνεται και η κυβέρνηση προσδοκά να ξελασπώσει με το Χρηματιστήριο και τις
επαναλαμβανόμενες αναγγελίες μείωσης των φορολογικών συντελεστών.

Πάσχει η κυβέρνηση από το κλασικό σύμπτωμα του κυβερνητισμού, που καταλαμβάνει
τους εξουσιαστές ανά τον κόσμο. Ελπίζουν ότι με ψιλοπράγματα θα αλλάξει το
κλίμα, θα μεταβληθούν οι συνθήκες, θα ξανακερδηθούν οι πολίτες. Το ίδιο
ήλπιζαν και οι κ.κ. Σημίτης και Χριστοδουλάκης το καλοκαίρι του 2003. Τα
γεγονότα τούς διέψευσαν. Στην ίδια κατάσταση του κυβερνητισμού φαίνεται πως
περιπίπτει και ο κ. Καραμανλής.

Υποκλοπές που πληγώνουν. Το δυστύχημα για τον κ. Πρωθυπουργό είναι ότι
το διευρυνόμενο κοινωνικό μέτωπο αμφισβήτησης συνέπεσε με ένα θέμα
Δημοκρατίας. Οι υποκλοπές πλήγωσαν και συνεχίζουν να πληγώνουν την κυβέρνηση.
Έχουν κλονίσει την αξιοπιστία της, καταδεικνύουν την αδυναμία της, ακυρώνουν
όλα εκείνα τα ηθικολογικά περί διαφάνειας και αποκάλυψης των πάντων. Οι
υποκλοπές εξελίσσονται σε εφιάλτη διαρκείας, σε λίγο θα τεθούν θέματα για τους
κ. Βουλγαράκη, Παπαληγούρα και Λινό, όσο θα περνά ο καιρός οι αποκαλύψεις θα
διαδέχονται η μία την άλλη, θα αφαιρούν δυνάμεις, θα δίδουν άλλη διάσταση στα
κοινωνικά μέτωπα.

Σταδιακά το περιβάλλον θα γίνεται εκρηκτικό και αν η αντιπολίτευση παρουσιάσει
πραγματική εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης το παιχνίδι θα χαθεί πριν την ώρα
του για τη βασική νεοδημοκρατική ομάδα, που θα μείνει στην ιστορία ως
αποτυχημένη και προβληματική.

H νέα φτώχεια είναι εδώ

Οι ασθενέστερες ομάδες του πληθυσμού υποφέρουν, οι άνεργοι δεν έχουν ευκαιρίες
επανένταξης στην αγορά εργασίας, οι αγρότες πιέζονται εισοδηματικά,
καταδικάζονται σε μιζέρια πρωτοφανή, αντίστοιχη εκείνης που επικρατούσε στην
ελληνική ύπαιθρο στη δεκαετία του ’60. Μαζικά τα ασθενέστερα νοικοκυριά
οδεύουν προς την υπερχρέωση, θύλακοι δυστυχίας και ανέχειας εμφανίζονται στις
παρυφές των πόλεων και στην ύπαιθρο.

Δεν είναι τυχαίο ότι ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος κ. Νικ. Γκαργκάνας
χαρακτήρισε διαρθρωτικό πρόβλημα τη νέα φτώχεια. Το γεγονός ότι το ένα πέμπτο
του πληθυσμού της χώρας, το 20% έως 22% ανάλογα με τη χρονιά, τοποθετείται
σταθερά την τελευταία δεκαετία στη ζώνη της φτώχειας, καθιστά το πρόβλημα
διαρθρωτικό, σημειώνει ο κ. Γκαργκάνας, και άμεσα αντιμετωπίσιμο.

Έχει δε εξαιρετικό ενδιαφέρον το γεγονός ότι το 27% των φτωχών είναι
συνταξιούχοι. Ένα άλλο σχεδόν 20% προέρχεται από πρόσωπα ηλικίας άνω των 50,
οι οποίοι είτε χάνουν τη δουλειά τους είτε βρίσκονται κοντά στη σύνταξη χωρίς
διαπραγματευτική ισχύ. Φτωχούς γεννά και ο αγροτικός τομέας και το σύνολο
συμπληρώνεται από μακροχρόνια ανέργους, πολύτεκνους και περιθωριοποιημένα
άτομα, αστέγους, θύματα των ναρκωτικών κ.λπ.

Κοινό χαρακτηριστικό όλων, η αδυναμία να επανενταχθούν στην παραγωγική
διαδικασία και να αναπληρώσουν χαμένα εισοδήματα.

Το πρόβλημα της φτώχειας είναι μάλιστα ευθέως συνδεδεμένο με εκείνο της
υπερχρέωσης. Σύμφωνα με την έρευνα της ICAP, που διενεργήθηκε για λογαριασμό
της Τραπέζης της Ελλάδος, η μεγαλύτερη τάση προς υπερχρέωση συναντάται στα
φτωχά νοικοκυριά, γεγονός που πολλαπλασιάζει τους κινδύνους τόσο για την
κοινωνία όσο και για το χρηματοπιστωτικό σύστημα, το οποίο τα τελευταία χρόνια
αφειδώς χρηματοδοτεί τους πάντες.