Έως και διπλάσια ασφάλιστρα πληρώνουν οι Έλληνες

Ασφάλιστρα που στην πραγματικότητα είναι 25% έως και 100% υψηλότερα σε σχέση
με αυτά που ισχύουν σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες πληρώνει ο Έλληνας καταναλωτής,
αφού τα «καπέλα» που επιβάλλουν οι ασφαλιστικές εταιρείες φουσκώνουν σημαντικά
το τελικό κόστος.

Την ίδια ώρα – και παρά τις στρεβλώσεις που συνθέτουν το τοπίο της
ασφαλιστικής αγοράς – οι εταιρείες, όχι μόνο διεκδικούν από την κυβέρνηση και
άλλες φοροαπαλλαγές, για να προσελκύσουν καταναλωτές, αλλά και επιζητούν να
μπουν πιο δυναμικά και στο παιχνίδι της κοινωνικής ασφάλισης που τώρα ανοίγει.

Συγκεκριμένα, στην Ελλάδα, τα ασφάλιστρα των προγραμμάτων αυτοκινήτου,
σύνταξης, υγείας, ζωής και ασφάλισης ακίνητης περιουσίας επιβαρύνονται με
υπέρογκες προμήθειες και λειτουργικό κόστος, τα οποία φτάνουν ακόμη και το 40%
του συνολικού ποσού που καταβάλλει ο ασφαλισμένος, έναντι μόλις 25% που είναι
το μέγιστο ποσοστό σε άλλα κράτη της E.E.

Φαίνονται φθηνά, αλλά…

Έτσι, αν και τα ασφάλιστρα φαίνεται ότι είναι φθηνά στην Ελλάδα, στην
πραγματικότητα είναι από τα ακριβότερα στην Ευρώπη, επειδή, συγκριτικά με
άλλες χώρες, προσφέρουν πιο χαμηλές καλύψεις. Για παράδειγμα, στη Γερμανία, αν
και το μέσο ετήσιο ασφάλιστρο αυτοκινήτου κυμαίνεται κοντά στα 600 ευρώ
(έναντι μόλις 300 ευρώ στην Ελλάδα), οι αποζημιώσεις που καταβάλλουν οι
εταιρείες σε περίπτωση ατυχήματος μπορεί να φτάσουν έως και τα 50 εκατ. ευρώ,
όταν στην Ελλάδα το ανώτατο ποσό δεν ξεπερνάει τα… 600.000 ευρώ.

Υψηλές λειτουργικές δαπάνες

Οι επιπλέον χρεώσεις που επιβάλλουν στο ασφάλιστρο οι ελληνικές εταιρείες δεν
ανταποκρίνονται σε κάποια παροχή, αλλά καλύπτουν τις υψηλές λειτουργικές τους
δαπάνες, με αποτέλεσμα να μειώνεται σημαντικά το ποσό που απομένει για την
επένδυση των κεφαλαίων και την καταβολή αποζημιώσεων στους πελάτες τους. Αν,
μάλιστα, αφαιρέσει κανείς τις χρεώσεις αυτές, προκύπτει ότι το καθαρό
ασφάλιστρο που επενδύεται στην Ελλάδα για να αποζημιωθεί ο ασφαλισμένος
κυμαίνεται ανάμεσα στο 45% και το 67% του ποσού που καταβάλλει (ανάλογα με τον
κλάδο), όταν στην Ευρώπη το αντίστοιχο ποσοστό ξεκινάει από το 75% και φτάνει
ώς και το 88%. Όλα αυτά σημαίνουν στην πράξη ότι, για να εισπράξει ο Έλληνας
την αποζημίωση που λαμβάνει, για παράδειγμα, ένας καταναλωτής στη Γερμανία –
μια ώριμη ασφαλιστική αγορά – με δεδομένο και το σημερινό ύψος των
λειτουργικών εξόδων στην Ελλάδα, το ύψος των ασφαλίστρων που καταβάλλει θα
έπρεπε να αυξηθεί από 100% έως και 150%, ανάλογα με τον κλάδο της ασφάλισης!
Μάλιστα, σε μια τέτοια περίπτωση, λόγω των υψηλών καπέλων που χαρακτηρίζουν
την ελληνική αγορά, τα ασφάλιστρα που θα πλήρωνε θα ήταν κατά 25% έως και
100%, ακόμη, πιο ψηλά (και συγκριτικά με εκείνα που καταβάλλει ο πολύ καλύτερα
αμειβόμενος Γερμανός καταναλωτής).

Άλλες στρεβλώσεις

Τα υψηλά λειτουργικά έξοδα, σε συνδυασμό με τη χαμηλή φερεγγυότητα ορισμένων
εταιρειών, είναι οι βασικοί λόγοι για τους οποίους κάποιες ασφαλιστικές δεν
διαθέτουν τα απαιτούμενα κεφάλαια για να αποζημιώσουν τους ασφαλισμένους τους,
με αποτέλεσμα να καθυστερούν ή και να αρνούνται την καταβολή τους.

Στο αυτοκίνητο

Χαρακτηριστικό είναι αυτό που συμβαίνει στον κλάδο του αυτοκινήτου, όπου, για
να πάρει ο Έλληνας ασφαλισμένος την αποζημίωση που θα εισπράξει, για
παράδειγμα, ένας Γερμανός, θα έπρεπε να πληρώνει ασφάλιστρο… 752 ευρώ
(δηλαδή 151% υψηλότερο από αυτό που δίνει σήμερα). Και αυτό, διότι στην
Ελλάδα, παρ’ ότι τα ασφάλιστρα είναι περίπου τα μισά σε σχέση με αυτά που
ισχύουν στη Γερμανία, τη Γαλλία, το Βέλγιο και σε άλλες Δυτικοευρωπαϊκές
χώρες, μόνο ένα πολύ μικρό μέρος τους χρησιμοποιείται για να καλύψει την τυχόν
αποζημίωση προς τον πελάτη. Το υπόλοιπο οδεύει στα ταμεία της εταιρείας για
την εξυπηρέτηση των λειτουργικών της εξόδων, που στην Ελλάδα είναι από τα
υψηλότερα στην Ευρώπη και φτάνουν στο 15%. Ένα άλλο ποσοστό (18%), επίσης από
τα πιο υψηλά πανευρωπαϊκά, εισπράττει ο ασφαλιστής υπό μορφή προμήθειας (τα
αντίστοιχα ποσοστά στη Γερμανία είναι μόλις 8%).

Αυτό σημαίνει ότι από τα 300 ευρώ που πληρώνει ετήσιο ασφάλιστρο για το βασικό
πακέτο καλύψεων ο κάτοχος ενός I.X. 1.400 κυβικών (με μπόνους – μάλους 7), τα
99 ευρώ τα εισπράττει η εταιρεία, κι έτσι απομένουν μόνο 201 ευρώ (το 67%) για
να καλυφθεί ενδεχόμενη αποζημίωση προς τον πελάτη. Σε περίπτωση που χρειαστεί
να καταβληθεί μεγαλύτερη αποζημίωση, ο ασφαλισμένος… θα πρέπει να περιμένει.
Αντίθετα, στη Γερμανία, από τα 600 ευρώ που είναι (περίπου) το μέσο ετήσιο
ασφάλιστρο, το καθαρό ποσό που απομένει για να καλύψει την αποζημίωση του
ασφαλισμένου ανέρχεται στο 84%, δηλαδή σε 504 ευρώ. H Γερμανία, όμως, είναι
μια ώριμη αγορά, και τα 504 ευρώ θεωρούνται, σύμφωνα με τους Έλληνες ειδικούς,
ένα εύλογο ποσό για να αποζημιωθεί ο κάτοχος ενός αυτοκινήτου που ενεπλάκη σε
τροχαίο ατύχημα.

Έρχονται αυξήσεις – φωτιά

Ας σημειωθεί ότι, ούτως ή άλλως, σταδιακά μέχρι το 2010, η Ελλάδα υποχρεούται
να δεκαπλασιάσει το ελάχιστο ασφαλιζόμενο κεφάλαιο για σωματικές βλάβες και
υλικές ζημιές στον κλάδο του αυτοκινήτου. Το γεγονός αυτό θα φέρει,
αναπόφευκτα, αυξήσεις – φωτιά στα ασφάλιστρα, σε τέτοιο σημείο που θα
ξεπεράσουν ακόμη και τα σημερινά ευρωπαϊκά επίπεδα. Συγκεκριμένα, το ελάχιστο
ασφαλιζόμενο κεφάλαιο για σωματικές βλάβες, από τα 500.000 ευρώ που είναι
σήμερα, θα πρέπει να αυξηθεί στο 1.000.000 ευρώ για κάθε θύμα χωριστά ή
εναλλακτικά στα 5.000.000 ευρώ για όλα τα θύματα του τροχαίου. Επίσης, βάσει
της νέας οδηγίας, η ελάχιστη αποζημίωση για τις υλικές ζημιές, από 100.000
ευρώ που είναι σήμερα, θα φτάσει το 1.000.000 ευρώ.

Για προγράμματα σύνταξης

Αντίθετα από ό,τι συμβαίνει στο αυτοκίνητο, όπου ο ασφαλισμένος καταβάλλει
υψηλή προμήθεια κάθε χρόνο, στα παραδοσιακά συνταξιοδοτικά προγράμματα το
ποσοστό της προμήθειας μειώνεται με την πάροδο των ετών, ώσπου εξαλείφεται
εντελώς. Τον πρώτο χρόνο, ωστόσο, είναι πολύ υψηλό (προκειμένου να δώσει
κίνητρο στον ασφαλιστή να πουλήσει το προϊόν) και φτάνει, ανάλογα με την
εταιρεία, ακόμη και το 40% του συνολικού ασφαλίστρου. Αν, για παράδειγμα, ένας
άνδρας 40 ετών καταβάλλει ετησίως σταθερό ασφάλιστρο ύψους 1.000 ευρώ,
προκειμένου στα 65 του χρόνια να πάρει σύνταξη 1.200 ευρώ, τον πρώτο χρόνο
ισχύος του συμβολαίου επενδύεται μόνο το 45% του ποσού (450 ευρώ, δηλαδή),
αφού το υπόλοιπο αφορά προμήθειες και λειτουργικά έξοδα. Στη Γαλλία, τη
Γερμανία, το Βέλγιο και σε άλλες χώρες της E.E., όμως, τα λειτουργικά έξοδα
είναι μόνο 8%, ενώ οι προμήθειες επιμερίζονται ισόποσα καθ’ όλη τη διάρκεια
ισχύος του προγράμματος, με ένα ετήσιο ποσοστό 4%. Στις χώρες αυτές, από τα
περίπου 1.200 ευρώ που είναι το ετήσιο ασφάλιστρο, το 88% (δηλαδή 1.056 ευρώ)
επενδύονται από τον πρώτο κιόλας χρόνο για τη δημιουργία του κεφαλαίου που θα
εισπράξει στα 65 του ως σύνταξη. Τι ασφάλιστρο θα έπρεπε να δίνει ο Έλληνας
ώστε από τον πρώτο χρόνο να επενδύονται για τον σχηματισμό του απαιτούμενου
κεφαλαίου τα ίδια χρήματα με αυτά ενός Γερμανού; H απάντηση είναι 2.346 ευρώ
ετησίως, δηλαδή 135% υψηλότερο ποσό από αυτό που πληρώνει σήμερα.

AKINHTH ΠΕΡΙΟΥΣΙΑ

Προμήθειες και έξοδα «τρώνε» την… αποζημίωση

Σε ό,τι αφορά την ακίνητη περιουσία, τα πράγματα στην Ελλάδα είναι ακόμη πιο
ακραία. Οι προμήθειες των ασφαλιστών φτάνουν στο 38% του ασφαλίστρου, έναντι
το πολύ 18% στο εξωτερικό, ενώ το σύνολο των εξόδων (λειτουργικά κ.λπ.) μιας
εταιρείας στην Ελλάδα φτάνει να είναι κατά 73% (!) υψηλότερο συγκριτικά με
άλλες χώρες. Έτσι αν το ασφάλιστρο για μια κατοικία επιφάνειας 100 τ.μ. στην
Ελλάδα ανέρχεται σε 120 ευρώ, από αυτά μόνο τα 56 ευρώ απομένουν για την
κάλυψη τυχόν ζημιών. Πρόκειται μόλις για το 47%. Στην Ευρώπη, αντίθετα, σε
ποσό ασφαλίστρου 150 ευρώ, τα 113 ευρώ αφορούν τυχόν αποζημιώσεις – δηλαδή
επενδύεται το 75% για την καταβολή τυχόν αποζημιώσεων. Όσο για τα χρήματα που
θα έπρεπε να δίνει ο Έλληνας για να εισπράξει, σε περίπτωση πυρκαγιάς ή
κλοπής, την αποζημίωση που θα πάρει ένας Γάλλος ή ένας Γερμανός, ανέρχονται σε
242 ευρώ και είναι διπλάσια από αυτά που πληρώνει σήμερα.

Μάχη ιδιωτών για την «πίτα» της κοινωνικής ασφάλισης

Μερίδιο από την πίτα του συνταξιοδοτικού, στο πλαίσιο του 3ου πυλώνα,
διεκδικούν όλο και πιο δυναμικά το τελευταίο διάστημα οι τράπεζες και οι
ασφαλιστικές εταιρείες. Την ίδια ώρα η ανασφάλεια για το μέλλον και ο φόβος
του Ασφαλιστικού στρέφουν όλο και περισσότερους Έλληνες στην ιδιωτική
ασφάλιση. Από τα στοιχεία της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος για την
παραγωγή ασφαλίστρων το 2005, προκύπτει ότι η παραγωγή στον κλάδο ζωής
(συνταξιοδοτικά, νοσοκομειακά συμβόλαια κ.ά) αυξήθηκε πέρυσι κατά 12%, με τη
«μερίδα του λέοντος» να ανήκει στις τράπεζες. Πρόκειται για τη δεύτερη
συνεχόμενη χρονιά ανόδου της παραγωγής στον κλάδο αυτόν – το 2004 είχε αυξηθεί
κατά 23% – δείγμα της τάσης που υπάρχει για συμπληρωματικές συντάξεις, πέρα
από αυτή της κοινωνικής ασφάλισης. Στην κορυφή της λίστας με τους υψηλότερους
ρυθμούς ανάπτυξης για το 2005, που έκλεισε περίπου στα 2 δισ. ευρώ,
φιγουράρουν οι Eurolife, Εθνική Ασφαλιστική, Ιντεραμέρικαν, Alico, Alpha
Ασφαλιστική, Εμπορική Ζωής, Κύπρου Ζωής και Λαϊκή Ζωής.

Μπαράζ νέων προγραμμάτων

Τράπεζες και ασφαλιστικές επιχειρήσεις ρίχνουν στην αγορά συνεχώς νέα
προγράμματα, είτε εφάπαξ ασφαλίστρου, τα οποία παρέχουν δυνατότητα εξόφλησης
μέσω χαμηλότοκου καταναλωτικού δανείου (περίπτωση Εθνικής Τράπεζας), είτε
μηνιαίου ασφαλίστρου, τόσο στην κατηγορία των παραδοσιακών πακέτων (με ετήσιο
επιτόκιο έως 3,35%) όσο και σε αυτήν των unit linked εγγυημένου κεφαλαίου που
επενδύουν στο Χρηματιστήριο.