«Aγριεύει» το τοπίο στην αγορά εργασίας

Μια σειρά από εξελίξεις το τελευταίο διάστημα οδηγούν στο συμπέρασμα ότι οι
συνθήκες στην αγορά εργασίας στην Ελλάδα αλλάζουν ριζικά και ότι σύντομα για
πολλούς το τοπίο θα είναι «άγριο». Ποιες είναι αυτές οι εξελίξεις;

– Σε ό,τι αφορά τους τραπεζοϋπαλλήλους, απειλείται το καθεστώς της Συλλογικής
Σύμβασης Εργασίας – που αποτελεί ένα γενικό πλέγμα προστασίας – και οι
εργαζόμενοι οδηγούνται σε συμφωνίες ανά τράπεζα, κάτι που τους καθιστά πιο
ευάλωτους και πιο αδύναμους να αντιδράσουν σε ενδεχόμενες αυθαιρεσίες της
εργοδοσίας. Εδώ και καιρό, άλλωστε, οι συνθήκες εργασίας για πολλούς
τραπεζοϋπαλλήλους έχουν πάψει να ειναι οι «ιδανικές» που θεωρούνταν κάποτε.
Στο όνομα του ανταγωνισμού, νέοι κυρίως υπάλληλοι σε νέες τράπεζες δέχονται
ασφυκτικές πιέσεις για απασχόληση εν είδει πωλητών δανείων και, φυσικά, χωρίς
περιορισμούς ωραρίου.

– Στις ΔΕΚΟ σύντομα θα υπάρχουν δύο «ταχύτητες» εργαζομένων. Οι νέοι που θα
προσληφθούν δεν θα έχουν μονιμότητα, ενώ οι παλαιοί θα έχουν. Σταδιακά, οι
πρώτοι θα δίνουν όλο και πιο έντονα τον τόνο. Άλλωστε και οι παλαιοί θα χάσουν
τα προνόμια που είχαν, δικαίως ή αδίκως, εξασφαλίσει με τους Γενικούς
Κανονισμούς Προσωπικού.

– Στον ευρύτερο ιδιωτικό τομέα, κινδυνεύει επίσης το πλέγμα προστασίας που
παρέχει η Συλλογική Σύμβαση Εργασίας. Με τις εξαιρέσεις που ζητούν οι
εργοδότες για περιοχές όπου υπάρχουν βιομηχανίες σε κρίση ανοίγει ο ασκός
Αιόλου και δύσκολα θα μπορέσει να κλείσει ξανά.

Ωράριο… λάστιχο

Στον ιδιωτικό τομέα, άλλωστε, το τοπίο έχει καταστεί άγριο εδώ και καιρό για
πολλούς εργαζομένους, κυρίως για γυναίκες και νέους και για εργαζομένους
μερικής απασχόλησης. Με 320 ευρώ τον μήνα καλείται πτυχιούχος, μερικής
απασχόλησης σε εταιρεία – τηλεπικοινωνιακό πάροχο – να ξεπερνά το ωράριό του
χωρίς πρόσθετη αμοιβή, προκειμένου να «κλείσει» μερικούς ακόμη πελάτες για το
καλό της εταιρείας… Τα ίδια και χειρότερα στα σούπερ μάρκετ, όπου το ωράριο
έχει γίνει… λάστιχο. Και αυτές ειναι οι νέες θέσεις εργασίας που
υποκαθιστούν, υποτίθεται, τις απώλειες από τις βιομηχανίες της Βόρειας
Ελλάδας, οι οποίες «μεταναστεύουν» στα Βαλκάνια.

– Ο τροχός πλησιάζει τώρα ακόμη και τους ελεύθερους επαγγελματίες. Το καθεστώς
των ελάχιστων υποχρεωτικών αμοιβών που ισχύει για δικηγόρους, γιατρούς και
μηχανικούς αμφισβητείται σε επίπεδο Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου (σε υπόθεση για
τους Ιταλούς δικηγόρους) και ενδέχεται να χρειασθεί να αλλάξει η νομοθεσία. Σε
μια τέτοια περίπτωση, ο ανταγωνισμός θα εισβάλει καταλυτικά και σ’ αυτήν την
κατηγορία.

Ίσως πολλές από τις αλλαγές που επέρχονται στην αγορά εργασίας να ειναι
αναπόφευκτες. Συμβαίνουν άλλωστε και σε άλλες χώρες, όχι μόνο στην Ελλάδα.
Ίσως ορισμένες από τις αλλαγές να ήταν και επιβεβλημένες ή δικαιολογημένες.
Αλλά αυτό δεν σημαίνει πως πρέπει να κλείνουμε τα μάτια και να μη μας
προβληματίζει αυτό που συμβαίνει γύρω μας, αυτό το όλο και πιο «άγριο» τοπίο
της αγοράς εργασίας. Που θα γίνει χειρότερο, αν συνεχίσουν να μειώνονται οι
θέσεις απασχόλησης, όπως συνέβη για πρώτη φορά το 2005…