Aντάλλαξαν… φυλές

Δύο τριμελείς οικογένειες: οι μεν λευκοί, οι δε μαύροι… Τι θα συμβεί όταν
«ανταλλάξουν» φυλές; Το νέο ριάλιτι σόου του αμερικανικού τηλεοπτικού δικτύου
Fox αποδεικνύει πως στο Λος Άντζελες του 21ου αιώνα το χρώμα της επιδερμίδας
εξακολουθεί να ορίζει συμπεριφορές ­ και τις ίδιες και τις αλλότριες.

Έγιναν «μαύροι». Ο Μπρούνο Μαρκοτέλι, η φίλη του Κάρμεν και η κόρη της Ρόουζ

Δύο μαύροι περνούν δίπλα από μία λευκή σε έναν σικάτο εμπορικό δρόμο του
Μπέβερλι Χιλς. H γυναίκα αντιδρά πιάνοντας την τσάντα της και κάνοντας στην
άκρη. «Ρατσίστρια!», αναφωνεί ο ένας άνδρας. «Απλώς δεν της αφήσαμε χώρο της
γυναίκας… Βλέπεις αυτά που θέλεις να δεις», του λέει ο δεύτερος. «Κι εσύ δεν
βλέπεις αυτά που δεν θέλεις να δεις», απαντά ο πρώτος. Μάλλον δεν είναι
τυχαίο, αφού αυτός είναι πραγματικά μαύρος. Ενώ ο άλλος είναι λευκός
«μεταμφιεσμένος» σε μαύρο.

Δύο οικογένειες, οι Μαρκοτούλι και οι Σπαρκς. Οι μεν λευκοί, οι δε μαύροι.
Δέχθηκαν να ανταλλάξουν χρώμα επιδερμίδας για έξι εβδομάδες. Κάθε μέρα, ο Κιθ
Βάντερλααν, ένας διάσημος make up artist του Χόλιγουντ περνάει πέντε ώρες
μετατρέποντας τους Μαρκοτούλι σε μαύρους και τους Σπαρκς σε λευκούς. Στη
συνέχεια, τα μέλη των δύο οικογενειών βγαίνουν στους δρόμους του Λος Άντζελες
εφοδιασμένα με κρυφές κάμερες. Το βράδυ, επιστρέφουν όλοι στο ίδιο σπίτι και
ανταλλάσσουν εμπειρίες. Από τη Δευτέρα και για τις επόμενες έξι εβδομάδες, οι
τηλεθεατές παρακολουθούν από την «κλειδαρότρυπα».

Έγιναν «λευκοί». Ο Μπράιαν Σπαρκς, η γυναίκα του Ρενέ και ο γιος τους Νίκολας

Και οι δύο οικογένειες παρουσιάστηκαν ως φιλελεύθερες, άνθρωποι με ανοιχτές
αντιλήψεις. Παρά ταύτα, από το πρώτο κιόλας επεισόδιο βάλθηκαν να εκνευρίσουν
η μία την άλλη. «Πρέπει να μιλάω σαν να τραγουδάω τώρα;» ρώτησε την ώρα που τη
μακιγιάριζαν σε μαύρη η λευκή τής παρέας. Λίγο μετά, αποκάλεσε την πραγματική
μαύρη «σκύλα», θεωρώντας πως πρόκειται για μια συνηθισμένη προσφώνηση
αβρότητας μεταξύ γυναικών της φυλής της! Όσο για τον σύντροφό της, αυτός
ενθουσιάστηκε τόσο πολύ με την προοπτική να τον αποκαλέσουν «νέγρο» και
επανέλαβε αυτήν τη λέξη τόσες πολλές φορές, ώστε έκανε τον πραγματικό μαύρο
της παρέας να δείχνει έτοιμος να τον σπάσει στο ξύλο.

Οι εμπειρίες των δύο οικογενειών όμως στον έξω, τον πραγματικό κόσμο είναι
ακόμα πιο ενδιαφέρουσες.

Σκηνή 1η: Λευκή μητέρα και κόρη πηγαίνουν μακιγιαρισμένες σε μαύρες να
ζητήσουν δουλειά στα μοδάτα καταστήματα του δυτικού Λος Άντζελες. Κατά
σύμπτωση όμως, σε όλες τις περιπτώσεις, είτε απουσιάζουν οι αρμόδιοι είτε
έχουν εξαντληθεί οι αιτήσεις.

Σκηνή 2η: Μεταμφιεσμένη σε λευκή, η μαύρη πρωταγωνίστρια ακούει έναν
λευκό άνδρα να περιγράφει πώς του έμαθαν ως παιδί να πλένει τα χέρια του κάθε
φορά που ανταλλάσσει χειραψία με κάποιον μαύρο.

Σκηνή 3η: Μεταμφιεσμένος σε λευκό, ο Σπαρκς πηγαίνει να αγοράσει
παπούτσια του γκολφ. Ο πωλητής σκύβει, του βάζει ευγενικά τα παπούτσια και του
δένει τα κορδόνια. «Σαράντα χρόνια ποτέ δεν μου είχε συμβεί αυτό», θα πει
αργότερα. «Και μου συνέβη την πρώτη φορά που πήγα να αγοράσω παπούτσια ως
λευκός!».

Κόντρα στον κοινωνικό αποκλεισμό

* «ΜΑΥΡΟΣ ΣΑΝ EMENA»

Στα τέλη της δεκαετίας του 1950, ένας λευκός δημοσιογράφος από το Τέξας, ο
Τζον Χάουαρντ Γκρίφιν, σκούρυνε το χρώμα της επιδερμίδας του και ξεκίνησε ένα
οδοιπορικό στον έντονα ρατσιστικό αμερικανικό Νότο. Κατέγραψε τις εμπειρίες
του σε ένα βιβλίο, το οποίο εκδόθηκε το 1961. Ακόμα και κάτι τόσο απλό όπως η
αγορά ενός εισιτηρίου, σημείωνε ο Γκρίφιν, μπορούσε να προκαλέσει αβυσσαλέο
μίσος. Εξοργισμένοι οι κάτοικοι της ιδιαίτερης πατρίδας του, κρέμασαν ένα
ομοίωμά του.

* «ΒΑΘΙΑ ΣΤΟ ΠΕΤΣΙ»

Στη μίνι σειρά «Skin Deep» του Discovery Channel, η ιδρύτρια του Body Shop,
Ανίτα Ρόντικ, ένιωσε με τη βοήθεια των ειδικών βαθιά στο πετσί της – και
έδειξε και στον κόσμο – πώς αντιμετωπίζει η κοινωνία τους υπέρβαρους, τους
ηλικιωμένους και τους άστεγους.

* «ΑΝΤΑΛΛΑΓΕΣ ΦΥΛΗΣ»

Περισσότερο ντοκιμαντέρ και λιγότερο ριάλιτι, η σειρά «Trading Races» του BBC
ολοκληρώθηκε σε δύο μέρη. Στο πρώτο, ένας μαύρος άλλαξε θέση με έναν λευκό.
Στο δεύτερο, μια φοιτήτρια ασιατικής καταγωγής μετατράπηκε σε λευκή και μια
42χρονη λευκή νοσοκόμα «έγινε» Ασιάτισσα. Όλοι δήλωσαν πως αντιμετώπισαν
λιγότερο ρατσισμό απ’ όσο περίμεναν.

* «ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΜΕΝΕΣ ΔΙΑΣΗΜΟΤΗΤΕΣ»

Παρά τον «πιασάρικο» τίτλο «Celebrities disfigured», επρόκειτο για ένα σοβαρό
ντοκιμαντέρ του βρετανικού Channel 4. Οι υπεύθυνοι του καναλιού επιστράτευσαν
δύο διασημότητες, τον Καναδό Κρεγκ Τσαρλς και το μοντέλο Καπρίς, ζήτησαν από
ειδικούς μακιγιέρ να κάνουν τα πρόσωπά τους να δείχνουν παραμορφωμένα, και στη
συνέχεια κατέγραψαν επί 48 ώρες τις αντιδράσεις που προκαλούσαν.

© The Times, 2006