TPITH AΠOΨH H πτήση της Ολυμπιακής

Από το περασμένο καλοκαίρι η κοινή γνώμη έχει γίνει μάρτυρας αλλεπάλληλων
αλλαγών στον προγραμματισμό του προορισμού της πτήσης της Ολυμπιακής
Αεροπορίας. Έτσι:

1) Τον Ιούλιο του 2005 κυβερνητικοί παράγοντες διαβεβαίωσαν τον
επίτροπο κ. Μπαρό ότι η κυβέρνηση προτίθεται να κλείσει την Ο.A. και την
Αεροπλοΐα (τους δύο κρατικής ιδιοκτησίας ελληνικούς αερομεταφορείς).

2) Την άποψη αυτή ανακοίνωσε ο Πρωθυπουργός ως κυβερνητική πολιτική
κατά την ομιλία του στην Έκθεση Θεσσαλονίκης, τον Σεπτέμβριο 2005, με το
αιτιολογικό ότι ο ελληνικός λαός δεν μπορεί να επιβαρύνεται με τα 3 δισ. ευρώ
ελλείμματά της, προσθέτοντας ότι το κενό που θα αφήσει το κλείσιμο θα το
καλύψει ο ανταγωνισμός.

3) Εξειδικεύοντας την απόφαση αυτή ο κυβερνητικός εκπρόσωπος στις
11-9-2005 διευκρίνισε ότι η απόφαση θα υλοποιηθεί με εκκαθάριση εν λειτουργία
μέχρι το τέλος Οκτωβρίου του 2005.

4) Στις 14 Σεπτεμβρίου ο επίτροπος της E.E. κ. Μπαρό ανακοίνωσε ότι
ύστερα από επιτόπιες ανακρίσεις αναφορικά με τη βασιμότητα της καταγγελίας της
Aegean κατά της Ο.A., η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε ότι η Ο.A. ήταν
υποχρεωμένη να επιστρέψει περί τα 550 εκατομμύρια ευρώ τα οποία είχε λάβει –
κατά την E.E. παράνομα – από το ελληνικό κράτος.

Είναι προφανές ότι εάν ευσταθούσε η κατηγορία της E.E., η υποχρέωση για
επιστροφή των χρημάτων αυτών ισοδυναμούσε με εκδίωξη της Ο.A. από την ενεργό
δράση της στην αγορά.

5) Στη συνέχεια, και παρά την εξαγγελία του Πρωθυπουργού για κλείσιμο
της Ο.A., ο υπουργός Μεταφορών και Επικοινωνιών ανακοίνωσε ότι συνεχίζονται οι
συζητήσεις με ενδιαφερόμενο – τότε – επενδυτή για ιδιωτικοποίηση της Ο.A.

6) Στις 22-11-2005, μετά την ανακοίνωση της αποτυχίας των συζητήσεων
για την ιδιωτικοποίηση της Ο.A. και με το επιχείρημα της ύπαρξης υπέρογκων
ελλειμμάτων, ψηφίσθηκε τροπολογία για δημιουργία νέου αερομεταφορέα στη θέση
της Ο.A., της οποίας αποφασίσθηκε το κλείσιμο.

Είναι προφανές ότι τόσο η απόφαση Μπαρό για επιστροφή από την Ο.A. στο Δημόσιο
550 εκατ. ευρώ όσο και της κυβέρνησης για κλείσιμο, ιδιωτικοποίηση,
αντικατάσταση των Ολυμπιακών Αερογραμμών από έναν νέο αερομεταφορέα κ.λπ.
εδράζονται στην άποψη ότι η λειτουργία της Ο.A. είναι ελλειμματική.

Όμως μελέτη του Τομέα Μελετών της Ο.A. ήδη από το 1994 (δρ I.Σ. Λαΐνος)
απέδειξε ότι το κράτος-μέτοχος επιβάρυνε το λειτουργικό κόστος της εταιρείας
με το κόστος από την υποχρεωτική υλοποίηση διαφόρων κυβερνητικών πολιτικών. Οι
οφειλές αυτές του κράτους δεν κατεγράφοντο στα βιβλία της Ο.A. και ουδέποτε
κατεβλήθησαν. Τα συμπεράσματα αυτά συμπεριέλαβε η ελληνική κυβέρνηση στο
σχέδιο εξυγίανσης της Ο.A. που υπέβαλε στην E.E. το 1994.

Το ύψος των οφειλών αυτών το 2002 ανερχόταν στο τετραπλάσιο των σωρευτικών
λογιστικών ελλειμμάτων της εταιρείας.

Το γεγονός αυτό ήταν το κύριο επιχείρημα που προέβαλε η διοίκηση της Ο.A. στην
προσφυγή της στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο κατά της απόφασης Μπαρό τον Νοέμβριο
2005.

Στην ίδια προσφυγή της η διοίκηση της Ο.A. αναφέρει ότι οι εκπρόσωποι της E.E.
στα πλαίσια των ανακρίσεων που διεξήγαγαν στην Αθήνα επισκέφθηκαν μόνο την
καταγγέλλουσα ανταγωνίστρια και δεν έλαβαν υπ’ όψιν τους τα στοιχεία της Ο.A.,
τα οποία απεδείκνυαν τα τεράστια χρέη του κράτους προς αυτήν. Στα μέσα
Ιανουαρίου του 2006 η διοίκηση της Ολυμπιακής Αεροπορίας κατέθεσε τρεις αγωγές
κατά του Ελληνικού Δημοσίου για καταβολή τμήματος των οφειλών του προς την
Ο.A.

Από την άλλη πλευρά, το τοπίο στην εγχώρια αεροπορική αγορά από τον Οκτώβριο
του 2005 έχει αλλάξει δομικά, αφού ο ιδιωτικών συμφερόντων κύριος ανταγωνιστής
της Ο.A. στο εσωτερικό, Aegean, έχει συνδεθεί με στρατηγική συμμαχία με τη
Lufthansa μετά την αποτυχία των προσπαθειών της τελευταίας να συνεργασθεί με
την Ο.A.

Αυτή η συμμαχία αλλάζει τους συσχετισμούς αφού οποιαδήποτε προοπτική της Ο.A.
είναι υποχρεωμένη να λάβει υπ’ όψιν της τις επιπτώσεις που θα έχει στη
βιωσιμότητα και την ανάπτυξη της Aegean και στα σχέδια του στρατηγικού εταίρου
της, ο οποίος ειρήσθω εν παρόδω, είναι ένας από τους τρεις πόλους των
αερομεταφορών της E.E.

Άλλωστε στις αρχές Οκτωβρίου του 2005 ανώτατο στέλεχος της Lufthansa δήλωσε,
σε συνέντευξη Τύπου στην Ελλάδα, κατά την έναρξη της συνεργασίας της με την
Aegean ότι η Lufthansa είναι έτοιμη να καλύψει το κενό που θα αφήσει η Ο.A.
μετά το κλείσιμό της στο εξωτερικό, ενώ τα δρομολόγια του εσωτερικού θα τα
καλύψει η Aegean.

H σχέση Aegean – Lufthansa ίσως να αποτελεί το καθοριστικότερο εμπόδιο για τη
διαμόρφωση πολιτικής βούλησης με στόχο την εξυγίανση και την ανταγωνιστική
ανάπτυξη του ομίλου της δημόσιας Ολυμπιακής ή την ιδιωτικοποίησή του, αφού
κανείς επενδυτής δεν είναι διατεθειμένος να επενδύσει στην Ο.A. προστατεύοντας
ταυτόχρονα τον ανταγωνιστή του.

Είναι προφανές ότι στα πλαίσια της κυβέρνησης συγκρούονται δύο πολιτικές. H
μία που θέλει την Ολυμπιακή να κλείσει ως πτωχεύσασα ή απλά να φυτοζωεί προς
όφελος του εγχώριου ανταγωνιστή και του Ευρωπαίου συμμάχου του και η άλλη που
θεωρεί ότι η εταιρεία δεν έχει πτωχεύσει και μπορεί από οικονομική άποψη να
αναπτυχθεί, αρκεί το κράτος να της καταβάλει τα οφειλόμενα.

Ο Ιωάννης Λαΐνος είναι διδάκτωρ Διοίκησης και Οικονομίας Εναερίων
Μεταφορών στο Τμήμα Τεχνολογίας Αεροσκαφών TEI Χαλκίδος.