Ψάχνουν συνεργάτη του… κοριού

Σε τρεις εκδοχές – που προϋποθέτουν ωστόσο εμπλοκή στελέχους ή στελεχών της
Vodafone ή της Έρικσον – καταλήγουν τα μέλη της επιτροπής της Αρχής
Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο
άρχισε να λειτουργεί το παράνομο λογισμικό, από τον Ιούνιο 2004 έως τον Μάρτιο
2005.

Ο πρόεδρος της ΑΔΑΕ, Ανδρέας Λαμπρινόπουλος. Όπως σημειώνει η Αρχή, δεν έχει γίνει καταγραφή για όλο το διάστημα κατά το οποίο λειτουργούσε το παράνομο λογισμικό – πράγμα που δεν διευκολύνει σε σημαντικό βαθμό τις έρευνες

H βασική εκδοχή είναι ότι το λογισμικό ενεργοποιήθηκε με εσωτερική βοήθεια,
δηλαδή με τη συμμετοχή στελέχους της Vodafone το οποίο είχε κωδικό πρόσβασης
σε εγκαταστάσεις και σημεία του δικτύου της εταιρείας που σχετίζονται με την
τοποθέτηση, την ενεργοποίηση και τη λειτουργία λογισμικού. Αυτή η άποψη,
σύμφωνα με στελέχη της ΑΔΑΕ, ενδυναμώθηκε μετά την αναπαράσταση των υποκλοπών
που πραγματοποιήθηκε στο τεχνικό κέντρο των εγκαταστάσεων της Έρικσον Ελλάς.

Ωστόσο αυτή η εκδοχή προσκρούει σε ένα βασικό ερώτημα, στο οποίο δεν έχουν
καταφέρει να απαντήσουν τα μέλη της ΑΔΑΕ. «Δεν γνωρίζουμε ακόμη σε πόσα κέντρα
διαχείρισης κλήσεων τελικά βρισκόταν εγκατεστημένο το παράνομο λογισμικό. H
εταιρεία μάς είπε για δύο κέντρα, της Παιανίας (βρίσκεται στο κτίριο της
Ιντρακόμ) και του Κηφισού, στα οποία εντοπίστηκε το παράνομο λογισμικό.
Δεδομένου όμως ότι η Vodafone από τα τέλη Ιανουαρίου αναβάθμιζε το σύστημά της
και χρησιμοποίησε “αντίδοτο” για το πρόβλημα που είχε παρουσιαστεί με τα
γραπτά μηνύματα της Q-Telecom, είναι πιθανό να καταστράφηκε το παράνομο
λογισμικό στα υπόλοιπα κέντρα όπου ήταν εγκαταστημένο – από τα 18 που διαθέτει
η εταιρεία πανελλαδικά», λένε μέλη της επιτροπής που επισημαίνουν ότι ο
εντοπισμός σε Παιανία και Κηφισό κατέστη δυνατός καθώς δεν είχε περαστεί
«αντίδοτο» σε αυτούς τους δύο κόμβους.

Περισσότερα κέντρα

Αν το λογισμικό ήταν εγκαταστημένο σε περισσότερα από δύο κέντρα, τότε γίνεται
σχεδόν αυταπόδεικτη η συμμετοχή ανώτερου στελέχους της Vodafone που είχε
δυνατότητα πρόσβασης σε αρκετά κέντρα διαχείρισης κλήσεων. «H εγκατάσταση του
παράνομου λογισμικού σε πολλά κέντρα θα διευκόλυνε τους υποκλοπείς να έχουν
συνεχή παρακολούθηση του στόχου τους, δεδομένου ότι κάθε ένα από τα 18 κέντρα
της Vodafone ελέγχει συγκεκριμένες περιοχές της Ελλάδας» λένε τεχνικοί της
Vodafone, που εξηγούν ότι η Παιανία και ο Κηφισός κάλυπταν τις κλήσεις στο
κέντρο της Αθήνας, τα Ιλίσια, τη Λεωφόρο Κατεχάκη, την Καισαριανή και τον
Βύρωνα.

Το μυστικό της εταιρείας όμως είναι ότι τα κέντρα δεν έχουν σταθερές περιοχές
που εξυπηρετούν, αφού για λόγους ασφαλείας αλλά και αναγκών της εταιρείας
αλλάζουν ανά τακτά χρονικά διαστήματα. «Συνεπώς αν κάποιος ήθελε να παγιδεύσει
συγκεκριμένα τηλέφωνα και ήξερε ότι εξυπηρετούνται εκείνη την περίοδο από αυτά
τα δύο κέντρα, είχε εσωτερική πληροφόρηση» λένε μέλη της ΑΔΑΕ. Ειδικά το
κέντρο είχε την ιδιαιτερότητα από το απόγευμα και ύστερα να λειτουργεί και ως
κέντρο εκτροπής για την υπόλοιπη Ελλάδα. Τι γινόταν όμως μέχρι το απόγευμα, αν
κάποιος από τους στόχους κινούνταν σε περιοχή που δεν κάλυπταν αυτά τα δύο
κέντρα; Την απάντηση στο ερώτημα θεωρεί ότι θα πάρει η επιτροπή της ΑΔΑΕ την
επόμενη εβδομάδα, όταν δοκιμάσει τη λειτουργία του παράνομου λογισμικού σε ένα
από τα δύο κέντρα διαχείρισης κλήσεων.

Για Έρικσον

H άλλη πιθανότερη εκδοχή εξαιρεί την εσκεμμένη συμμετοχή στελέχους της
Vodafone και περιορίζει την ευθύνη σε τεχνικούς της Έρικσον, οι οποίοι
εκτελούν εργασίες αναβάθμισης του δικτύου της Vodafone με την προσθήκη
λογισμικών της σουηδικής εταιρείας. «Σε αυτή την περίπτωση, θα μπορούσε
κάποιος τεχνικός της Έρικσον που πήγε στη Vodafone για προγραμματισμένη
εργασία να πέρασε το παράνομο λογισμικό, χωρίς αυτό να γίνει αντιληπτό από την
εταιρεία κινητής τηλεφωνίας» λένε στελέχη της ΑΔΑΕ, που τονίζουν ότι και η
πιθανότητα της συγκεκριμένης εκδοχής θα διερευνηθεί από την αναπαράσταση που
έχει προγραμματιστεί για την επόμενη εβδομάδα.

«Άνθρακες» ο θησαυρός…

«ΔΕΝ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ακόμη ποιος είχε πρόσβαση πού, ποιος μπήκε πού και τι
ώρα στα κέντρα διαχείρισης κλήσεων της Vodafone. Για όλα αυτά θα έπρεπε να
είχε καταρτισθεί μια λίστα», λένε τα στελέχη της ΑΔΑΕ. Όλες οι εκδοχές θα
μπορούσαν να έχουν επιβεβαιωθεί ή να διαψευσθούν, εάν οι Αρχές που ανέλαβαν τη
διαλεύκανση της σκοτεινής υπόθεσης πριν από 11 μήνες έπρατταν το αυτονόητο,
όπως χαρακτηριστικά υποστηρίζουν τα μέλη της Αρχής, που χαρακτηρίζουν ως…
«άνθρακες» τον θησαυρό των μαγνητικών μέσων που παρέδωσε η Vodafone στις
Αρχές. Όπως σημειώνουν, δεν έχει γίνει καταγραφή για όλο το διάστημα κατά το
οποίο λειτουργούσε το παράνομο λογισμικό, παρά μόνο για ορισμένο χρόνο –
συγκεκριμένα, έγινε καταγραφή των τελευταίων ημερών πριν από την εσπευσμένη
απενεργοποίησή του με πρωτοβουλία της ίδιας της εταιρείας, όπως έχει μέχρι
σήμερα ανακοινωθεί – πράγμα που δεν διευκολύνει σε σημαντικό βαθμό τις
έρευνες.

Το σενάριο της «διπλής εμπλοκής»

H TPITH εκδοχή εμπλέκει τόσο τη Vodafone όσο και την Έρικσον. «Είναι
γνωστό ότι από το 2003 η Έρικσον εγκατέστησε την ίδια πλατφόρμα λογισμικού
στις εταιρείες κινητής τηλεφωνίας με τις οποίες συνεργάζεται. Με δεδομένο ότι
στις περισσότερες χώρες, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται τουλάχιστον 10 κράτη
όπου λειτουργεί δίκτυο Vodafone, επιτρεπόταν η χρήση του λογισμικού της
νόμιμης συνακρόασης το επίμαχο διάστημα που άρχισαν οι υποκλοπές στην Ελλάδα,
μπορούμε να υποθέσουμε ότι το παράνομο λογισμικό, που είναι ειδικά σχεδιασμένο
για να ενεργοποιείται με το λογισμικό της Έρικσον, ήρθε από άλλη χώρα, όπου
δούλευε με επιτυχία και απλώς τοποθετήθηκε στο ελληνικό δίκτυο», επισημαίνουν
στελέχη της ΑΔΑΕ.

H τοποθέτηση του παράνομου λογισμικού σε αυτή την περίπτωση θα μπορούσε να
γίνει είτε από στέλεχος της Vodafone που διέθετε κωδικό-κλειδί για την
εγκατάσταση λογισμικού είτε από τεχνικό της Έρικσον στη διάρκεια
προγραμματισμένης εργασίας. Αυτή η εκδοχή όμως είναι η μόνη που αφήνει ανοικτό
το ενδεχόμενο η εγκατάσταση του παράνομου λογισμικού να έγινε και από μακριά.
«Στην περίπτωση αυτή κάποιος θα μπορούσε με χάκινγκ να βάλει το πρόγραμμα, με
τη διαφορά ότι για να μπει στο σύστημα έπρεπε να του ανοίξει κάποιος την
είσοδο από τη Vodafone, συνεπώς ξαναγυρνάμε στην εσωτερική συνεργασία», εξηγεί
μέλος της Αρχής.