διακοπές Στο… μπαλκόνι της παλιάς πόλης

Έρχεται η στιγμή που η βουή της Κάτω Πόλης σε εξαντλεί. Ατού όμως της
Πάτρας είναι ο άλλος της εαυτός. H ήρεμη Άνω Πόλη.

H πλατεία στα Ψηλαλώνια

Μπερδεμένος μες στο πλήθος της παραλιακής ξεκινάς απ’ τον πεζόδρομο της Αγίου
Νικολάου με κατεύθυνση το Κάστρο και μπροστά σου υψώνονται δεκάδες σκαλιά.
Καθώς απομακρύνεσαι απ’ τη βουή των κεντρικών δρόμων νιώθεις την πόλη να
αρνείται σιγά σιγά τον κοσμικό εαυτό της και να ντύνεται με ένα πέπλο ησυχίας.
Ανεβαίνεις όλα τα σκαλιά… Περιμετρικά του Κάστρου οι συνοικίες σε καλούν να
τις οργώσεις με το περπάτημα και να χαθείς μέσα τους. Ανασυγκροτείσαι. Εδώ η
πόλη δεν έχει δοθεί στον κόσμο. Γι’ αυτό ίσως διατηρεί τόσο ζωντανό το
πολυτάραχο παρελθόν της. Καρδιά της είναι το Κάστρο που ήταν πάντα μήλον της
Έριδος. Κάθε πέτρα και μια ιστορία, και μπροστά σου ξεδιπλώνονται όλες οι
ιστορικές περίοδοι. Με τα υλικά των αρχαίων ναών (της Αθηνάς και της
Αρτέμιδος) έκτισε ο Ιουστινιανός το μικρό βυζαντινό κάστρο που το πολιόρκησαν
Σλάβοι, Σαρακηνοί και Φράγκοι Σταυροφόροι. Το 1430 το κατέλαβαν οι Παλαιολόγοι
και ακολούθησε ο Μωάμεθ B’ ο Πορθητής, ο Ισπανός ναύαρχος Αντρέα Ντόρια, ξανά
οι Τούρκοι, και ο Φραγκίσκο Μοροζίνι. Υπέστη ζημιές λόγω σεισμών, παραδόθηκε
στον στρατηγό Μαιζόν και μετά στον φρούραρχο Ράικο.

Επίσης εδώ λειτούργησαν οι φυλακές (1880-1926) ενώ το ’40 βομβαρδίστηκε από
ιταλικά αεροπλάνα. H θέα από εδώ είναι εκπληκτική. Βγαίνεις και συνεχίζεις.
Περνάς απ’ τα τουρκικά χαμάμ της Μπουκαούρη και φτάνεις στον ναό του
Παντοκράτορα. Κατηφορίζεις τη Ρούφου, συναντάς την Παλαιών Πατρών Γερμανού και
το Αρχαίο Ωδείο. Ανατολικά βρίσκεται η πλατεία της 25ης Μαρτίου και συνεχίζεις
μέσω της Σισίνη προς τα Ψηλαλώνια. Φοίνικες σκεπάζουν την πλατεία με την
παιδική χαρά και τον χάλκινο ανδριάντα του Παλαιών Πατρών Γερμανού. Οι
πολυκατοικίες γύρω σου είναι βέβαια λίγο αταίριαστες. Απ’ τον ίδιο δρόμο
επιστρέφεις προς τη Γερμανού. Μες στις αυλές κάποιων σπιτιών οικογένειες
ψήνουν και γελούν. Ηρεμείς. Οι πολυκατοικίες εναλλάσσονται με παλιά αρχοντικά
ενώ κάποια απ’ αυτά είναι αφημένα στη μοίρα τους… H σειρά των σκαλιών θα σε
ρίξει σε λίγα λεπτά στον κόσμο, εκεί όπου τώρα ακούγεται αυτός ο υπόκωφος
θόρυβος. Αυτές οι σκάλες ενώνουν ή για κάποιους χωρίζουν τα δύο κομμάτια της
πόλης. Εξάλλου ίσως είναι αναγκαίο μια πόλη να είναι χωρισμένη στα δύο, για να
είναι ακέραια, όπως έγραφε ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος. Τα σοκάκια της, το
άγαλμα της Πατρινέλλας, ο λόφος του δασυλλίου είναι τα σημεία απ’ όπου περνάς
και ξαναπερνάς λίγο πριν κατηφορίσεις για το κέντρο. Χάνεσαι στον νέο εαυτό
της Πάτρας κουβαλώντας μέσα σου τον παλιό.

ΑΞΙΖΕΙ NA ΔΕΙΤΕ

Άγιος Ανδρέας ο πολιούχος

H εκκλησία του Αγίου Ανδρέα αποτελεί ένα από τα στολίδια της πόλης. Και πώς να
μην είναι, όταν πρόκειται για τη μητρόπολη, αφιερωμένη στον πολιούχο της
Πάτρας. H μεγαλοπρέπεια του ναού είναι τέτοια που σε… βρίσκει μόνος του. Δεν
χρειάζεται να τον ψάξεις, απλώς λίγο να περιπλανηθείς στην πόλη και έφθασες.

H κατασκευή του δεν ήταν μία απλή υπόθεση για τους Πατρινούς. Ο ναός είναι
βυζαντινού ρυθμού και θεμελιώθηκε από τον Γεώργιο A’ το 1908. Χρειάστηκαν όμως
66 χρόνια για να εγκαινιαστεί (το 1974). Ο τρούλλος του φθάνει σε ύψος τα 46
μέτρα και εκεί στηρίζεται ο επίχρυσος σταυρός 5 μέτρων που συμβολίζει τον
Χριστό. Οι 12 μικρότεροι τρούλοι που τον περικλείουν συμβολίζουν τους μαθητές
Του.

Στο εσωτερικό του χωράει 8.000 πιστούς. Εκεί εκτίθεται η κάρα του Αγίου,
αυτή που πάνω της ακούμπησε το χέρι του ο Χριστός όταν τον κάλεσε κοντά Του
και τον έχρισε πρωτόκλητο μαθητή και απόστολο.

Στο πλάι του ναού υπάρχει το επονομαζόμενο πηγάδι του Αγίου Ανδρέα, το
οποίο λέγεται πως ήταν η πηγή της Δήμητρας. Σε αυτό το σημείο αναφέρεται ότι
δίδασκε ο Απόστολος Ανδρέας και εκεί σταυρώθηκε. Εκεί θα δείτε τον μικρότερο
και παλαιότερο ναό του Αγίου Ανδρέα, ο οποίος πρωτοχτίστηκε στα μεσοβυζαντινά
χρόνια. Ο ναός που βλέπετε μπροστά σας χτίστηκε από το 1836 έως το 1843, αφού
σχεδιάστηκε από τον μεγάλο αρχιτέκτονα εκείνης της εποχής Λύσανδρο
Καυταντζόγλου.

Σημειώστε πως πριν από την κατασκευή αυτού του μεγαλοπρεπούς ναού,
μητρόπολη της Πάτρας ήταν ο ναός του Παντοκράτορος, ο οποίος βρίσκεται στην
Άνω Πόλη κοντά στο Ρωμαϊκό Ωδείο.

Ρωμαϊκό Ωδείο

To Ρωμαϊκό Ωδείο χρονολογικά είναι… γηραιότερο ακόμα και από το Ωδείο Ηρώδου
του Αττικού, άρα υπολογίζεται πως οικοδομήθηκε πριν από το 161 μ.X.
«Αντίκρυσε» το φως του… ήλιου το 1889 και επισκευάστηκε μετά τον B’
Παγκόσμιο Πόλεμο, το 1958, σε μία προσπάθεια του αρχιτέκτονα και λογοτέχνη
Ιωάννη Βασιλείου. Μετά την αναστήλωσή του, το θέατρο μπορεί να φιλοξενήσει
2.300 θεατές, γι’ αυτό και σήμερα πραγματοποιούνται εκεί παραστάσεις,
συναυλίες και εκδηλώσεις του Διεθνούς Φεστιβάλ της Πάτρας, το οποίο
πραγματοποιείται κάθε καλοκαίρι.

Βρίσκεται απέναντι από την Πλατεία Αγίου Γεωργίου, στην Άνω Πόλη. Εδώ θα
φθάσετε ξεκινώντας από την πιο γνωστή πλατεία της Πάτρας (φημισμένη για την
εξαιρετική της θέα στην Κάτω Πόλη και τη θάλασσα) στα Ψηλά Αλώνια. Ακολουθήστε
την οδό Σισίνη, η οποία θα σας βγάλει κατ’ ευθείαν στην Πλατεία 25ης Μαρτίου.
Δίπλα της είναι το Ρωμαϊκό Ωδείο, το οποίο είναι ανοικτό καθημερινά από τις
8.30 το πρωί μέχρι τις 3 το μεσημέρι, εκτός Δευτέρας. H είσοδος είναι ελεύθερη
(τηλ. για πληροφορίες 2610-220.829).

Το κάστρο

Στην κορυφή της Άνω Πόλης, το κάστρο της Πάτρας αποτελεί για πολλούς το
καλύτερο σημείο όπου απολαμβάνουν τη θέα. Θέλετε αποδείξεις; Από εδώ αγνάντευε
και ο ιωνικής καταγωγής βασιλιάς Εύμηλος, οικιστής και βασιλιάς της πρώτης
μικρής πόλης που κτίστηκε εδώ.

Το κάστρο είναι έργο του Ιουστινιανού. Από τους πολέμους και τις επιδρομές
προκλήθηκαν μεγάλες ζημιές. Συνυπάρχουν σε αυτό διαφορετικές οικοδομικές
φάσεις εξαιτίας των εκάστοτε κατακτητών. Κατ’ αρχήν, είναι χτισμένο στα
ερείπια αρχαίας ακρόπολης, διακρίνονται δε ίχνη από τη βυζαντινή εποχή στα
βόρεια, αρχαία οικοδομήματα στο καταφύγιο-οχυρό και υλικά από χριστιανικούς
ναούς, ενώ η κεντρική πύλη είναι απομεινάρι από την τουρκική κατοχή. Στα τείχη
του υπάρχουν σημάδια βυζαντινής, φραγκικής, ενετικής και τουρκικής
οικοδόμησης.

Σήμερα το υπαίθριο θέατρό του, απ’ όπου η θέα στην Πάτρα είναι μαγευτική,
χρησιμοποιείται για πολιτιστικές εκδηλώσεις. Το κάστρο είναι ανοικτό
καθημερινά από τις 9 το πρωί έως τις 5.30 το απόγευμα, ενώ τις Κυριακές
ανοίγει από τις 8.30 το πρωί έως τις 2 το μεσημέρι. H είσοδος είναι ελεύθερη
(τηλ. 2610-623.390).

Στα δυτικά του, βρίσκεται το Εσχατοβούνι, ένας χαμηλός λόφος σκεπασμένος με
πεύκα και ωραία διαμορφωμένους πεζόδρομους. Οι ντόπιοι λένε πως αξίζει να
ανέβει κανείς εδώ το απόγευμα και να απολαύσει την ωραία θέα στο λιμάνι και
στις ακτές της Αιτωλοακαρνανίας.

Achaia Clauss

Το… αμπελάκι που έγινε εταιρεία

H μεγάλη οινοπαραγωγική εταιρεία Achaia Clauss (Αχάια Κλάους) βρίσκεται στον
λόφο… Κλάους, 5 χιλιόμετρα από την πόλη της Πάτρας. Το μοναδικό αυτό
συγκρότημα οινοποιείου πήρε μορφή στα 1854 και δημιουργός του ήταν ο Βαυαρός
Γκούσταβ Κλάους, ο οποίος πήγε στην Πάτρα το 1854 για να εργαστεί σε μία
γερμανική εταιρεία εξαγωγής σταφίδας. Σε μία από τις εξορμήσεις του, γνώρισε
την περιοχή που τον μάγεψε με το φυσικό της κάλλος. Αγόρασε ένα… αμπελάκι
για να φτιάχνει κρασί για τον εαυτό του και κατέληξε στη δημιουργία τού
Κάστρου – Οινοποιείου που διατηρείται ακέραιο έως σήμερα.

Ο ίδιος παρήγαγε και την περίφημη μαυροδάφνη, που ονομάστηκε έτσι για τα
μαύρα μάτια της Δάφνης, της όμορφης Ελληνίδας αρραβωνιαστικιάς του η οποία
πέθανε σε νεαρή ηλικία.

H Achaia Clauss, που βρίσκεται στον ομώνυμο σήμερα λόφο, ιδρύθηκε το 1861.
Ο Clauss μαζί με το οινοποιείο έστησε και μια μικρή κοινότητα που περιελάμβανε
μία ορθόδοξη και μία καθολική εκκλησία. Όλοι σχεδόν οι εργαζόμενοι με τις
οικογένειές τους ζούσαν σε αυτήν την κοινότητα. Αξίζει να σημειωθεί ότι πολλά
από τα μέλη των 15 οικογενειών που κατοικούν σήμερα εδώ είναι απόγονοι των
πρώτων εργατών που είχε προσλάβει ο Clauss.

Περίπου 100.00 επισκέπτες από όλον τον κόσμο έρχονται κάθε χρόνο στα βορινά
υψώματα της Πάτρας. H ξενάγηση περιλαμβάνει επίσκεψη στους αμπελώνες, τα
κελάρια, το παλιό οινοποιείο, το συνεδριακό κέντρο και τον εκθεσιακό χώρο που
στεγάζονται εκεί. Είτε για τη θέα είτε γιατί θα βρεθείτε στην πηγή της
μαυροδάφνης αξίζει να κάνετε μια επίσκεψη. (Για περισσότερες
πληροφορίες-ξεναγήσεις καλέστε στο τηλ. 2610-325.051).