TPITH AΠOΨH Aφρική: παλιές και νέες προκλήσεις

Κατά την επίσκεψή μου στην Αφρική αυτήν την εβδομάδα, είδα κάποιες από τις
μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ήπειρος. Οι αφρικανικές κυβερνήσεις
υιοθετούν τις σωστές πολιτικές για σώφρονα διακυβέρνηση, για τη λειτουργία της
αγοράς, την ειρήνευση, την περιφερειακή συνεργασία. Και έχουν αποτελέσματα.
Σημειώνεται οικονομική ανάπτυξη. H δημοκρατία εμπεδώνεται. Το HIV/AIDS
παραμένει τεράστια απειλή αλλά η νόσος αντιμετωπίζεται σήμερα πιο
αποτελεσματικά.

Ταυτόχρονα, η Αφρική φιλοδοξεί να παίξει έναν ρόλο και να πετύχει τη συμμετοχή
κάποιας αφρικανικής χώρας στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών –
φιλοδοξία που η Βρετανία και η Ευρωπαϊκή Ένωση στηρίζουν ανεπιφύλακτα. H
διαρκώς αυξανόμενη μετανάστευση Αφρικανών σε άλλα πλουσιότερα μέρη του κόσμου
έχει επίσης ένα όφελος: τα εμβάσματα αυτών των εργαζομένων προς τις
οικογένειές τους που έχουν μείνει πίσω στην Αφρική εξασφαλίζουν ροή κεφαλαίων
προς την ήπειρο μεγαλύτερη από τη βοήθεια ή τις ξένες επενδύσεις.

Τα άσχημα νέα για τους αισιόδοξους είναι πως τίποτε από τα παραπάνω δεν είναι
ακόμα αρκετό για να εξασφαλίσει μακροχρόνια ευημερία. Δέκα μεγάλες προκλήσεις
προβάλλουν για την επόμενη δεκαετία. Κάποιες είναι λίγο ώς πολύ «κλασικές»:
μείωση της φτώχειας και ανάπτυξη, σωστή διακυβέρνηση, ειρήνη και ασφάλεια.
Κάποιες άλλες είναι νέες. Εάν τις αντιμετωπίσουμε θα κερδίσουμε όλοι.

H ανάπτυξη είναι ένα από τα τρία «κλασικά» ζητήματα. Το να δοθεί τέλος στη
φτώχεια μέσω επιτυχημένης και διαρκούς ανάπτυξης θα εξακολουθήσει να είναι
κεντρικό θέμα στην ατζέντα για την Αφρική και την επόμενη δεκαετία. H πρόκληση
από φέτος και μετά είναι να εξασφαλίσουμε πως η διεθνής κοινότητα θα κάνει
πράξη τις δεσμεύσεις της.

Το δεύτερο ζήτημα είναι η σωστή διακυβέρνηση. Το θέμα είναι απλό: οι χώρες που
έχουν δημοκρατικά εκλεγμένες και υπεύθυνες κυβερνήσεις, που υιοθετούν τη
διαφάνεια και που σέβονται τα ανθρώπινα δικαιώματα και το κράτος δικαίου, θα
επιτύχουν. Έχει επιτευχθεί μεγάλη πρόοδος στη θεραπεία της πληγής των
συγκρούσεων που ταλαιπωρούσαν την ήπειρο από την ανεξαρτησία της και μετά.
Αλλά το έργο της διαρκούς ειρήνευσης στην Αφρική δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί.
Γι’ αυτόν τον λόγο έχω προτείνει την υπογραφή μιας διεθνούς Συνθήκης Εμπορίας
Όπλων βάσει τής οποίας καμία χώρα δεν θα προμηθεύει όπλα που θα μπορούσαν να
τροφοδοτήσουν συγκρούσεις ή αστάθεια.

Υπάρχει μια πλειάδα νέων ζητημάτων που αναδύονται, τα οποία πιστεύω πως θα
έρχονται όλο και περισσότερο στο προσκήνιο την επόμενη δεκαετία. Το πρώτο
ζήτημα είναι η τρομοκρατία. H Αφρική διατρέχει ιδιαίτερο κίνδυνο. H απειλή της
τρομοκρατίας κατά της Αφρικής αλλά και από την Αφρική είναι πιθανόν να
μεγαλώσει. Το δεύτερο αναδυόμενο ζήτημα είναι η μετανάστευση. H ευνομούμενη
μετανάστευση είναι καλή για όλους. H λαθρομετανάστευση είναι κακή για όλους.
Το έγκλημα και τα ναρκωτικά είναι σημαντικά και διαρκώς διογκούμενα
προβλήματα. Και εδώ χάνουμε όλοι. Τα κυκλώματα του εγκλήματος προκαλούν
δυστυχία στην Αφρική αλλά και στη Δύση. H εικόνα της Αφρικής πλήττεται. H
απειλή κατά πάσα πιθανότητα θα μεγαλώσει.

H διασφάλιση της ενέργειας γίνεται ένα όλο και πιο σημαντικό θέμα για τη
διεθνή κοινότητα. Μια σταθερή και πετυχημένη Αφρική είναι ουσιώδους σημασίας
για την μακροπρόθεσμη διασφάλιση της ενέργειας για τη διεθνή κοινότητα. Ο
καλύτερος τρόπος για να πετύχουμε αυτή την μακροπρόθεσμη διασφάλιση είναι να
εξασφαλίσουμε πως η διαχείριση των φόρων και των δασμών που θα συγκεντρώνονται
από το πετρέλαιο θα είναι διαφανής και προς όφελος των λαών της Αφρικής. H
Πρωτοβουλία για τη Διαφάνεια στη Μεταλλευτική Βιομηχανία έχει ακριβώς αυτόν
τον στόχο.

H αλλαγή του κλίματος και η οικολογική υποβάθμιση είναι διεθνή φαινόμενα. H
Αφρική μπορεί να γίνει μέρος της λύσης εάν καταφέρει να διατηρήσει τα μεγάλα
δάση της που μετριάζουν την απειλή και εάν κάποιες χώρες συνεργαστούν μαζί μας
για την αντιμετώπιση του προβλήματος μέσω των διεθνών συμφωνιών. H συνεργασία
με το Ισλάμ είναι ένα άλλο μεγάλο ζήτημα. Υπάρχουν περισσότεροι Μουσουλμάνοι
στην Αφρική από ό,τι στη Μέση Ανατολή. Είναι μετριοπαθή, σημαντικά και
απολύτως ενταγμένα μέλη της κοινωνίας. Εάν πρόκειται να πετύχουμε, πρέπει να
ξεκαθαρίσουμε πως σεβόμαστε και αναγνωρίζουμε την αξία των διαφορετικών μας
θρησκειών και κοινοτήτων και πως μοιραζόμαστε κάποιες κοινές αξίες. Οι
εξτρεμιστές θέλουν μια διαιρεμένη κοινωνία που αντιμάχεται τον εαυτό της. Όλοι
εμείς θέλουμε ενότητα και ειρήνη.

Οι προκλήσεις που ανέφερα, παλιές και νέες, έχουν δύο κοινά χαρακτηριστικά:
πρώτον, οι περισσότερες από αυτές δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν μεμονωμένα.
Για να αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά τη μία θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε
αποτελεσματικά και τις υπόλοιπες. Και δεύτερον, καμιά δεν μπορεί να
αντιμετωπιστεί επιτυχώς χωρίς την ανάπτυξη επιτυχημένων αφρικανικών κρατών με
ικανή ηγεσία, ευημερία, δημοκρατία και σταθερότητα.

H Ελλάδα και η Βρετανία έχουν ιστορία στην Αφρική. Προσβλέπω σε όσα μπορούμε
να καταφέρουμε για την Αφρική μαζί με τους Ευρωπαίους εταίρους μας αλλά κυρίως
με τις ίδιες τις αφρικανικές χώρες.

Ο Τζακ Στρο είναι υπουργός Εξωτερικών της Βρετανίας