διακοπές Ο Mουντζούρης του Πηλίου

«H βραδύτητα είναι ο ρυθμός της απόλαυσης και της μνήμης». Τα λόγια του
Μίλαν Κούντερα σου ‘ρχονται στον νου καθώς με το ιστορικό τρενάκι του Πηλίου
κινείσαι απ’ τα Λεχώνια ώς τις Μηλιές. Αυτοί ακριβώς οι αργοί και τεμπέλικοι
ρυθμοί με τους οποίους το τρενάκι σκαρφαλώνει αγκομαχώντας τις πλαγιές είναι η
μοναδική προϋπόθεση για να απολαύσεις και να έχεις αναμνήσεις από το μαγικό
βουνό.

H απόσταση απ’ τα Άνω Λεχώνια ώς τις Μηλιές είναι 16 χιλιόμετρα και το
ατμοκίνητο τρένο διανύοντάς την κάποτε εξασφάλιζε σχεδόν ολοκληρωτικά την
επιβατική και εμπορευματική συγκοινωνία του Πηλίου. Ας ξετυλίξουμε το νήμα της
ιστορίας: Πνευματικός πατέρας της σιδηροδρομικής γραμμής Βόλου – Μηλεών, για
λογαριασμό της Εταιρείας Θεσσαλικών Σιδηροδρόμων, ήταν ο Ιταλός μηχανικός
Εβαρίστο Ντε Κίρικο, ο πατέρας του διάσημου ζωγράφου Τζιόρτζιο Ντε Κίρικο. Ο
διάσημος μηχανικός έστησε επίσης όλο το δίκτυο των Θεσσαλικών Σιδηροδρόμων με
το οποίο συνδέθηκε ο Βόλος με τη Λάρισα, τα Φάρσαλα, την Καρδίτσα, τα Τρίκαλα
και την Καλαμπάκα. Το έργο στην πρώτη του φάση περιελάμβανε την χάραξη και την
κατασκευή της γραμμής μέχρι τα Άνω Λεχώνια. Άρχισε τον Δεκέμβριο του 1894 και
τελείωσε τον Οκτώβριο του επόμενου χρόνου. Το 1900 αποφασίστηκε από την
κυβέρνηση Θεοτόκη η επέκταση της γραμμής ώς τις Μηλιές, κάτι που δεν άργησε να
γίνει. Τρία χρόνια μετά, το καινούργιο (και τελευταίο) τμήμα της
σιδηροδρομικής γραμμής του Πηλίου ήταν έτοιμο και στις ράγες του, πλάτους
μόλις 60 εκατοστών, το θρυλικό τρενάκι άρχισε τα δρομολόγιά του ανάμεσα στον
Βόλο και στις Μηλιές. H ιστορική εκείνη μέρα ήταν η 2α Ιουλίου του 1903 και
ξεκίνησε με μια εξαιρετική προίκα: Εννέα ολοκαίνουργιες ατμομηχανές, σταθμούς
– διαμάντια, τρία μηχανοστάσια, τρεις υδατόπυργους, την πρώτη γέφυρα από
οπλισμένο σκυρόδεμα στην Ελλάδα, επτά λίθινες και μία μεταλλική, δύο σήραγγες,
πέντε λίθινες ανισόπεδες διαβάσεις και πολλούς τοίχους αντιστήριξης.

Από τότε το ατμήλατο τρενάκι διανύοντας μια απόσταση 26 χιλιομέτρων (απ’ τον
Βόλο ώς τις Μηλιές), μετέφερε ανθρώπους κι εμπορεύματα συμβάλλοντας με τον
τρόπο του στη ανάπτυξη της περιοχής.

Ο Ντε Κίρικο μαζί με ντόπιους τεχνίτες κέντησε την τροχιά των σιδηροδρομικών
γραμμών κι εξαφάνισε την υψομετρική διαφορά ανάμεσα στους σταθμούς, κάτι που
νιώθεις κάθε φορά που ανεβαίνεις με το τρενάκι μέχρι τις Μηλιές. Αυτά όμως
μέχρι το 1971. Γιατί η μεταπολεμική έκρηξη της χρήσης του αυτοκίνητου και της
ασφάλτου, αλλά και η αλλαγή των ρυθμών ζωής έβγαλαν τον «Μουντζούρη» προσωρινά
στη σύνταξη!

Ευτυχώς όχι για πάντα. Δεκάξι χρόνια αργότερα οι προσπάθειες των «Φίλων» του
έφεραν αποτέλεσμα. H ατμομηχανή «Μηλέαι» επισκευάστηκε και εκτέλεσε δοκιμές εν
όψει της επαναλειτουργίας της γραμμής που ξεκίνησε το 1996 και συνεχίστηκε
κάθε άνοιξη και καλοκαίρι, μόνο στο τμήμα Λεχώνια – Μηλιές, δηλαδή σε μια
απόσταση 16 χιλιομέτρων.

Με τον αργό, τεμπέλικο ρυθμό του σήμερα το ιστορικό τρενάκι έχει μουσειακή και
τουριστική χρήση. Οι σταθμοί του δικτύου ανακατασκευάστηκαν από τον Οργανισμό
Σιδηροδρόμων Ελλάδος στην αρχική τους μορφή, ενώ απ’ τον παλιό στόλο επιζούν
οι τρεις ατμομηχανές με τα ονόματα «Πήλιον», «Μηλέαι» και «Ιάσων». Από τον
Φεβρουάριο του 2002 μάλιστα δύο νέες μηχανές που μοιάζουν με ατμάμαξες
εντάχθηκαν στον πηλιορείτικο στόλο.

Εικονογράφηση: Κυρασία Πρίντζου

Στο ταξίδι μαζί του εκτός από το καταπληκτικό τοπίο θαυμάζεις και το μέγεθος
του επιτεύγματος του Ντε Κίρικο με τα δίτοξα, τα τρίτοξα, τα τετράτοξα και το
πεντάτοξο γεφύρι, τις σήραγγες, τους τοίχους αντιστήριξης, τις εναέριες
πεζογέφυρες και τα εναέρια κανάλια για το νερό. Δεν είναι τυχαίο εξάλλου ότι
προς τιμήν του μεγάλου μηχανικού, η μεταλλική γέφυρα του χείμαρρου Ταξιάρχη,
λίγο πριν τις Μηλιές, ονομάζεται μέχρι σήμερα «Ντε Κίρικο». H διαδρομή
ξεκινάει από τα Λεχώνια (αν και οι προσπάθειες δεν έχουν σταματήσει ώστε ο
Μουντζούρης να ξεκινάει από τον Βόλο, κάτι που ο νομάρχης υπόσχεται να γίνει
ώς το 2008), περνάει από την Άνω Γατζέα, την Αγία Τριάδα, τον Άγιο Αθανάσιο
Πινακατών, μέσα από τα Αργυραίικα (τον παραδοσιακό οικισμό) και τερματίζει
στις Μηλιές. Εκεί το τρένο θα ξεκουραστεί, θα γυρίσει στην περιστροφική πλάκα
και θα περιμένει τους επιβάτες του. Σε ολόκληρη τη διαδρομή έχεις την ευκαιρία
να απολαύσεις το κέντημα του Παγασητικού, τις χιονισμένες πλαγιές και τη θέα
μέχρι το Τρίκερι. (Αν έχει καλό καιρό, βλέπεις ακόμη και τη Σκιάθο και την
Εύβοια),

Κι όλα αυτά νωχελικά, κόντρα στην ταχύτητα των καιρών. Εξάλλου πριν ογδόντα
χρόνια ο λογοτέχνης Κώστας Ουράνης έγραφε: «Το μικρό τρένο που μας πάει από
το Βόλο στις Μηλιές του Πηλίου δεν έχει το όμοιό του. Θυμίζει τις
ταχυδρομικές άμαξες του παλιού καλού καιρού. Δεν έχει την άκαμπτη
ακρίβεια κι ούτε και την αλαζονεία εκείνη των μεγάλων εξπρές που ξεκινάνε και
σταματούν σαν ανυπόμονα θυμοειδή άλογα. Δεν έχει καν το ύφος ότι
εκτελεί συγκοινωνία. Θεωρείται πως βγήκε σε περίπατο για τη δική του
ευχαρίστηση. Πηγαίνει αργά – αργά, σα για να χαρεί περισσότερο
τη φύση και τον ανοιξιάτικο ήλιο. Σταματάει κατά το κέφι του σα για να
θαυμάσει μια ωραία θέα. Και στους μικρούς σταθμούς όπου ξαποσταίνει απ’
το άσθμα του, δημιουργεί μιαν ατμόσφαιρα οικεία και εγκάρδια…».

Και μάλλον έχει δίκιο.

info

* Το τρενάκι κάνει δρομολόγια από τον Απρίλιο μέχρι τον Οκτώβριο.

*Εισιτήρια: 12.90 ευρώ (κανονικό), 8.50 (παιδικό).

* H ταχύτητά του είναι 20 χλμ. την ώρα

* Ξεκινάει από τα Άνω Λεχώνια και τερματίζει στις Μηλιές

* Πληροφορίες: 24210 24056, 24210 36987

* Αυτή την περίοδο που το τρενάκι δεν λειτουργεί μπορείτε να περπατήσετε
κατά μήκος των σιδηροδρομικών γραμμών ακολουθώντας την πορεία Λεχώνια –
Μηλιές. H διαδρομή διαρκεί 4 ώρες και περπατώντας καταλαβαίνεις πραγματικά το
θαύμα του Ντε Κίρικο…