διακοπές Mια ιστορία 7.000 χρόνων

Λίγα χιλιόμετρα έξω από τον Βόλο μπορείτε να δείτε δύο σημαντικούς
αρχαιολογικούς χώρους: το Σέσκλο με τον οικισμό της 7ης χιλιετίας π.X. και το
Διμήνι, όπου βρέθηκε νεολιθικός αλλά και μυκηναϊκός οικισμός με ανάκτορο που
κάνει τους αρχαιολόγους να πιστεύουν ότι εκεί μπορεί να ήταν η αρχαία Ιωλκός.

H διαδρομή μέσα από την (άσχημη) βιομηχανική ζώνη του Βόλου προς το Σέσκλο,
ομορφαίνει καθώς πλησιάζεις τη μεγάλη πεδιάδα με το ομαλό ανάγλυφο διάσπαρτο
από ελιές. Δεκατέσσερα χιλιόμετρα από την πόλη σβήνεις τη μηχανή και η γαλήνη
του τόπου σε κυριεύει καθώς μπαίνεις στη φροντισμένη είσοδο του αρχαιολογικού
χώρου με το πέτρινο εκδοτήριο εισιτηρίων και προχωράς μέσα στο πευκόδασος (η
ανάπλαση του χώρου έγινε από τη ΙΓ’ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών
Αρχαιοτήτων πρόσφατα).

Τι κάνει αυτό τον αρχαιολογικό χώρο τόσο ξεχωριστό; Ότι είναι από τους
ελάχιστους οικισμούς όπου εντοπίστηκαν ίχνη της λεγόμενης ακεραμικής φάσης,
της 7ης χιλιετίας π.X., τότε που κτίστηκε στον λόφο ο αραιοκατοικημένος
οικισμός. Παρέμεινε έτσι και την επόμενη χιλιετία, ενώ στη διάρκεια της 5ης
μεγάλωσε σε έκταση και οι κάτοικοί του εξέλιξαν την κεραμική – ζωγραφίζοντας
μάλιστα με ένα χαρακτηριστικό κόκκινο χρώμα – και τη χρήση λίθινων εργαλείων.
H διαρκής παρουσία ανθρώπων στην περιοχή διακόπηκε γύρω στο 4400 π.X. όταν
πυρκαγιά κατέστρεψε τους οικισμούς. Χρειάστηκαν άλλα 500 χρόνια για να
ξαναδημιουργηθεί οικισμός ο οποίος περιορίστηκε στον χώρο της Ακρόπολης όπου
κτίστηκε μεγάλο μεγαροειδές οίκημα και τα υπόλοιπα διατάχθηκαν γύρω του.

Τον οικισμό εντόπισε στις αρχές του 20ού αιώνα ο αρχαιολόγος Χρήστος Τσούντας
και ξεκίνησε ανασκαφές που συνεχίστηκαν αργότερα από τον αρχαιολόγο Δημήτρη P.
Θεοχάρη, οπότε αναδείχθηκε τμήμα του οικισμού στον λόφο Καστράκι, που είναι
γνωστός ως Ακρόπολη ή Σέσκλο A. Το πιο εκτεταμένο τμήμα του οικισμού γνωστό ως
«πόλη» που αναπτύχθηκε στην επίπεδη πλαγιά δυτικά της Ακρόπολης βρίσκεται
δεξιά από την είσοδο.

H ανασκαφή του Διμηνίου

Από το Σέσκλο, ακολουθώντας τις ταμπέλες, περνάς και πάλι μέσα από τη
βιομηχανική ζώνη (εκεί αριστερά θα δεις και κτήμα με στρουθοκαμήλους!) και
φτάνεις στον πολύ πιο εντυπωσιακό νεολιθικό οικισμό του Διμηνίου που
απέχει 5 χιλιόμετρα από τον Βόλο.

Ο οικισμός, που είναι η χρονολογική συνέχεια του Σέσκλου, είναι μεγάλος και
τέλεια οργανωμένος πάνω σε χαμηλό λόφο, με πρόσβαση σε πεδινές εκτάσεις
κατάλληλες για καλλιέργεια. Δημιουργήθηκε στο τέλος της 5ης χιλιετίας και
κατοικήθηκε αδιάλειπτα μέχρι τη Μυκηναϊκή περίοδο (12ος αιώνας π.X.)!
Περιδιαβαίνοντας στον χώρο (που αν προσέξεις είναι πολύ κοντά στα τριώροφα του
σύγχρονου χωριού του Διμηνίου), εντυπωσιάζεσαι από την οργάνωση του οικισμού ο
οποίος καταλαμβάνει έκταση 30 στρεμμάτων και η κάτοψή του σώζεται ακέραιη
αποτελώντας πρότυπο για τη μελέτη της νεολιθικής αρχιτεκτονικής.

H έρευνα στο Διμήνι άρχισε το 1886 με την ανασκαφή του θολωτού τάφου
Λαμιόσπιτο και στη συνέχεια του δεύτερου θολωτού τάφου γνωστού ως Τούμπα, το
1901. Οι ανασκαφές συνεχίστηκαν από τον Χρήστο Τσούντα ο οποίος αποκάλυψε τον
νεολιθικό οικισμό και 16 τάφους της Μέσης Εποχής του Χαλκού. Συμπληρωματική
ανασκαφή έγινε από τον καθηγητή Γ. Χουρμουζιάδη στη δεκαετία του ’70. Από το
1977 έγιναν σωστικές ανασκαφές στα ανατολικά του λόφου με τον προϊοστορικό
οικισμό και τότε ήταν που αποκαλύφθηκε οικισμός της Μυκηναϊκής εποχής και
ανακτορικό συγκρότημα το οποίο δείχνει να καταστράφηκε στο τέλος του 13ου
αιώνα από αιτία που δεν γνωρίζουμε. Τα ευρήματα αυτά είναι ιδιαίτερα σημαντικά
και συνδέθηκαν με τους δύο θολωτούς μυκηναϊκούς τάφους που είχαν αποκαλυφθεί.

Σειρά στοιχείων οδηγεί τους αρχαιολόγους να πιθανολογούν ότι στο Διμήνι μπορεί
να βρισκόταν η αρχαία Ιωλκός. Και οι δύο αρχαιολογικοί χώροι είναι ανοιχτοί
καθημερινά 8.30 -15.00 εκτός από τη Δευτέρα.

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Βόλου

Στρίβοντας στην Αθανασάκη από τον κεντρικό δρόμο της Πολυμέρη ξεχνάς όσο
μπορείς την εικόνα του γεμάτου μέταλλο και γυαλί νέου νοσοκομείου του Βόλου
που ακόμη δεν λειτουργεί… Κρυμμένο πίσω του βρίσκεται το θαυμάσιο κτίριο και
ο κήπος του Αθανασάκειου Αρχαιολογικού Μουσείου Βόλου που είναι από τα
παλαιότερα της Ελλάδας. Χτίστηκε το 1909 για να στεγάσει τις επιτύμβιες στήλες
της αρχαίας Δημητριάδος που είχαν έρθει στο φως, με δαπάνες του Αλ. Αθανασάκη
από την Πορταριά. Έπειτα από διάφορες… περιπέτειες (ανάμεσα στις άλλες ότι
τα ευρήματα είχαν αρχίσει να το γεμίζουν ασφυκτικά και οι σεισμοί δημιούργησαν
προβλήματα στο παλιό κτίριο) έγινε τελικά μελέτη επέκτασής του και ο δήμος
Βόλου με χρηματοδότηση του ΥΠ.ΠΟ. ανέλαβε να κατασκευάσει το νέο κτίριο
συνολικής έκτασης 3.000 τ.μ. Στις 3 Αυγούστου του 2004 εγκαινιάστηκε η νέα
έκθεση μόνιμων συλλογών στον ανακαινισμένο χώρο του παλιού νεοκλασικού κτιρίου
και σε μια πτέρυγα του νέου κτιρίου. Τα ευρήματα αφορούν τις αρχαιολογικές
περιόδους από το τέλος της νεολιθικής εποχής μέχρι τα ελληνιστικά χρόνια και
εκτίθενται κατά ενότητες και χρονολογική σειρά με πολύ ωραίο τρόπο.

TI ΘΑ ΔΕΙΤΕ

* Συλλογή παλαιολιθικών ευρημάτων από όλη τη Θεσσαλία

* Δύο αίθουσες με αναπαραστάσεις τάφων κατά εποχές

* Συλλογές χρυσών κοσμημάτων, νομισμάτων, ανάγλυφων επιτύμβιων και
αναθηματικών στηλών ή αγγείων όλων των περιόδων

* Στην αίθουσα 5 τις γραπτές επιτύμβιες στήλες της Δημητριάδος

* Την έκθεση αγώνες και αθλήματα στην Αρχαία Θεσσαλία

Στην παραλία της Αναύρου μπροστά από το Μουσείο, υπάρχουν στημένα δύο
εργαστήρια πειραματικής αρχαιολογίας – φτιαγμένα ακριβώς όπως τα σπίτια των
νεολιθικών οικισμών.

(Το Μουσείο είναι ανοιχτό κάθε μέρα 8-15.00, εκτός Δευτέρας, τηλ. 24210 25285).