Kόλαση στον παράδεισο

Ούτε έναν ούτε δύο, αλλά 238 «χαμένους κόσμους», σαν αυτόν που ανακαλύφθηκε
στη Νέα Γουινέα, έχει ταξινομήσει το WWF στον πλανήτη μας. Αλλά οι
«παράδεισοι» αυτοί έχουν και μια διαφορετική, ζοφερή πλευρά.

H κραυγή. Παπούα ιθαγενής διαμαρτύρεται για τη σφαγή του λαού του

Πρόκειται για άκρως ενδιαφέροντα από βιολογικής απόψεως οικοσυστήματα της
ξηράς, του γλυκού νερού και της θάλασσας που εκτείνονται στις πέντε ηπείρους
και όλους τους ωκεανούς του κόσμου. «Τα δάση της Νέας Γουινέας είναι μεταξύ
αυτών», λέει ο Τζανφράνκο Μπολόνια, επιστημονικός σύμβουλος του WWF Ιταλίας.
«Και μη νομίζετε πως μέσα σ’ αυτούς τους “χαμένους κόσμους” μπορούμε να
ανακαλύψουμε μόνο νέα είδη εντόμων ή μικρών ζώων. Σε αρκετές περιπτώσεις, όπως
συνέβη πρόσφατα ανάμεσα στο Λάος και το Βιετνάμ, έρχονται στο φως ακόμη και
καινούργια είδη μεγάλων σπονδυλωτών». H προστασία τους πρέπει να εξασφαλιστεί
κόντρα στο ρεύμα, με άλλα λόγια μέσω μιας παγκόσμιας οικονομικής πολιτικής
φιλικής προς τη φύση. Και σε συνεργασία με τις τοπικές κοινότητες. «Έχει
παρέλθει η εποχή του επιστήμονα που έφτανε από το καλύτερο πανεπιστήμιο για να
διευθύνει τη διαχείριση μιας περιοχής», λέει ο Μπολόνια. «Βρισκόμαστε
αντιθέτως στην εποχή όπου οι επιστημονικές γνώσεις πρέπει οπωσδήποτε να
συνδυάζονται με τις παραδοσιακές γνώσεις, αυτές που έχουν καταγραφεί στους
τοπικούς πληθυσμούς από αιώνες ή χιλιετίες».

Οι διαμαρτυρίες

Νέο είδος ροδόδενδρου (Rhododendron macgre-goriae) που βρέθηκε στα όρη Φότζα

Ωστόσο σε πάρα πολλές περιπτώσεις τα προβλήματα αυτών των τοπικών πληθυσμών
δεν έχουν καμιά σχέση με τις επιδιώξεις των οικολόγων. «Χαιρόμαστε που έρχεστε
εδώ για να δείτε τα δάση μας», λέει στον Πολ Κίνγκσνορθ του «Ιντιπέντεντ» ο
Γκαλιλέ, μέλος της φυλής των Παπούα που ζει στη Νέα Γουινέα. «Αλλά θέλουμε να
ξέρουμε γιατί ο κόσμος δεν βλέπει τα άλλα που μας συμβαίνουν. Γιατί δεν
βλέπετε που σκοτώνουν το λαό μας; Γιατί δεν βλέπετε πως οι στρατιώτες
καταστρέφουν τον πολιτισμό μας; Σας το λέω – η Δυτική Παπούα καταστρέφεται.
Και θέλω να σας ρωτήσω, γιατί δεν ακούει κανείς;».

Νέο είδος βατράχου στον «χαμένο κόσμο» που ανακάλυψαν επιστήμονες στη Δυτική Νέα Γουινέα

Πράγματι, η Δυτική Παπούα (Δυτική Νέα Γουινέα) έρχεται συνήθως στις ειδήσεις
όπως χθες – όταν ανακαλύπτονται νέα είδη παραδείσιων πτηνών ή καγκουρό των
δένδρων, ως «χαμένος κόσμος», «κήπος της Εδέμ» και «τελευταίος παράδεισος». H
αλήθεια είναι όμως πολύ διαφορετική. H Δυτική Παπούα είναι αναμφίβολα ένας από
τους πιο ξεχωριστούς τόπους στη Γη. Καλυμμένη από ένα τροπικό δάσος που είναι
δεύτερο σε μέγεθος παγκοσμίως, έπειτα από αυτό του Αμαζονίου, είναι πατρίδα
περίπου 250 φυλών, που κατοικούν εκεί 40.000 χρόνια και μιλούν 300
διαφορετικές γλώσσες.

Mussaenda Frondosa είναι η ονομασία της οικογένειας του τροπικού αυτού φυτού, ένα νέο είδος της οποίας ανακαλύφθηκε στα όρη Φότζα

Οι περισσότερες από τις φυλές αυτές συνεχίζουν να ζουν σε μικρά χωριά, να
καλλιεργούν γλυκοπατάτες, να μαζεύουν σάγο (αμυλώδης τροφή που εξάγεται από
τον κορμό ορισμένων φοινίκων) και να εκτρέφουν χοιρινά, όπως έκαναν οι
πρόγονοί τους πριν απ’ αυτούς. Αλλά ο παράδεισος σταματάει εδώ.

ΙΝΔΟΝΗΣΙΟΙ ΣΤΡΑΤΙΩΤΕΣ

Σκοτώνουν, βιάζουν, βασανίζουν ατιμώρητα

Ο πόλεμος. Ακτιβιστές Παπούα αναπαριστούν τις σφαγές ιθαγενών από Ινδονήσιους στρατιώτες

ΩΣ TA ΜΕΣΑ του 20ού αιώνα, η Νέα Γουινέα ήταν τμήμα των Ολλανδικών
Ανατολικών Ινδιών. Το 1949 οι Ολλανδοί παρέδωσαν το μεγαλύτερο μέρος των εκεί
εδαφών τους στο νέο κράτος – έθνος της Ινδονησίας. Υποστήριξαν ωστόσο πως η
Δυτική Παπούα (Δυτική Νέα Γουινέα) ήταν τμήμα της Μελανησίας και όχι της Ασίας
και το 1961 τής παραχώρησαν ανεξαρτησία. Μήνες μετά, η Ινδονησία εισέβαλε. H
Δύση δεν θέλησε να επέμβει. «Δεν μπορώ να φανταστώ τις κυβερνήσεις των ΗΠΑ,
της Ιαπωνίας, της Ολλανδίας ή της Αυστραλίας να διακινδυνεύουν τις οικονομικές
και πολιτικές σχέσεις τους με την Ινδονησία για ένα ζήτημα αρχής που αφορά ένα
σχετικά μικρό αριθμό πολύ πρωτόγονων λαών», είχε συνοψίσει τότε το θέμα ένας
Βρετανός διπλωμάτης. Οι ΗΠΑ, η Ολλανδία και η Ινδονησία συμφώνησαν πάντως να
πραγματοποιήσει ο ΟΗΕ ένα δημοψήφισμα για τα μάτια, όπου οι Παπούα θα
καλούνταν να επιλέξουν ανάμεσα στην ανεξαρτησία τους και την ένταξή τους στην
Ινδονησία. Το 1969 οι Ινδονήσιοι αποφάσισαν πως οι Παπούα είναι πολύ
«πρωτόγονοι» για να αντεπεξέλθουν με τη δημοκρατία και παρουσίασαν 1.026
«αντιπροσωπευτικούς» ηγέτες Παπούα, από τους οποίους ζήτησαν να ψηφίσουν
απειλώντας τους με θάνατο αν ψήφιζαν… λάθος. Το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
αυτής ουδέποτε αμφισβητήθηκε και στη συνέχεια η Ινδονησία ξεκίνησε εκστρατεία
για να εξαφανίσει τον πολιτισμό των Παπούα. Όσοι αντιστάθηκαν δολοφονήθηκαν,
βασανίστηκαν ή εξαφανίστηκαν. Τουλάχιστον 100.000 Παπούα σκοτώθηκαν από τους
Ινδονήσιους από την αρχή της κατοχής (σύμφωνα με υπερασπιστές των ανθρωπίνων
δικαιωμάτων, ο αριθμός αυτός φτάνει στην πραγματικότητα τις 800.000).
Στρατιώτες σκοτώνουν, βιάζουν, βασανίζουν και κακοποιούν τον λαό της Δυτικής
Παπούα ατιμώρητα, ενώ ξένες και ινδονησιακές εταιρείες λυμαίνονται τους
φυσικούς της πόρους – χρυσό, χαλκό, ξύλο, πετρέλαιο, αέριο.