TPITH AΠOΨH Άβουλη η Aθήνα στο Kυπριακό

Την πρόσφατη τουρκική πρωτοβουλία για το Κυπριακό (τετραμερής για την τελική
επίλυση) δεν είναι και τόσο εύκολο να την απορρίψει κανείς (όπως απερίσκεπτα
έκαναν η Αθήνα και η Λευκωσία) ως «ξαναζεσταμένο φαγητό» που μόνο στόχο έχει
να ρίξει στάχτη στα μάτια της διεθνούς κοινωνίας. Ας δούμε γιατί.

Κατ’ αρχήν, τα κίνητρα και οι επιδιώξεις της πρωτοβουλίας αυτής δεν είναι μόνο
επικοινωνιακές, όπως (α) το να εμφανισθεί η Τουρκία ότι κάνει πάντοτε ένα βήμα
εμπρός, ενώ η Αθήνα κάνει σημειωτόν (κατά την έκφραση του ιδίου του Ερντογάν)
και (β) δείχνοντας εποικοδομητική να μετριάσει την αυξανόμενη, εν μέρει
δικαιολογημένη, διστακτικότητα της E.E. για τη δυνατότητα της Τουρκίας να
εισέλθει επάξια στην Ένωση.

Οι επιδιώξεις είναι και ουσιαστικές:

(γ) Να ωθήσει την E.E. και τις ΗΠΑ στο να λάβουν μέτρα υπέρ των Τουρκοκυπρίων,
που ενώ σαφώς υπήρξαν οι ηθικοί νικητές της 24ης Απριλίου 2004 και τώρα
διαθέτουν έναν μετριοπαθή ηγέτη (το αντίθετο δηλαδή από τον Ντενκτάς) έχουν
καρπωθεί ελάχιστα και βρίσκονται ακόμη σε μία γκρίζα ζώνη από πλευράς διεθνούς
στάτους.

(δ) Να στριμώξει τον Τάσσο Παπαδόπουλο και τους Ελληνοκυπρίους και να τους
καταδείξει ως τους κύριους υπεύθυνους του αδιεξόδου, από το 2004 και έπειτα,
ρόλος που πριν ανήκε στον Ραούφ Ντενκτάς.

(ε) Να καταστήσει σαφές ότι το ζητούμενο στο Κυπριακό δεν είναι η αναγνώριση
της Κυπριακής Δημοκρατίας από την Άγκυρα, σαν αυτό να ήταν σπουδαίο βήμα προς
την κατεύθυνση της λύσης του Κυπριακού, αλλά η ίδια η λύση που θα πρέπει
τελικά να επέλθει με σύμφωνη γνώμη και των τεσσάρων μερών στη διένεξη. Το
τελευταίο αυτό σημείο είναι το πιο δύσκολο στην ανασκευή από την Αθήνα και τη
Λευκωσία.

Ας δούμε όμως τι εισπράττει η διεθνής κοινωνία (ΟΗΕ, E.E. και τα κράτη-μέλη
της, οι ΗΠΑ και άλλοι) από τη στάση αυτή της Άγκυρας και την αρνητική
αντίδραση της Αθήνας και της Λευκωσίας: ότι η Τουρκία δείχνει διάθεση για
πρωτοβουλίες (και μάλιστα σε ένα μείζον εθνικό θέμα της, το Κυπριακό, που
παλιότερα ήταν μέγα θέμα ταμπού για αυτήν, με τη γνωστή αγκύλωση στη θέση
Ετζεβίτ «ότι το Κυπριακό λύθηκε το 1974»). Αντίθετα ότι η Αθήνα και η Λευκωσία
ευνοούν, από την άνοιξη του 2004, τα λιμνάζοντα ύδατα.

Φαίνονται βολεμένοι με την υπάρχουσα κατάσταση, όσο απαράδεκτη και αν είναι η
συνεχιζόμενη ντε φάκτο διχοτόμηση.

H διεθνής κοινωνία εισπράττει και κάτι άλλο, ειδικά σε σχέση με τη στάση του
Τάσσου Παπαδόπουλου: ότι δεν απορρίπτει μόνο μετά βδελυγμίας το Σχέδιο Ανάν,
δαιμονοποιώντας όποιον έχει τολμήσει να υποστηρίξει λύση στη βάση του Σχεδίου
αυτού, αλλά δεν θέλει καν λύση δικοινοτικής διζωνικής ομοσπονδίας στη βάση της
ισότητας μεταξύ των δύο κοινοτήτων. Θέλει λύση ενιαίου κράτους, με τους
Τουρκοκυπρίους μόνο μειονότητα. Επιδιώκει δηλαδή «μονά – ζυγά» υπέρ των
Ελληνοκυπρίων, όπως το 1945-1958 (με το «Ένωση και μόνο Ένωση»). Όσο για την
Αθήνα, παραμένει άβουλη και περιδεής στο Κυπριακό (όπως και σε όλα τα διεθνή
θέματα που την αφορούν άμεσα: ελληνοτουρκικά, Μακεδονικό, Κόσοβο). Φαίνεται να
«τρέμει» τον Παπαδόπουλο και το πολιτικό κόστος και έτσι έχει στην πράξη
γίνει, ίσως και άθελά της, σύμμαχός του στην απορριπτική του πολιτική που
οδηγεί νομοτελειακά στην ντε γιούρε διχοτόμηση, χωρίς καν ένα «συναινετικό
διαζύγιο», με το οποίο θα είχε επιστροφή εδαφών. Ακόμη πιο εξευτελιστικό για
μας τους «καλαμαράδες» είναι ότι ο Παπαδόπουλος έχει άποψη και τολμάει και
πιέζει για το ποιος θα είναι ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών!

Ο Αλέξης Ηρακλείδης είναι καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Τμήμα Πολιτικής
Επιστήμης και Ιστορίας του Παντείου Πανεπιστημίου.