Mη κρατικά Πανεπιστήμια από το 2008

Μαθήματα στην αγγλική γλώσσα, αυστηρή αξιολόγηση, υψηλά δίδακτρα αλλά και
υποτροφίες σε οικονομικά ασθενείς φοιτητές, καθώς και ποιοτικά κριτήρια για
την εισαγωγή των φοιτητών είναι ορισμένα από τα βασικά χαρακτηριστικά των μη
κρατικών και μη κερδοσκοπικών AEI όπως τα βλέπει η κυβέρνηση.

Μετά το 2008 αναμένεται να ιδρυθούν τα πρώτα μη κρατικά Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα. Πάντως, τα μεγάλα κολέγια δηλώνουν έτοιμα για το μεγάλο βήμα

Ποιοι όμως θα ιδρύσουν τα πρώτα ιδιωτικά, μη κερδοσκοπικά Πανεπιστήμια όταν
έρθει η ώρα; Οι δήμοι, η Εκκλησία και η ΓΣΕΕ; Πιθανότερο είναι πως θα τους
προφτάσουν οι Ελληνοαμερικανοί και οι επιχειρήσεις! Ήδη, στην Ελλάδα
λειτουργούν ορισμένα ιδρύματα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα που είναι έτοιμα να
γίνουν Πανεπιστήμια μόλις ο νόμος το επιτρέψει, όπως δηλώνουν στα «NEA» οι
εκπρόσωποί τους. Μεταξύ αυτών, είναι τα γνωστά Ελληνοαμερικανικά Κολέγια Deree
στην Αθήνα και Ανατόλια στη Θεσσαλονίκη, αλλά και το ALBA, το οποίο λειτουργεί
ως σωματείο με μέλη 51 ελληνικές επιχειρήσεις.

Όπως ανέφερε μιλώντας στα «NEA» ο υφυπουργός Παιδείας κ. Σπ. Ταλιαδούρος, η
υπόθεση των μη κρατικών AEI θα προκύψει μετά το 2008 εφόσον αναθεωρηθεί το
Σύνταγμα, ενώ νωρίτερα, προς τα τέλη του 2007, αναμένεται να ενσωματωθεί στο
εθνικό δίκαιο η κοινοτική οδηγία για την αναγνώριση των κολεγίων που
συνεργάζονται με βρετανικά Πανεπιστήμια. «Τα κολέγια θα υπαχθούν τότε σε
ρυθμίσεις όσον αφορά την αναγνώριση των επαγγελματικών δικαιωμάτων των
αποφοίτων τους βάσει της οδηγίας, εάν βέβαια λειτουργούν ακριβώς όπως τα
Πανεπιστήμια με τα οποία συνεργάζονται. Προκειμένου να διαπιστωθεί αυτό, θα
οδηγηθούμε σε ποιοτικό έλεγχό τους».

Κριτήρια. Σύμφωνα με την προσωπική γνώμη του υφυπουργού Παιδείας, η
χώρα μας μπορεί να σηκώσει 2-3 σοβαρά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα. Όμως οι
φοιτητές δεν θα εισάγονται με μόνο κριτήριο το αν έχουν χρήματα για τα
δίδακτρα. «Για να καταστεί η χώρα μας κέντρο παιδείας και πολιτισμού, θα
πρέπει να διασφαλιστεί η δημιουργία εκπαιδευτικών ιδρυμάτων υψηλής
επιστημονικής στάθμης», τονίζει ο κ. Ταλιαδούρος και εξηγεί:

«Τα μαθήματα θα μπορούν να γίνονται στα αγγλικά, προκειμένου να προσελκύσουμε
ξένους φοιτητές. Στην Ιταλία, για παράδειγμα, ορισμένα AEI έχουν προγράμματα
σε 5 γλώσσες, μεταξύ των οποίων στα αραβικά. Θα υπάρχουν δίδακτρα, όμως, ο
νόμος θα προβλέπει και ανταποδοτικές υποτροφίες σε ορισμένο ποσοστό. Όσο για
την εισαγωγή φοιτητών, δεν μπορούμε να ζητάμε από τα παιδιά να πιάσουν τη βάση
για να μπουν στα δημόσια AEI αλλά στα μη κρατικά να μην υπάρχει ποιοτικό
κριτήριο. Οι υποψήφιοι θα αξιολογούνται, όπως θα αξιολογείται πλέον κάθε
ίδρυμα, δημόσιο είτε μη κρατικό. Ο νόμος θα θέσει πολύ συγκεκριμένες
προϋποθέσεις λειτουργίας, όπως αυστηρά επιλεγμένο διδακτικό προσωπικό, επαρκής
υλικοτεχνική υποδομή, χώροι διδασκαλίας και αναψυχής, βιβλιοθήκη, εργαστήρια,
οικονομική διαφάνεια και διαφανής διαδικασία εισαγωγής σπουδαστών».

Τα μεγάλα κολέγια δηλώνουν πανέτοιμα

«Είμαστε έτοιμοι, όταν ο νόμος το επιτρέψει, να γίνουμε Πανεπιστήμιο» λέει ο πρύτανης του ALBA κ. Νίκος Τραυλός

Έτοιμο να χαρακτηριστεί Πανεπιστήμιο δηλώνει το γνωστό μη κερδοσκοπικού
χαρακτήρα Ελληνοαμερικανικό Κολέγιο Deree διά του πρυτάνεώς του κ. Θεοδ.
Λύτρα. Το Deree είναι το μεγαλύτερο κολέγιο στην Ελλάδα με 4.500 σπουδαστές
που καταβάλλουν δίδακτρα ύψους περίπου 5.000 ευρώ τον χρόνο. «Νομίζω ότι
είμαστε το πρώτο ίδρυμα στη χώρα που μπορεί να εξελιχθεί σε μη κρατικό
Πανεπιστήμιο μόλις το επιτρέψει η νομοθεσία. Έχουμε τις εγκαταστάσεις, έχουμε
campus, βιβλιοθήκη με 180.000 τόμους, εργαστήρια, ηλεκτρονικά και αρκετούς
δωρητές. Έχουμε επικεντρωθεί στην ποιότητα των σπουδών και είμαστε έτοιμοι για
οποιαδήποτε αξιολόγηση από το κράτος, έχουμε μάθει να ζούμε με αυτήν καθώς
αξιολογούμαστε από τις ΗΠΑ», τονίζει ο πρύτανης. Για να εισαχθεί κανείς στο
κολέγιο πρέπει ο βαθμός των 3 τάξεων του Λυκείου να μην είναι μικρότερος από
14,5, να γνωρίζει πολύ καλά αγγλικά, να έχει συστατικές επιστολές και να
επιτύχει σε συνέντευξη.

«Ισότιμο με το Χάρβαρντ». Το ίδιο τονίζει στα «NEA» και ο κ. Ρίτσαρντ
Τζάκσον, πρύτανης τού (επίσης μεγάλου και μη κερδοσκοπικού) Ανατόλια της
Θεσσαλονίκης: «Είμαστε έτοιμοι, η αξιολόγησή μας γίνεται σήμερα από αρχές των
ΗΠΑ και έχουμε ίδια αναγνώριση πτυχίων μας στις ΗΠΑ, όπως λ.χ. το Χάρβαρντ.
Μάλιστα είναι αστείο το γεγονός ότι τα πτυχία του Αμερικανικού Πανεπιστημίου
της Βουλγαρίας αναγνωρίζονται στην Ελλάδα, όχι όμως και τα δικά μας!». Το
Ανατόλια έχει 2.500 σπουδαστές που καταβάλλουν δίδακτρα περίπου 6.000 ευρώ τον
χρόνο για τα προπτυχιακά και 11.000 ευρώ για τα μεταπτυχιακά προγράμματα.

«Και βέβαια είμαστε έτοιμοι, όταν ο νόμος το επιτρέψει, να γίνουμε
Πανεπιστήμιο. Εάν μάλιστα εμφανιστεί ανάγκη, δεν αποκλείεται και ίδρυση
προπτυχιακών προγραμμάτων», λέει στα «NEA» ο πρύτανης του ALBA κ. Νίκος
Τραυλός. Το ALBA Graduate Business School είναι μη κρατικός, μη κερδοσκοπικός
οργανισμός μεταπτυχιακών σπουδών στη Διοίκηση Επιχειρήσεων και ιδρύθηκε το
1992. Λειτουργεί υπό μορφή σωματείου, με μέλη 51 ελληνικές επιχειρήσεις, υπό
την αιγίδα του ΣΕΒ, της Ελληνικής Εταιρείας Διοικήσεως Επιχειρήσεων (ΕΕΔΕ) και
του EBEA. Σπουδάζουν περίπου 400 μεταπτυχιακοί φοιτητές που καταβάλλουν
δίδακτρα 17.500 ευρώ. «Τα δίδακτρα μπορεί να φαίνονται υψηλά, συγκριτικά όμως
με αντίστοιχα προγράμματα άλλων κρατών που ξεπερνούν τα 30.000 ευρώ, δεν
είναι», λέει ο κ. Τραυλός.

«Θετικό βήμα». Τέλος, ο πρόεδρος του Δ.Σ. τού επίσης μη κερδοσκοπικού
Ελληνοαμερικανικού Εκπαιδευτικού ιδρύματος (Κολέγιο Αθηνών) κ. Αλ. Σαμαράς δεν
αποκλείει το Κολέγιο να εξετάσει το ενδεχόμενο ίδρυσης και ανώτερης βαθμίδας
εκπαίδευσης. «Δεν είναι στις προτεραιότητές μας, αλλά δεν αποκλείουμε τίποτα.
Θεωρώ ότι αν υπάρξουν σοβαρά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα, θα είναι πολύ θετικό
για τη χώρα». Ο κ. Σαμαράς, έχοντας την εμπειρία του Χάρβαρντ (διετέλεσε μέλος
του πρυτανικού συμβουλίου της Σχολής Design) τονίζει ότι προηγουμένως θα
πρέπει να δοθούν κίνητρα για χορηγίες και δωρεές στα μη κερδοσκοπικά ιδρύματα.

ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ

Τίτλοι για όλα τα… βαλάντια

Στην Ευρώπη η πανεπιστημιακή εκπαίδευση είναι κατά το πλείστον δημόσια, ωστόσο
σε πολλές χώρες πλάι στα δημόσια ιδρύματα λειτουργούν και ιδιωτικά, ενώ
δίδακτρα καταβάλλονται συχνά και στα δημόσια. Στις ΗΠΑ λειτουργούν εκατοντάδες
ιδιωτικά ιδρύματα κύρους με απλησίαστα δίδακτρα, που όμως δίνουν και πολλές
υποτροφίες.

ΗΠΑ. Στην πατρίδα της ιδιωτικής εκπαίδευσης υπάρχουν πάνω από 3.000
δημόσια και ιδιωτικά κολέγια και Πανεπιστήμια. Σε όλα καταβάλλονται υψηλότατα
δίδακτρα που για τα δημόσια κυμαίνονται από 6.000-12.000 δολάρια τον χρόνο,
ενώ για τα ιδιωτικά ξεπερνούν τα 20.000 δολάρια. Σε περιπτώσεις πασίγνωστων
ιδιωτικών όπως το (μη κερδοσκοπικό) Χάρβαρντ τα ποσά προκαλούν ίλιγγο: Τα
συνολικά δίδακτρα (μαζί με διαμονή, υπηρεσίες υγείας κ.λπ.) φτάνουν εφέτος τα
42.000 δολάρια…

M. Βρετανία. Τα Πανεπιστήμια είναι ανεξάρτητοι αυτοδιοικούμενοι
οργανισμοί με κρατική εποπτεία. Υπάρχουν και περίπου 50 κολέγια και 12
ινστιτούτα με μεικτό καθεστώς λειτουργίας. Τα δίδακτρα για σπουδαστές από
χώρες της E.E. δεν ξεπερνούν τις 3.000 λίρες, αλλά για τους μη Ευρωπαίους
είναι πολλαπλάσια. Το γνωστό «Ιμπέριαλ κόλετζ», λ.χ., προβλέπει δίδακτρα
11.750-16.650 λίρες τον χρόνο.

Γαλλία. Λειτουργούν 80 δημόσια Πανεπιστήμια, 90 τεχνολογικά ινστιτούτα
και περίπου 250 «Grandes Ecoles», οι περισσότερες από τις οποίες είναι σχολές
υψηλού κύρους και ζήτησης, ιδιωτικές και δημόσιες. Σε πολλές απαιτούνται
δίδακτρα από 4.000-15.000 ευρώ ετησίως.

Γερμανία. Με παράδοση στην κρατική εκπαίδευση η Γερμανία, έχει εκτός
από τα περίπου 300 Πανεπιστήμια, κάπου 80 μικρότερα ινστιτούτα ιδιωτικού
χαρακτήρα, εξειδικευμένα κυρίως σε οικονομικές, ιατρικές και θεολογικές
σπουδές. Τα περισσότερα απαιτούν δίδακτρα.

Βέλγιο. Λειτουργούν 17 δημόσια και ιδιωτικά Πανεπιστήμια. Τα δίδακτρα
κυμαίνονται από 125 – 700 ευρώ στα κρατικά ιδρύματα και ξεπερνούν τα 1.000 στα
ιδιωτικά.

Ιταλία. Λειτουργούν 75 ιδρύματα – από τα οποία 45 είναι κρατικά. Τα
άλλα, τα λεγόμενα Ελεύθερα Πανεπιστήμια, είναι ιδιωτικά και αναγνωρίζονται από
την πολιτεία. Στα δημόσια τα δίδακτρα (τέλος εγγραφής) φτάνουν έως τα 1.000
ευρώ.

Τουρκία. Στη γειτονική χώρα υπάρχουν περίπου 75 πανεπιστήμια από τα
οποία 15 είναι ιδιωτικά. H «ταρίφα» είναι περίπου 300 δολάρια στα κρατικά,
αλλά τουλάχιστον 10.000 δολάρια στα ιδιωτικά.

Ισπανία. Λειτουργούν 51 κρατικά Πανεπιστήμια και 20 ιδιωτικά – ορισμένα
από τα οποία ανήκουν στην Καθολική Εκκλησία. Στα δημόσια καταβάλλεται τέλος
εγγραφής 1.200 ευρώ, στα ιδιωτικά τα δίδακτρα κυμαίνονται.

Πορτογαλία. Πλάι στα 14 κρατικά Πανεπιστήμια υπάρχουν 7 ιδιωτικά
(μεταξύ των οποίων ένα καθολικό) με δίδακτρα που κυμαίνονται.

Πρώην Ανατολικές Χώρες. H Βουλγαρία έχει 37 κρατικά Πανεπιστήμια και 8
ιδιωτικά. Τα δίδακτρα κυμαίνονται από 3.000 έως 6.000-7.000 δολάρια. Στην
Ουγγαρία και την Τσεχία λειτουργούν ορισμένα ιδιωτικά Πανεπιστήμια, με
δίδακτρα μεταξύ 4.500 και 10.000-12.000 ευρώ.

Ιδιωτικά με… φερετζέ!

«Πολλά από τα κολέγια που συνεργάζονται με βρετανικά AEI είναι έτοιμα να
αλλάξουν το θεσμικό τους καθεστώς και να γίνουν μη κερδοσκοπικά ιδρύματα!»,
τονίζει στα «NEA» ο πρόεδρος της Ένωσης Κολεγίων κ. K. Καρκανιάς. «Ήδη
υπάρχουν στους ομίλους κολεγίων και μη κερδοσκοπικά σωματεία, που θα μπορούσαν
να αναλάβουν τη λειτουργία των ιδρυμάτων. Θα το κάνουμε αν χρειαστεί. Είναι
όμως αστείο η Πολιτεία να δέχεται μόνο μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς, όταν
είναι γνωστό ότι ο καθένας μπορεί να φτιάξει κάποιον και στην πραγματικότητα
να κερδοσκοπεί. Ας μην καταλήξουμε σε ιδιωτικά Πανεπιστήμια με… φερετζέ»,
τονίζει.