H Gazprom φουντώνει τη μάχη στην αγορά ενέργειας

Τα σχέδια της Gazprom για την παροχή ρωσικού φυσικού αερίου στην Ευρώπη
διαμέσου της Ελλάδας, τοποθετούν τη χώρα μας στη διεθνή σκακιέρα των
ενεργειακών αγωγών, αλλά και βάζουν «φωτιά» στη μάχη για τη διανομή της
ενεργειακής πίτας που θα αποτελέσει το νέο Ελντοράντο για Έλληνες και ξένους
παίκτες.

Γύρω από την πίτα αυτή, που θα αγγίξει τα 3 δισεκατομμύρια ευρώ και η οποία
αφορά την κατασκευή του ελληνοτουρκικού και του ελληνοϊταλικού αγωγού φυσικού
αερίου, την επέκταση του δικτύου της ΔΕΠΑ τα επόμενα χρόνια, τρία νέα ιδιωτικά
εργοστάσια ηλεκτρισμού αλλά και τέσσερα της ΔΕΗ που θα λειτουργήσουν με φυσικό
αέριο, καθώς και τον αγωγό πετρελαίου Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη,
συνωστίζονται ελληνικοί και ξένοι επιχειρηματικοί όμιλοι από τον χώρο της
ενέργειας, των κατασκευών και όχι μόνο.

Ήδη πέραν της Gazprom, την πρόθεσή της να προχωρήσει σε επενδύσεις 1 δισ. ευρώ
στην Ελλάδα εντός της τριετίας εκδήλωσε και επισήμως την Πέμπτη η ισπανική
Iberdrola – από τους μεγαλύτερους ενεργειακούς ομίλους διεθνώς – ενώ
ενδιαφέρον για την εγχώρια αγορά αερίου και ηλεκτρισμού επιδεικνύουν εδώ και
καιρό η επίσης ισπανική Gaz Natural και η γαλλική Gaz de France. Να σημειωθεί
ότι στον χορό των νέων μονάδων ηλεκτρισμού ακούγεται ότι ενδιαφέρεται να μπει
και η Gazprom.

Αγωγοί – δίκτυα αερίου

Το επιχειρηματικό ενδιαφέρον από ελληνικές και ξένες εταιρείες στο φυσικό
αέριο δεν περιορίζεται μόνο στο επενδυτικό πρόγραμμα (αγωγοί, δίκτυα, κ.λπ.),
αλλά στρέφεται κυρίως στον τζίρο της αγοράς αυτής που σήμερα μπορεί να είναι
σχετικά μικρός (900 εκατ. ευρώ) αλλά προβλέπεται να φτάσει έως το 2010 1.6
δισ. ευρώ, σύμφωνα με εκτιμήσεις.

Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι οι επιχειρήσεις παροχής αερίου (ΕΠΑ)
βρίσκονται μονίμως στο στόχαστρο ελληνικών και μεγάλων ξένων επιχειρήσεων. Οι
μάχες που δόθηκαν στο παρελθόν για τις ΕΠΑ Αττικής, Θεσσαλίας και Θεσσαλονίκης
ήταν σκληρές και το ίδιο αναμένεται να συμβεί και για τις τρεις νέες ΕΠΑ
Ανατολικής Στερεάς και Εύβοιας, Κεντρικής Μακεδονίας και Ανατολικής Μακεδονίας
και Θράκης. Θέση για την είσοδό τους στην αγορά έχουν πάρει ο όμιλος
Κοπελούζου λόγω των συμβολαίων που έχει για μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου
μέσω της Προμηθέας Gas – στην οποία συμμετέχει κατά 50%, ενώ το άλλο 50%
ελέγχει η ρωσική Gazprom – που αναμένεται να είναι και από τους πρώτους που θα
δραστηριοποιηθεί στον τομέα των εισαγωγών φυσικού αερίου. Παρόντες ήδη στην
αγορά είναι οι Shell, Cinergy και Italgas, ενώ ενδιαφέρον έχουν εκδηλώσει και
άλλοι ξένοι όμιλοι.

Ψάχνουν συμμάχους για τις νέες μονάδες ηλεκτρισμού

Στον τομέα της ηλεκτροπαραγωγής, τα πράγματα είναι κάπως πιο περίπλοκα.
Σύμφωνα με πληροφορίες της «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ», σχεδόν κανένα επιχειρηματικό σχήμα
από αυτά που κρατούν στα χέρια τους άδειες για τη δημιουργία των νέων μονάδων
παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, συνολικού ύψους 600-800 εκατ. ευρώ, δεν
ενδιαφέρεται να εισέλθει μόνο του σε μια αγορά όπου θα έχει να αντιμετωπίσει
με άνισους όρους έναν ανταγωνιστή που λέγεται ΔΕΗ, ενώ δεν θα έχει διαμορφωθεί
εν συνόλω ο επιχειρηματικός χάρτης. Έτσι την περίοδο αυτή και εν όψει της
προκήρυξης του διαγωνισμού για τις τρεις ιδιωτικές μονάδες, συνολικής ισχύος
900 mw, διαμορφώνονται οι απαραίτητες συμμαχίες…

Την Πέμπτη για παράδειγμα ο υπουργός Ανάπτυξης Δ. Σιούφας και ο διευθύνων
σύμβουλος των ΕΛΠΕ Π. Καβουλάκος συναντήθηκαν με τον επικεφαλής της ισπανικής
Iberdrola Σάντσεζ Γκαλάν. Σύμφωνα με τις πληροφορίες έγινε από ελληνικής
πλευράς κρούση για συμμετοχή των Ισπανών στη μονάδα ηλεκτροπαραγωγής των ΕΛΠΕ
στη Θεσσαλονίκη, καθώς και από κοινού κάθοδο των δύο εταιρειών στον διαγωνισμό
του ΔΕΣΜΗΕ για τις ιδιωτικές μονάδες ρεύματος. Σε κάθε περίπτωση και παρά τις
πολλές ενστάσεις που εκφράζουν οι υποψήφιοι μνηστήρες για το μοντέλο
απελευθέρωσης που ακολουθείται στον ηλεκτρισμό, τουλάχιστον τρία σχήματα είναι
έτοιμα να κατέλθουν στον διαγωνισμό. Πρόκειται για τις METKA (ομίλου
Μυτιληναίου), TEPNA και Ελληνική Τεχνοδομική, οι οποίες την περίοδο αυτή
βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις με τις πιστώτριες τράπεζες που θα αναλάβουν να
χρηματοδοτήσουν μέρος της επένδυσης. Ήδη οι πληροφορίες θέλουν τη METKA να
συζητά με την Εθνική και με τη γερμανική Hypovereinsbank.

Στο παιχνίδι υπάρχει και η κατασκευή έως το 2015 των τεσσάρων νέων μονάδων της
ΔΕΗ, συνολικού ύψους 600 εκατ. ευρώ, που θα αντικαταστήσουν ισάριθμες
παλαιότερες (Αλιβέρι, Μεγαλόπολη, Κερατσίνι, Φλώρινα ή Πτολεμαΐδα). Η μητέρα
των μαχών θα δοθεί σύντομα όταν θα προκηρυχθεί ο διαγωνισμός για την κατασκευή
της μονάδας του Αλιβερίου. Επισημαίνεται ότι στο κυβερνητικό στρατόπεδο
υπάρχουν αλληλοσυγκρουόμενες απόψεις γύρω από τον ρόλο της ΔΕΗ στη νέα
απελευθερωμένη αγορά ενέργειας. Φίλα προσκείμενοι επιχειρηματίες από τον χώρο
της ενέργειας, σχολιάζοντας τις προθέσεις της κυβέρνησης για το εύρος της
απελευθέρωσης, της προσάπτουν υπερβολικό κρατικισμό λόγω της δεσπόζουσας θέσης
που φαίνεται ότι θα συνεχίσει να διατηρεί η ΔΕΗ στο νέο τοπίο.

O Έλληνας «σύμμαχος» των Ρώσων

Δημήτρης Κοπελούζος. Κατέχει μαζί με τους Ρώσους της Gazprom την Προμηθέας Gaz

Ο άνθρωπος που εκπροσωπεί τα ρωσικά συμφέροντα στην ελληνική αγορά φυσικού
αερίου είναι ο Δημήτρης Κοπελούζος μέσω της εταιρείας Προμηθέας Gaz, στην
οποία συμμετέχει κατά 50% ο ίδιος, ενώ το υπόλοιπο 50% ανήκει στην Gazprom. H
εταιρεία δραστηριοποιείται στην εμπορία φυσικού αερίου και την κατασκευή και
λειτουργία ενεργειακών έργων (μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και
αιολικά πάρκα).

Ο κ. Κοπελούζος βρέθηκε στο επίκεντρο της διαπλοκολογίας που ξέσπασε πρόσφατα
σχετικά για το μοίρασμα της πίτας των προμηθειών της ΔΕΗ. Πολλοί συνέδεσαν τη
στάση Παλαιοκρασσά με προσπάθεια προώθησης των συμφερόντων του συγκεκριμένου
επιχειρηματία.

Την περασμένη εβδομάδα η Προμηθέας Gas, ως επικεφαλής κοινοπραξίας (συμμετέχει
και η ρωσική Stroyexport), υπέγραψε με τη ΔΕΠΑ την ανάθεση της κατασκευής
τμήματος του ελληνοτουρκικού αγωγού από την Κομοτηνή ώς την Αλεξανδρούπολη,
μήκους 53 χιλιομέτρων. Επιπλέον, η Προμηθέας Gas ως θυγατρική της ρωσικής ΟΑΟ
Gazprom έχει εξασφαλίσει σημαντικές ποσότητες ρωσικού φυσικού αερίου για την
ελληνική αγορά.

Οι ποσότητες αυτές ανέρχονται σύμφωνα με την εταιρεία σε 3,1 δισεκατομμύρια
κυβικά μέτρα ετησίως και για 50 χρόνια από το 2016 και μετά.

Μετά το άνοιγμα της αγοράς φυσικού αερίου, η ελληνορωσική εταιρεία φλερτάρει
με τις διοικήσεις της ΔΕΗ και των Ελληνικών Πετρελαίων για να τους προμηθεύει
αυτή – και όχι η ΔΕΠΑ – φυσικό αέριο, το οποίο θα χρειαστούν για να
λειτουργήσουν οι νέες ηλεκτροπαραγωγικές μονάδες τους.

Ανάλογο ρόλο επιθυμεί να παίξει και στην ελληνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας,
όπου διαθέτει δύο άδειες ηλεκτροπαραγωγής, μία στη Νότια Ελλάδα (450 MW) και
μία στη Βόρεια (450 MW).

Τα σχέδια των Ρώσων για τους αγωγούς

Το ενδιαφέρον των μεγαλύτερων ενεργειακών ομίλων για τον ρόλο της Ελλάδας δεν
προέκυψε ξαφνικά. Οι διεθνείς οργανισμοί μιλούν για κατακόρυφη αύξηση στην
κατανάλωση αερίου στην Ευρώπη τα επόμενα χρόνια. H Gazprom επιθυμεί να περάσει
φυσικό αέριο από τον ελληνοτουρκικό αγωγό, επειδή βλέπει ότι η κατανάλωση
αερίου στην Ευρώπη αυξάνεται αλματωδώς (οι προβλέψεις μιλούν για διπλασιασμό
ώς το 2010), οπότε χρειάζονται περισσότεροι αγωγοί. Την ίδια στιγμή θέλει να
απεξαρτηθεί από τους αγωγούς που περνούν από την Ουκρανία, όπως έδειξε και η
πρόσφατη κρίση στις σχέσεις των δύο χωρών.

Σήμερα η μεταφορά ρωσικού αερίου προς την Τουρκία και από εκεί στην Ευρώπη
γίνεται μέσω του υποθαλάσσιου αγωγού Μπλου Στριμ, ο οποίος όμως μεταφέρει
ποσότητες πολύ μικρότερες των πραγματικών αναγκών, περίπου 8 δισ. κυβικά μέτρα
ετησίως. Το σχέδιο των Ρώσων φαίνεται να είναι η διασύνδεση του Μπλου Στριμ με
τον ελληνοτουρκικό αγωγό που ήδη κατασκευάζεται και εν συνεχεία μέσω του
υποθαλάσσιου ελληνοϊταλικού αγωγού, του ακόμη δεν έχει αρχίσει η κατασκευή, να
διοχετεύσουν μεγάλες ποσότητες αερίου στην E.E. Γι’ αυτό και ενδιαφέρεται να
χρησιμοποιήσει τη λεγόμενη Νότια Διαδρομή για την τροφοδοσία της Δ. Ευρώπης με
ρωσικό αέριο.

Στην ουσία η στρατηγική της Gazprom θέτει σε πραγματική βάση την υλοποίηση του
αγωγού Τουρκίας – Ελλάδας – Ιταλίας, συνολικού προϋπολογισμού άνω του 1 δισ.
ευρώ, αφού μόνο ένας μεγάλος παραγωγός αερίου θα μπορούσε να εγγυηθεί τη
διέλευση των ποσοτήτων που θα καθιστούσαν τον αγωγό βιώσιμο. Μέχρι πρότινος ο
παραγωγός αυτός έλειπε. Τώρα βρέθηκε στο πρόσωπο της Gazprom. Οι Ρώσοι,
σύμφωνα με τις πληροφορίες, προβλέπουν πως διαμέσου του ελληνοτουρκοϊταλικού
αγωγού θα μεταφέρουν 11 δισ. κυβικά μέτρα αερίου τον χρόνο στην Ιταλία και από
εκεί στη μεγάλη αγορά της Δυτικής Ευρώπης. Για να αντιληφθεί μάλιστα κανείς τη
σημασία που του προσδίδουν, επιθυμούν να δεσμεύσουν σημαντικό μέρος της
χωρητικότητας του αγωγού για τη μεταφορά των δικών τους ποσοτήτων αερίου και
για να επιτευχθεί αυτό είναι διατεθειμένοι να αγοράσουν μερίδιο στον
ελληνοϊταλικό αγωγό, από τη συμμετοχή της ΔΕΠΑ στην εταιρεία Poseidon. H
εταιρεία συστάθηκε το 2005 από τη ΔΕΠΑ και την ιταλική Edison, με ποσοστά 50%
– 50% και παλαιότερα είχε ειπωθεί από ελληνικής πλευράς πως είναι ανοικτή και
σε άλλες συμμετοχές.

Διαβάστε αναλυτικά μελέτες του ΙΟΒΕ σχετικά με την ελληνική αγορά ενέργειας
στο

http: //www.tanea.gr/docs/energy.pdf