Kατεδαφίζουν τις δημόσιες επενδύσεις

Σχολεία, επαρχιακοί δρόμοι, γέφυρες και κτίρια υπηρεσιών του Δημοσίου απορροφούν, ως επί το πλείστον, τους πόρους του εθνικού σκέλους του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων. Τα έργα αυτά θα κατασκευάζονται τώρα από ιδιώτες, στους οποίους το κράτος θα πληρώνει μίσθωμα

Το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων οδεύει προς εξαφάνιση, καθώς η κυβέρνηση
φιλοδοξεί να μεταφέρει σταδιακά την ευθύνη κατασκευής δημοσίων έργων στον
ιδιωτικό τομέα, μέσω των Συμπράξεων Δημόσιου – Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ). Είναι
χαρακτηριστικό ότι στις κυβερνητικές προθέσεις είναι η κατασκευή ακόμη και
ενός νέου κτιρίου για τη στέγαση των υπηρεσιών του υπουργείου Οικονομίας με
ΣΔΙΤ.

Τις προθέσεις αυτές της κυβέρνησης διατυπώνει υψηλόβαθμο στέλεχος του
οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης, αναφερόμενο στην προοπτική ανάπτυξης
του νέου θεσμού των ΣΔΙΤ. «Κάποια στιγμή», λέει χαρακτηριστικά, «το εθνικό
σκέλος του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων θα αφορά ουσιαστικά την
εξυπηρέτηση των ΣΔΙΤ».

Το εθνικό σκέλος του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, δηλαδή αυτό που
χρηματοδοτείται αποκλειστικά από εθνικούς πόρους και όχι από κοινοτικούς,
έφτασε τα 2.550 εκατ. ευρώ το 2005. Τα έργα που χρηματοδοτεί είναι, κατά
κανόνα, μικρότερης κλίμακας από αυτά του Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης.
Σχολεία, επαρχιακοί δρόμοι, γέφυρες, κτίρια υπηρεσιών του Δημοσίου είναι αυτά
που απορροφούν ως επί το πλείστον τους πόρους του εθνικού σκέλους του ΠΔΕ.

«Δανεικό χρήμα»

Όλα αυτά τα έργα, τώρα, η κυβέρνηση φιλοδοξεί να τα αναθέσει σε ιδιώτες μέσω
συμπράξεων. Ήδη έχει ανακοινώσει ότι μια σειρά από σχολεία, αστυνομικά
τμήματα, πυροσβεστικούς σταθμούς κ.ά. είναι υποψήφια για κατασκευή με
συμπράξεις με τον ιδιωτικό τομέα. Οι συμπράξεις δεν σημαίνουν όμως δωρεάν
χρήμα. Αντίθετα, είναι υπό μία έννοια δανεικό χρήμα που πρέπει στη συνέχεια να
επιστραφεί, με κάποια απόδοση για τον επενδυτή. Έτσι, πολύ σύντομα το Δημόσιο
θα κληθεί να πληρώνει κάθε χρόνο ένα αξιοσέβαστο ποσό για την εξόφληση των
επενδυτών που θα κατασκευάσουν έργα με ΣΔΙΤ. Χρόνο με τον χρόνο, καθώς θα
επεκτείνεται η χρήση της μεθόδου αυτής, το ποσό θα γίνεται όλο και μεγαλύτερο
και κάποια στιγμή θα φτάσει να απορροφά ενδεχομένως όλο τον προϋπολογισμό που
σήμερα αποδίδεται στο εθνικό σκέλος του ΠΔΕ.

Με προσοχή

Σύμφωνα με την ίδια υψηλόβαθμη πηγή του οικονομικού επιτελείου, έχουν δοθεί
οδηγίες στη Γραμματεία ΣΔΙΤ που συντονίζει τα σχετικά έργα να γίνεται
προσεκτική επιλογή των έργων που θα εντάσσονται στο σχήμα και προγραμματισμός
των μελλοντικών δαπανών, ώστε να μη βρεθεί κάποια στιγμή το κράτος να πληρώνει
υπέρογκα ποσά. Ο κίνδυνος είναι προφανής, καθώς σε πολλούς φορείς έχει
καλλιεργηθεί η εντύπωση ότι οι ΣΔΙΤ ισοδυναμούν με σχεδόν δωρεάν χρήμα και οι
ίδιοι μπορούν να το αξιοποιήσουν επιπλέον των πόρων του ΠΔΕ. Αυτό βεβαίως
είναι λάθος, γιατί τα κεφάλαια θα εξοφληθούν εντόκως, προκειμένου να πάρει την
απόδοσή του ο επενδυτής.

Το υπ. Οικονομίας με ΣΔΙΤ

Τα έργα που παίρνουν πρώτη προτεραιότητα για κατασκευή με συμπράξεις είναι τα
σχολεία και οι φοιτητικές εστίες του υπουργείου Παιδείας. Οι σχετικές
προτάσεις είναι οι πιο ώριμες, σύμφωνα με εκτιμήσεις του υπουργείου
Οικονομίας, που συντονίζει τη νέα πρωτοβουλία για τις συμπράξεις.

Θ’ ακολουθήσουν όμως και μεγαλύτερης κλίμακας έργα. Ανάμεσά τους η στέγαση
όλων των υπηρεσιών του υπουργείου Οικονομίας σε ένα κτίριο.

Όπως αναφέρεται, το υπουργείο δαπανά σήμερα 10 εκατ. ευρώ τον χρόνο για τη
μίσθωση των κτιρίων της Πλατείας Συντάγματος (κεντρικό υπουργείο Οικονομίας),
της Καραγεώργη Σερβίας (υπουργείο Οικονομικών) και της Πανεπιστημίου (Γενικό
Λογιστήριο του Κράτους) καθώς για τα μικρότερα κτίρια και γραφεία όπου
στεγάζονται οι διάφορες υπηρεσίες του. Εξετάζει λοιπόν το ενδεχόμενο να
αναθέσει σε ιδιώτη, με σύμπραξη, την κατασκευή ενός νέου κτιρίου, όπου θα
στεγαστούν όλες οι υπηρεσίες του. Τα Ολυμπιακά Ακίνητα, που υπήρξαν κάποια
στιγμή υποψήφια, διαπιστώθηκε ότι δεν επαρκούν για να εξυπηρετήσουν τις
ανάγκες του, όπως αναφέρει αρμόδια πηγή. Έτσι, εξετάζεται η λύση της
κατασκευής κτιρίου σε έκταση του Δημοσίου σε περιοχή εκτός κέντρου, με
πρόσβαση στην Αττική Οδό. Πάντως προς το παρόν το σχέδιο αυτό δεν έχει πάρει
συγκεκριμένη μορφή.

«Πωλείται» το υπ. Εμπορίου

Εκτός από τα μισθώματα για τα έργα που θα κατασκευαστούν με συμπράξεις, το
Δημόσιο θα επιβαρυνθεί και με τα μισθώματα για τα ακίνητά του, τα οποία θα
πουλήσει σε ιδιώτες, με βάση το νέο νομοσχέδιο για την αξιοποίηση της ακίνητης
περιουσίας του Δημοσίου.

Το νομοσχέδιο αυτό βασίζεται κυρίως στην ιδέα της «πώλησης και επανεκμίσθωσης»
(sale and leaseback) ακινήτων του Δημοσίου. Το Δημόσιο θα εισπράττει άμεσα
χρήματα από την πώληση και στη συνέχεια θα καταβάλλει σταθερά ένα μίσθωμα, ενώ
θα έχει το όφελος – σύμφωνα με την κυβέρνηση – ότι θα έχουν επισκευαστεί ή
ανακατασκευαστεί τα κτίρια και μάλιστα με γρήγορες διαδικασίες. Σήμερα, οι
διαδικασίες που ακολουθούν οι εταιρείες ακινήτων του Δημοσίου είναι σύμφωνα με
την κυβέρνηση αργές, αναποτελεσματικές και γραφειοκρατικές, ενώ θεωρείται
επίσης ότι εκτρέφουν τη διαφθορά.

Το πρώτο κτίριο που θα δοθεί για πώληση και επανεκμίσθωση είναι το σημερινό
υπουργείο Εμπορίου στην Πλατεία Κάνιγγος.