Δρόμοι

Οι άνθρωποι…

… πεθαίνουν για να βγουν στην τηλεόραση. Κυριολεκτικά. «Αυτοψία», «Θάνατος»,
«Το αγόρι που ξεφλούδισε το δέρμα του», «H ανατομία του θανάτου», είναι οι
τίτλοι από μια πλημμυρίδα σειρών και ντοκιμαντέρ που θα κατακλύσουν αυτή τη
χρονιά τη βρετανική τηλεόραση. Ο Χάμις Μικούρα, που έχει αναλάβει το ιστορικό,
επιστημονικό και θεολογικό μέρος μιας τέτοιας σειράς, προσπαθεί να
δικαιολογήσει αυτή τη νοσηρότητα: «Ο θάνατος είναι κρυμμένος στην κοινωνία
μας. Κάποτε τον αποδεχόμασταν πιο εύκολα. Αν σπάσουμε αυτό το ταμπού, θα τον
φοβόμαστε λιγότερο».

Δεν έχει…

… άδικο. Ο θάνατος είναι σήμερα λιγότερο εμφανής. «Είναι όμως αυτός λόγος
για να τον περιφέρουμε μακάβρια ή για να πανηγυρίζουμε;», αναρωτιέται η
δημοσιογράφος Τίφανι Τζένκινς. Στον εικοστό αιώνα πετύχαμε σημαντικές νίκες
στον πόλεμο με τον θάνατο. H καλύτερη δημόσια υγεία διώχνει τη μόνιμη σκιά του
Μεγάλου Θεριστή πάνω από τα κεφάλια μας. Οι επιδημίες δεν μας βρίσκουν πια
απροετοίμαστους. Τα περισσότερα παιδιά δεν πεθαίνουν πριν προφτάσουν να
μεγαλώσουν. Οι μανάδες δεν πεθαίνουν στη γέννα. Κι οι περισσότεροι από εμάς
βλέπουμε καλά γεράματα. «Θάνατος μπροστά στην κάμερα», «Το τέλος της ζωής»,
«Πώς να πεθάνετε καλά». Υπάρχει μια νοσηρή νοσταλγία σε αυτές τις εκπομπές που
ξαναφέρνουν τον θάνατο στην καθημερινή μας ζωή. Στον εικοστό πρώτο αιώνα
έχουμε πολύ περισσότερα πράγματα για να χαιρόμαστε παρά για να πενθούμε. Ζούμε
πιο υγιεινά, ζούμε πιο πολύ, κι ωστόσο υπάρχουν κάποιοι που το έχουν βάλει
σκοπό της ζωής τους να μας υπενθυμίζουν τον θάνατο. Πηγαίνουν γυρεύοντας, τον
ξετρυπώνουν παντού, τον φέρνουν στο σαλόνι μας, στο τραπέζι μας, μεσημέρι,
βράδυ, πρωί. Για να τραβήξουν το στομωμένο ενδιαφέρον των τηλεθεατών, δεν
διστάζουν να δίνουν ρόλο πρωταγωνιστών σε πτώματα.

Ο «σταρ»…

… του νέου βρετανικού προγράμματος «Χους εις χουν» είναι πράγματι
ασυνήθιστος. «Πρόκειται για ένα ανθρώπινο σώμα», εξηγεί ο Μικούρα στην Τίφανι
Τζένκινς. «Το τοποθετούμε σε ένα μικρό σανιδένιο μαυσωλείο στην εξοχή και το
αφήνουμε εκεί ώσπου να αποτελειώσει το έργο της η αποσύνθεση». H τηλεοπτική
κάμερα θα καταγράφει «το δέρμα που θα ξεφλουδίζει από το πτώμα, τη σήψη, το
πρήξιμο, τα έντομα». Προκλητικό υλικό, παραδέχεται ο Μικούρα, αλλά πιστεύει
πως έτσι μπαίνουν ερωτήματα: Είμαστε άραγε οι άνθρωποι όλο κι όλο αυτό και
τίποτα παραπάνω; Είμαστε απλώς ένα κομμάτι ύλη που σαπίζει βιολογικά; Και
ελλείψει αντίθετης άποψης σε αυτή τη συγκεκριμένη εκπομπή, η λεγόμενη
«τηλεοπτική έρευνα» απαντάει καταφατικά στα ερωτήματα που έθεσε η ίδια. H αξία
της ζωής μηδενίζεται από την εξύψωση του πτώματος σε θέαμα.

Οι ζωγράφοι…

… είναι αυτοί που προσπαθούν να απεικονίσουν την ανθρώπινη κατάσταση με
γραφίδες και με χρώματα. Τώρα η τηλεόραση το κάνει με θρόμβους αίματος και με
εντόσθια.