TO ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ υπέβαλε πρόσφατα (Σεπτέμβριος 2005) στην
Ευρωπαϊκή Επιτροπή την Ελληνική Έκθεση Στρατηγικής για τις Συντάξεις. Το
Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στο Λάακεν τον Δεκέμβριο του 2001 έθεσε έντεκα κοινούς
στόχους κοινωνικής πολιτικής. Έτσι, η Εθνική Έκθεση του 2005, όπως αναφέρεται,
«έχει ως στόχο να αναδείξει την εκπλήρωση των 11 κοινών στόχων από τη χώρα μας
και παράλληλα να αποτελέσει και βάση προβληματισμού για την προαγωγή του
εθνικού διαλόγου πολιτικής για το ασφαλιστικό ζήτημα, ο οποίος βρίσκεται ήδη
σε εξέλιξη». Αντίθετα, η ελληνική Έκθεση για τις συντάξεις αποτελεί «κείμενο
γραφείου» και όχι διαλόγου, ουσιαστικού και τεκμηριωμένου, μεταξύ των
πολιτικών δυνάμεων και των κοινωνικών φορέων της χώρας. Γι' αυτό κυρίως τον
λόγο κυριαρχείται από μονομερείς αντιλήψεις και θέσεις, τόσο στις διαπιστώσεις
όσο και στις προτάσεις στρατηγικής για το μέλλον του συστήματος κοινωνικής
προστασίας στην Ελλάδα.


Μέλλον με προβλήματα


Πράγματι, η βασική διαπίστωση της Έκθεσης διαπερνάται από την επισήμανση ως
θεμελιώδους αιτίας των σημερινών και μελλοντικών χρηματο-οικονομικών
προβλημάτων του συστήματος κοινωνικής προστασίας, της γήρανσης του πληθυσμού,
των επιδράσεών της στην αύξηση των συνταξιοδοτικών δαπανών και ως εκ τούτου
στην αύξηση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων και στην επιδείνωση των συνθηκών
ανάπτυξης της χώρας. Ωστόσο, παραγνωρίζεται το γεγονός των πολιτικών
ελαχιστοποίησης του αποθεματικού κεφαλαίου των ασφαλιστικών Ταμείων, οι οποίες
αποδυναμώνοντας την κεφαλαιακή τους βάση στα πρώτα τριάντα πέντε χρόνια της
μεταπολεμικής περιόδου, υπονομεύουν τις συνθήκες κοινωνικής
αποτελεσματικότητας στο παρελθόν, στο παρόν και το μέλλον, με την αδυναμία
βελτίωσης του επιπέδου των συντάξεων και των άλλων κοινωνικών παροχών για τη
συντριπτική πλειονότητα του πληθυσμού.


Τι σχεδιάζει


Παρ' όλα αυτά, η ελληνική Έκθεση για τη στρατηγική των συντάξεων του 2005
σχεδιάζει τη σταδιακή αντικατάσταση της δημόσιας χρηματοδότησης του συστήματος
κοινωνικής προστασίας (επιδείνωση των παροχών, μείωση των κοινωνικών δαπανών)
με την αύξηση των ιδιωτικών δαπανών.


Με αφετηρία αυτή τη στρατηγική, η εθνική Έκθεση 2005 εντάσσει τα επαγγελματικά
ταμεία και τα ομαδικά ασφαλιστικά συμβόλαια στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης,
αγνοώντας ότι τα επαγγελματικά ταμεία και τα ασφαλιστικά συμβόλαια ανήκουν στο
πεδίο της ιδιωτικής ασφάλισης. Στην ίδια στρατηγική κατεύθυνση υποκρύπτεται,
με τις ασαφείς διατυπώσεις, είτε η κατάργηση των κατώτατων ορίων είτε η
ενοποίηση της κύριας και επικουρικής σύνταξης με μείωση των συνταξιοδοτικών
αυτών παροχών. Παράλληλα, η κατάργηση των κοινωνικών πόρων (1,5 δισ. ευρώ)
χωρίς παράλληλη πρόβλεψη χρηματοδοτικής υποκατάστασης θα δημιουργήσει μείωση
των παροχών ή αύξηση των εισφορών. Γι' αυτούς κυρίως τους λόγους, η Έκθεση για
τη στρατηγική των συντάξεων δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι αποτελεί τη σύνθεση
μιας βασανιστικής επεξεργασίας με υπεύθυνη και επιστημονικά τεκμηριωμένη
προσέγγιση και συνεννόηση. Από την άποψη αυτή, επιβάλλεται η έναρξη ενός
ουσιαστικού κοινωνικού και πολιτικού διαλόγου μεταξύ της κυβέρνησης, των
πολιτικών δυνάμενων και των κοινωνικών φορέων της χώρας, με κεντρικό στόχο τη
βιώσιμη και κοινωνικά αποτελεσματική μακροχρόνια προοπτική του συστήματος
κοινωνικής προστασίας στη χώρα μας.


Όμως, όσο καθυστερεί ο σχεδιασμός αυτού του στόχου τόσο οι χρηματοδοτικές
απαιτήσεις της κοινωνικής προστασίας θα αυξάνονται και η ικανοποίησή τους θα
καθίσταται δυσχερέστερη, με την έννοια ότι οι εργαζόμενοι, οι ασφαλισμένοι και
οι φορολογούμενοι θα κληθούν να καταβάλλουν σημαντικού ύψους φορολογία,
επιδεινώνοντας σοβαρά το βιοτικό τους επίπεδο.


Ο Σάββας Ρομπόλης είναι καθηγητής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και
επιστημονικός διευθυντής του INE/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από