ΔPOMOI

Στο γύρισμα…

… της νέας χρονιάς, μπορεί να τρέξουμε κι εμείς στην πλατεία, βαστώντας
πυροτεχνήματα μαζί με το ξαναμμένο πλήθος. Μπορεί να μείνουμε στο σπίτι, να
μετράμε τα τελευταία δευτερόλεπτα πάνω στην οθόνη της τηλεόρασης. Μπορεί να
υποδεχτούμε τη νέα χρονιά χορεύοντας με παράξενα καπέλα, πίνοντας ακόμη πιο
παράξενα πιοτά, κάνοντας θόρυβο με γιορτινές σφυρίχτρες, φιλώντας ξένους στον
δρόμο. Ή μπορεί να πέσουμε από νωρίς για ύπνο, αδιαφορώντας έτσι επιδεικτικά
για την τύχη της χρονιάς που φεύγει. Μα, το βέβαιο είναι πως, ό,τι κι αν
κάνουμε, ό,τι κι αν γίνει, θα το ξεφορτωθούμε το 2005 (κι ας μην είμαστε
καθόλου βέβαιοι πως κάποτε θα τα καταφέρουμε επιτέλους να ξεφορτωθούμε το
«1984»).

Στα 1920…

… ψιθύριζαν αυτό το ανέκδοτο στη Σοβιετική Ένωση. Ένας τοπικός κομματικός
γραμματέας ρωτάει τον παπά του χωριού του: «Πώς γίνεται, παππούλη, κι όποτε
χτυπάς την καμπάνα τις Κυριακές γεμίζεις την εκκλησία σου, ενώ εγώ δεν
καταφέρνω να φέρω ούτε έναν στην κομματική συνεδρίαση;». Και ο παπάς
αποκρίνεται: «Είναι επειδή εμείς, μολονότι εδώ και τόσα χρόνια υποσχόμαστε
στους ανθρώπους τον Παράδεισο, δεν κάναμε ποτέ το λάθος να τους τον δείξουμε».
Ξέρουμε πάντα πώς δεν θα θέλαμε να ζούμε, αλλά ποτέ δεν ξέρουμε πώς ακριβώς θα
μπορούσε να αλλάξει η ζωή μας. Μπορούμε μονάχα να το φανταστούμε. Ίσως είναι
καλύτερα έτσι. Στη «Χρονομηχανή», ο X. Τζ. Ουέλς φαντάζεται μια ανθρωπότητα
χωρισμένη σε δύο φυλές, μια καλοκάγαθη και οκνηρή και μια σκληρή και εργατική
– η πρώτη πέφτει πάντα θύμα της δεύτερης. Στον «Πρώτο άνθρωπο στο φεγγάρι», ο
ταξιδιώτης βρίσκεται μπροστά σε μια κοινωνία που μοιάζει με μελίσσι, όπου
εκτρέφεται ένα «τρίτο φύλο» ανθρώπων. Στον «Θαυμαστό νέο κόσμο» του Άλντους
Χάξλεϊ όλα τα παιδιά «επωάζονται» στο εργαστήριο – σήμερα πια έχουμε τις
τεχνικές δυνατότητες γι’ αυτό (και γι’ άλλα χειρότερα).

Κοιμόμαστε…

… και ξυπνάμε χαράζοντας πορεία σε φανταστικούς χάρτες. Τους έχουμε
μελετημένους στην εντέλεια. Ονειρευόμαστε να μας οδηγήσουν στο τέλος του
δρόμου και ωστόσο πόσες φορές δεν ξυπνήσαμε μέσα στον ιδρώτα; Καθένας
πορεύεται αλλιώς. Ο Σέξτος γράφει για μια γριά στην αρχαία Αττική που έπινε
άφοβα τριάντα δράμια κώνειο και για έναν Λύσι που έπαιρνε χωρίς παρενέργειες
τέσσερα δράμια όπιο. Ο Δημοφών, ο τραπεζοκόμος του Αλεξάνδρου, καθόταν στον
ήλιο και τον έπιαναν ρίγη, καθόταν στον ίσκιο και έσκαγε από τη ζέστη. Ο
Καίσαρ Τιβέριος έβλεπε στο πηχτό σκοτάδι. Εμείς εξακολουθούμε να σπάμε τα
μούτρα μας μέσα σε αυτό. Εμπιστευόμαστε να μας δείξουν τον δρόμο στρατιές
τυφλές και όταν πια γελαστούμε, πρόθυμα δεχόμαστε να μας οδηγήσουν στρατιές
μονόφθαλμες.

Κάθε χρονιά…

… σβήνουμε και ξαναγράφουμε τον χάρτη, σημαδεύοντας πάνω του τις δικές μας
μικρές, προσωπικές πορείες, με την ελπίδα να αποφύγουμε τις κακοτοπιές.