Προς λύση στο Kόσοβο με αλλαγές στα Δυτικά Bαλκάνια

ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΙ οι διαδικασίες ανεξαρτητοποίησης του Κοσόβου – που κατά τα
φαινόμενα, θα αναδειχθεί σε μείζον θέμα της περιοχής τη χρονιά που έρχεται.
Ήδη, διπλωμάτες περιγράφουν το 2006 ως «έτος προκλήσεων για τα Δυτικά
Βαλκάνια, αλλά και για την ελληνική εξωτερική πολιτική».

Πληροφορίες αναφέρουν ότι Αμερικανοί εφαρμόζουν στρατηγική εξόδου από την
περιοχή και ήδη έχουν καταλήξει σε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα αντιμετώπισης
των εκκρεμοτήτων, με σκοπό στα τέλη του προσεχούς Ιουνίου να έχει γίνει η
ανακήρυξη του ανεξάρτητου Κοσόβου. Επίμαχο ζήτημα θεωρείται το καθεστώς της
Μιτροβίτσα, όπου η διεθνής κοινότητα απαιτεί την εξασφάλιση συνθηκών
συνύπαρξης Αλβανών και Σέρβων. Δεν είναι τυχαίο ότι χθες κατεγράφησαν
μεμονωμένα γεγονότα που κατέληξαν στον τραυματισμό δύο Σέρβων πολιτών, οι
οποίοι πυροβολήθηκαν από Αλβανούς συμπολίτες τους.

Τα κριτήρια λειτουργίας

Ο ειδικός διαμεσολαβητής Μάρτι Αχτισάρι εντείνει τις επαφές του τούτη την
περίοδο με τις ενδιαφερόμενες πλευρές και πλέον συζητεί τα κριτήρια
λειτουργίας του νέου ανεξάρτητου κράτους. Γενική είναι η εντύπωση πως οι
Αμερικανοί δίδουν πλέον χαρακτήρα επείγοντος στην υπόθεση και σε αντίθεση με
τους Ευρωπαίους, που δείχνουν να μην έχουν σαφή άποψη για το μέλλον των
Δυτικών Βαλκανίων, απαιτούν λύσεις το ταχύτερο.

Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι προς την κατεύθυνση αυτή έχει
βολιδοσκοπηθεί και η ελληνική κυβέρνηση, η οποία συμφώνησε με το προωθούμενο
χρονοδιάγραμμα για οριστική λύση τον προσεχή Ιούνιο, χωρίς να θέσει
ξεχωριστούς όρους και προϋποθέσεις, εμμένοντας στη γενική αρχή περί μη αλλαγής
των συνόρων, η οποία εκ των πραγμάτων μοιάζει ανεδαφική.

Το Τέτοβο

Τα σύνορα θα επαναχαραχθούν το 2006 στα Δυτικά Βαλκάνια, νέες κρατικές
οντότητες θα αναδειχθούν και υπάρχουσες θα δοκιμασθούν. Ήδη, εν όψει της
αναμενόμενης ανεξαρτητοποίησης του Κοσόβου, οι Αλβανοί του Τετόβου
επαναξιολογούν τη στάση τους και κατά τα φαινόμενα θα διεκδικήσουν την
ενσωμάτωσή τους στο νέο κοσοβάρικο κράτος. Όπως όλα δείχνουν, λόγοι ιστορικοί
και ανάπτυξης δεν ευνοούν στην παρούσα φάση τα αλυτρωτικά σχέδια για τη Μεγάλη
Αλβανία και – έτσι – οι Αλβανοί του Τετόβου δείχνουν να προτιμούν την
ενσωμάτωσή του στο υπό εκκόλαψη κοσοβάρικο αλβανικό κράτος.

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, μία τέτοια διεκδίκηση θα θέσει υπό αμφισβήτηση
τη βιωσιμότητα της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας. Προοπτική
που ανησυχεί το σλαβικό στοιχείο, το οποίο αναζητεί διεξόδους και εξασφάλιση
στη γειτονική και συγγενή Βουλγαρία.

H βιωσιμότητα της FYROM

Προσφάτως ο διεθνής Τύπος κατέγραψε ότι περίπου 17.000 Σκοπιανοί απέκτησαν
βουλγαρικό διαβατήριο. H εξέλιξη αυτή προεβλήθη από ορισμένους ως ένδειξη
ανησυχίας για τη βιωσιμότητα της FYROM, αν και άλλοι την απέδωσαν σε καθαρά
οικονομικούς λόγους και σε εξασφάλιση συνθηκών μετακίνησης εντός της
Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς συντόμως η Βουλγαρία γίνεται μέλος της. Παραλλήλως,
το παζλ των Δυτικών Βαλκανίων συμπληρώνεται από τις – και πάλι –
αναδεικνυόμενες τάσεις ανεξαρτησίας του Μαυροβουνίου από τη Σερβία.

Γενική είναι η εντύπωση ότι το πρώτο εξάμηνο του 2006 θα φέρει αναστατώσεις
στην ευρύτερη περιοχή των Δυτικών Βαλκανίων. Όλα τα στοιχεία και οι
πληροφορίες παραπέμπουν σε αλλαγές σοβαρές, ικανές να προκαλέσουν εντάσεις.
Ερώτημα είναι πώς κινείται η ελληνική εξωτερική πολιτική σε αυτό το
περιβάλλον, πώς αποκρούει τυχόν απειλές και πώς εξασφαλίζει τα συμφέροντά
μας…