H μπάλα είναι ερωμένη, όχι σύζυγος

Τρεις γνήσιοι ΠΑΟΚτσήδες. Ο Γιώργος Κούδας με τους Γιώργο Τουρσουνίδη και Θοδωρή Ζαγοράκη σε στιγμιότυπο από την πρόσφατη παρουσίαση του βιβλίου του «Μεγαλέξανδρου»

Τι είναι ­ τελικά ­ το ποδόσφαιρο; Πολλοί επιχείρησαν να το…
αποκρυπτογραφήσουν. Ελάχιστοι το κατάφεραν. Αδυνατούν εδώ και δεκαετίες να
βρουν τι έχει μέσα η μπάλα. Ας δούμε όμως και την άποψη του Γιώργου Κούδα:
«Ξέρεις με τι ισοδυναμεί το ποδόσφαιρο; Με ένα ζεϊμπέκικο! Πρόκειται για στάση
ζωής. Χόρευα ζεϊμπέκικο επί 90′. Σε όλο τον αγώνα! Μια φιγούρα στο ζεϊμπέκικο
διαρκεί όσο κάτι ξεχωριστό στο ποδόσφαιρο. Και ‘γω ήμουν ένας χορευτής στο
χορτάρι. Νουρέγιεφ δεν με είχαν βγάλει; Το αποδέχθηκα, το ήθελα. Και αν δεν
ήμουν ποδοσφαιριστής, χορευτής ήθελα να γινόμουν». Και συνεχίζει ακάθεκτος:
«Το ποδόσφαιρο είναι αντρικό σπορ. Καθαρό. Έντιμο. Όπως το ζεϊμπέκικο».

Σωστά ­ όπως ακριβώς έντιμος είναι ο Γιώργος Κούδας: Στο ακριβό του κοστούμι
φυλάκισε τις ωραιότερες αναμνήσεις μιας αξέχαστης ποδοσφαιρικής εποχής. Ο
Γιώργος Κούδας βρέθηκε στις επάλξεις επί 21 συναπτά έτη και ακριβώς 21(!) μετά
την τελευταία… πινελιά, αποφάσισε να εκδώσει την αυτοβιογραφία του. Καθόλου
κακή ιδέα, καθ’ όσον το βιβλίο πουλά με ρυθμούς best seller (έκτη έκδοση μέσα
σε λίγες ημέρες!). «Τότε τα γήπεδα δεν είχαν… κόσμο», παρατηρεί και
χαμογελά. Ωραίο αστείο. Γιατί τα χρόνια της αθωότητας, οι εξέδρες…
ξεχείλιζαν! Οι φίλαθλοι διψούν να δουν τον γητευτή τη μπάλας.

Μα, μόνο της μπάλας γητευτής; Εδώ, στις δόξες του, γοήτευσε ακόμη και τον…
Λευκό Πύργο! «H μπάλα αποτελούσε την ερωμένη μου, όχι τη γυναίκα. Πώς πας να
βρεις την ερωμένη; Με λουλούδια και γλύκες. E, ακριβώς αυτό! Με προσμονή
ξεχωριστή. Γιατί η ερωμένη είναι ικανή να σε διεγείρει, να πραγματώσει κάθε
σου επιθυμία και φαντασίωση. Να σε κάνει δυνατό, να σε οδηγήσει ώστε να
φτάσεις στο αξεπέραστο»!

Αριστερός

Ο Γιώργος Κούδας (αριστερά) αγκαλιά με τον Γιώργο Δεληκάρη ύστερα από ματς Ολυμπιακού-ΠΑΟΚ. Συμπαίκτες και στην Εθνική τότε. Σε «εκείνο» το ποδόσφαιρο όλοι οι καλοί χωρούσαν…

Ο Γιώργος Κούδας είναι σπέσιαλ συζητητής. Όχι μόνο για σέντρες, ανοίγματα,
πάσες. Μιλά για όλα, ακόμη και για τις καταβολές του. Γνήσιος αριστερός και
ποτέ δεν το έκρυψε. Υπερήφανος. «Αριστερός ναι, αναρχικός δεν ήμουν ποτέ. Ούτε
στο παιχνίδι μου. Όσο για το ποδόσφαιρο τού σήμερα; H απόλυτη εξέλιξη του
καπιταλισμού! Όλοι και όλα τείνουν να γίνουν ένα, όμοια, να μην ξεχωρίζεις
τίποτα». Πώς είπατε; Επιθετικός και αφτιασίδωτος! Όπως στις αξέχαστες κούρσες,
όταν με αγέρωχο στυλ εισέβαλε στις αντίπαλες άμυνες, παρέσυρε τους αμυντικούς
και σαγήνευε τα πλήθη στις εξέδρες. «Δεν μπορούσα να μπω σε καλούπια, τα
αγωνιστικά καλούπια εννοώ. Ήταν κάτι ξένο για μένα εκείνη την εποχή. Τώρα,
βέβαια, είναι αλλιώς», συμπληρώνει και ομολογεί ελαφρώς αυτάρεσκα. «Τι με
ρωτάς, τώρα. Ποιος ήταν ο δυσκολότερος αντίπαλος; Μα, ο εαυτός μου»! Δεν είχε
άδικο. Ο Κούδας δεν ήταν υπερπλήρης και… πολυθεσίτης όπως ο Νεοτάκης
Λουκανίδης, διέθετε όμως το τρέξιμο του ζαρκαδιού! «H σχολή που μου αρέσει
είναι η βραζιλιάνικη. Κάνουν τα πάντα και τους χαζεύεις. Βέβαια, κάποτε
αναγκάστηκαν να προσαρμοστούν στα δεδομένα της εποχής και να βάλουν λίγη
παραπάνω άμυνα στο παιχνίδι τους. Αλλά αυτή είναι η Βραζιλία; Όχι! Μιλούν με
την μπάλα και διαθέτουν τεράστιο ταλέντο. Θα μου άρεσε να παίζω με τον Κρόιφ
και τον Πελέ. Μόνο με τέτοιους μεγάλους ποδοσφαιριστές».

Ίσως γιατί με τους αληθινά σπουδαίους κάποιος εξ ορισμού ισάξιος μπορεί να
συνεργαστεί. «Μην το αμφισβητεί κανένας. Χρειάζεται αλτρουισμός στο
ποδόσφαιρο. Φαίνεσαι και συ έχοντας στην επίθεση έναν Ροναλντίνιο, έναν Φαν
Μπάστεν, έναν Αντριάνο». Άλλωστε, για τον λόγο αυτό άπαντες αναγνώρισαν και
αποδέχθηκαν το ταλέντο του Κούδα δίχως να κολλάνε στα χρωματιστά -οπαδικά
γυαλιά της σημερινής εποχής. «Τα νέα παιδιά… Τι να πω για τους νέους εγώ.
Πρέπει να συλλάβουν τα σωστά μηνύματα. Ξέρεις κάτι; Τρελαίνονται γρήγορα! Και
μάλλον, νωρίτερα από κάθε άλλον! Τους πιπιλίζουν το μυαλό διάφοροι και δεν
αντιστέκονται». Ο Γιώργος Κούδας θυμάται το χθες και ανάβει πουράκι. «Το κάνω
αντί για τσιγάρο. Δύσκολα το άτιμο…». Ναι, δύσκολα το σταματάς. Ήταν
ανελαστικός στις καταχρήσεις και το θυμόμαστε. Κάπνιζε και το παραδέχθηκε
ευθαρσώς. Δεν κρύφτηκε, δεν κορόιδεψε όσους τον λάτρεψαν και τον λατρεύουν.
«Πόσες μέρες έχω να κοιμηθώ… Πολλές. Να είναι και έξι! Συνέχεια υπογράφω
βιβλία! Τέτοια επιτυχία δεν την περίμενα ούτε και ‘γω ο ίδιος», παραδέχεται.

Πάει το «10»

Το ποδόσφαιρο για έναν μεγάλο όπως είναι ο Κούδας δεν ήταν το παν στη ζωή.
Χαμογελά με νόημα και παίρνει ύφος σοβαρό: «Τα έκανα όλα στη ζωή μου»! Δεν το
αρνείται. Το μυαλό του παίρνει στροφές. Υποκλίνεται στο ταλέντο, αλλά και «στη
δουλειά που το αναδεικνύει σε μεγαλύτερο βαθμό». Δεν ξεχνά τον «στρατηγό της
Αθήνας», τον Μίμη Δομάζο. «Άλλα στοιχεία είχε στο παιχνίδι του ο Δομάζος και
διαφορετικά έπαιζα εγώ. Ο Μίμης χαρακτηριζόταν από την αποφασιστικότητα. Από
την πλευρά μου, ήμουν περισσότερο χαμηλών τόνων. Στην Εθνική παίζαμε και οι
δύο. Αν αγωνιζόμασταν αυτήν την εποχή, οι προπονητές δεν θα μας δέχονταν στην
ίδια ενδεκάδα».

H «NEKPH» ΔΙΕΤΙΑ

Βελτιώθηκα όταν έπαιζα στο Λιμενικό!

Στα μικρά παιδιά το πρώτο που πρέπει να διδάξουμε, τι είναι, λες; «Ήθος,
φίλε. Ήθος και λογική! Να μην παρασύρονται. Από τα 12 χρόνια μου βρέθηκα στον
ΠΑΟΚ και στα 17 μου αγωνίστηκα στην πρώτη ομάδα. Και με δύο χρόνια διακοπή
στον Ολυμπιακό». Δύσκολες στιγμές. Ο Κούδας, ωστόσο, φυλακισμένος στον
Πειραιά, έμοιαζε με ψάρι έξω από τη γυάλα του πρωταθλήματος και του
ποδοσφαίρου: «Αυτά τα δύο χρόνια που δεν έπαιζα, αυτό το διάστημα που
αγωνιζόμουν μόνο με το Λιμενικό(!) μού άλλαξαν τον τρόπο σκέψης. Με έκαναν
καλύτερο, βελτιώθηκα. Και με βοηθούσαν τότε οι μεγάλοι Σιδέρης, Πολυχρονίου,
Αριστείδης Παπάζογλου. Τότε υπήρχε σεβασμός και αγάπη για τον μεγαλύτερο».

Συνεχίζει, αληθινός καταρράκτης στη Σταδίου και στο στέκι πολιτισμού που με
μεράκι έφτιαξε ο «Ιανός»: «Αν έβλεπα πως θα έπαιζα μόνο 43′ θα έφευγα μόνος.
Ήθελα να παίζω τουλάχιστον 93′! Αφού μπορούσα». Δεν ξεχνά όσους τον βοήθησαν.
«Ο καλύτερος; Ο Λόραντ. Μεγάλος προπονητής-δάσκαλος. Μας έπαθε πολλά, μας
δίδαξε. Τώρα, θέλουν να σε περιορίσουν. Ο Λόραντ, όμως, ζητούσε το απλό. Μου
έλεγε συνέχεια: Γιώργο, δεν θέλω να μου κάνεις… μαλλιά αγγέλου. Θέλω το
εύκολο. Γιατί αυτό δεν το περιμένει ο αντίπαλος. Το έμαθα. Ο Έλληνας
ποδοσφαιριστής πάσχει στον τομέα του σουτ. Διστάζει, ίσως και να φοβάται.
Εμείς μάθαμε να το επιχειρούμε, τολμήσαμε. Παίξαμε ώριμα, κατακτήσαμε τίτλο
και μας αναγνώρισαν όλοι».

ΑΧΙΛΛΕΑΣ ΑΣΛΑΝΙΔΗΣ

«H ποδοσφαιρική σκέψη του Κούδα δεν είχε όρια»

«Ο Κούδας ήταν φτιαγμένος από τρία γνήσια υλικά του ποδοσφαίρου: την πρωτοβουλία, τον αυτοσχεδιασμό και τη δημιουργική φαντασία», λέει ο Αχιλλέας Ασλανίδης

«Να χτυπήσω ένα πέναλτι;». H φωνή του Αχιλλέα Ασλανίδη ακούστηκε στην αίθουσα
εκδηλώσεων του «Ιανού». Στην κυριλέ ατμόσφαιρα, τη γεμάτη γραβάτες και
κοστούμια για τη σπουδαία περίσταση, ο Αχιλλέας με το τζιν αντιπροσώπευε μια
γνήσια λαϊκή μορφή. Ανέβηκε στο πάνελ και άρπαξε το μικρόφωνο. Ουδέποτε είχε
πιάσει χαρτί να γράψει ­ το ομολόγησε και ο ίδιος. Ο λόγος του άγγιξε τους
πάντες και κυρίως τον μονίμως βουρκωμένο Κούδα.

«Ο Κούδας υπηρέτησε πιστά το ποδόσφαιρο και μπήκε στην ολιγομελή λίστα των
αθανάτων του ποδοσφαίρου. Ποδόσφαιρο ­ ή το μπαλέτο της εργατικής τάξης. Ο
Κούδας ήταν ο μέγας χορευτής της Τούμπας, που με το παίξιμο της μπάλας
διήγειρε τα ευγενή πάθη των ΠΑΟΚτζήδων. Ο Κούδας ήταν φτιαγμένος από τρία
γνήσια υλικά του ποδοσφαίρου: την πρωτοβουλία, τον αυτοσχεδιασμό και τη
δημιουργική φαντασία. Ο σύντροφος Γιώργος Κούδας σαν ανθρώπινος νους δεν είχε
όρια στο ποδόσφαιρο. Για τον σύντροφο Γιώργο Κούδα, τον αρχηγό μου εκείνης της
μεγαλύτερης ομάδας του ΠΑΟΚ, το ποδόσφαιρο δεν ήταν απλό παιχνίδι. Ήταν όπλο
για την επανάσταση. Γιώργο, δικαίως σε ονόμασαν Μέγα Αλέξανδρο του
ποδοσφαίρου. Διότι συντόνισες όλους τους Έλληνες γύρω από τη μεγάλη έννοια του
ποδοσφαίρου. Έβαλες το “εγώ” για το “εμείς”. Σ’ αγαπάμε!».

Σαν άνεμος κατέβηκε και κάθησε ξανά στο τραπέζι. «Να σκεφθείτε ότι εγώ πήγα
στον ΠΑΟΚ για αντι-Κούδας! Τότε που ήταν να φύγει ο Γιώργος». Και ανοίγοντας
το βιβλίο των αναμνήσεων, θυμόταν… Και τι δεν θυμόταν! «Το καλύτερο γκολ που
έβαλα στην καριέρα μου με ανάποδο σουτ, στο ματς με την Πιτέστι». ‘H «το πριμ
των χιλίων δραχμών που πήραμε». Όντως, γενναίο για εκείνη την εποχή. Τότε που
με μια 800άρα άνοιγες μπουκάλι στα μπουζούκια και εκείνη η θορυβώδης ­ εντός
και εκτός γηπέδου ­ γενιά γνώριζε καλά από τις τιμές που… κυκλοφορούν τη
νύχτα. Όπως είπε ­ πρωτύτερα ­ και ο Γιώργος Λιάνης, «ο Κούδας είχε πολλές
αδυναμίες, όπως άλλωστε όλοι οι μεγάλοι». Ναι, ο «Μεγαλέξανδρος» της Ελλάδας,
αυτός που πήρε το όνομα γιατί ένωσε πολλά παιδιά από όλες τις περιοχές της
Ελλάδας.

Με τον Λευτέρη Παπαδόπουλο. Πολλές προσωπικότητες του ποδοσφαίρου και της τέχνης «βγάζουν το καπέλο» στον Γιώργο Κούδα. Για το ταλέντο του, το ήθος του, την προσφορά του στο ποδόσφαιρο

Ευτυχώς που ένα αόρατο θεϊκό χέρι τον κράτησε εσαεί στη Θεσσαλονίκη και
συνδέθηκε άρρηκτα με την πόλη, ώστε υποθετικά κάποτε η προτομή του Κούδα
μπορεί να τοποθετηθεί αντί του Λευκού Πύργου! Ο Κούδας που ένωσε γενιές και
γενιές. Έφερε πολλούς κοντά του και κοντά στον υπερήφανο συγγραφέα του βιβλίου
«Της ζωής μου το παιχνίδι», Κώστα Μπλιάτκα, δίπλα στον επικεφαλής του
εκδοτικού οίκου, Νίκου Καρατζά. Τον Λευτέρη Παπαδόπουλο. Και επίσης τον Μανώλη
Μητσιά, τον Γιώργο Νταλάρα, τον Διονύση Σαββόπουλο.