Οι πρεσβευτές φεύγουν, οι υποδείξεις μένουν

Όσοι εξεπλάγησαν από την… ωμή παρέμβαση του Τσαρλς Ρις στα εσωτερικά της
Ελλάδας, που άρχισε με «διαπιστώσεις» για την εκτεταμένη διαφθορά και
συνεχίσθηκε με υποδείξεις περί του φορολογικού συστήματος και της νομοθεσίας
για την αγορά εργασίας – με ολίγη…. σάλτσα για τα πλεονεκτήματα των F- 16 -,
μάλλον έχουν «κοντή» μνήμη.

Τόμας Μίλερ. Άφησε εποχή βροντώντας το χέρι του στο γραφείο του υπουργού Δικαιοσύνης Γιώργου Κουβελάκη, απαιτώντας να αλλάξει η νομοθεσία για τους υπόπτους τρομοκρατικών πράξεων

Το 1998, λίγο μετά την ανάληψη των καθηκόντων του ως Αμερικανού πρέσβη στην
Αθήνα, ο «χαρισματικός» – και νυν νούμερο 2 του Στέιτ Ντιπάρτμεντ – Νίκολας
Μπερνς ανηφόρισε προς τη Θεσσαλονίκη για ένα διεθνές συμπόσιο επιχειρηματιών.
Εκεί, χαρακτήρισε τους ελληνικούς εργατικούς νόμους άκαμπτους και ζήτησε την
αλλαγή τους, εάν η Ελλάδα επιθυμούσε να προσελκύσει ξένες επενδύσεις. Στην
πραγματικότητα, οι πρέσβεις των ΗΠΑ στη χώρα μας έχουν κάποιες πάγιες
«υποδείξεις», τις οποίες ανασύρουν από τα αρχεία των ηλεκτρονικών τους
υπολογιστών όποτε το θεωρούν σκόπιμο.

Φυσικά, σε εκείνην την ομιλία στη συμπρωτεύουσα, ο κ. Μπερνς δεν περιορίσθηκε
σε θέματα οικονομίας – άφησε και υπονοούμενα όσον αφορά τη βούληση της
ελληνικής κυβέρνησης να εξαρθρώσει την τρομοκρατική οργάνωση 17N, ένα θέμα που
πάντα φιγουράριζε πρώτο στην ατζέντα των ελληνοαμερικανικών σχέσεων.

Δημόσιες υποδείξεις. Ασφαλώς, ο N. Μπερνς, ένας άνθρωπος που άφησε
εποχή στην Αθήνα όχι μόνον ως διπλωμάτης, αλλά και ως κοσμική persona, με
πάρτι δίπλα στην πισίνα της πρεσβευτικής κατοικίας και μεταμεσονύκτιες
βουτιές, υπήρξε η πλέον κραυγαλέα περίπτωση πρέσβη που αρέσκετο να κάνει
υποδείξεις – δημοσίως και κατ’ ιδίαν. Ωστόσο, δεν ήταν ο μόνος. Οι
περισσότεροι εκπρόσωποι της Ουάσιγκτον στην Ελλάδα έκαναν το ίδιο. Άλλωστε,
έτσι αντιλαμβάνεται η υπερδύναμη τις σχέσεις της με τους συμμάχους της. «Εμείς
δίνουμε εντολές, εσείς τις εκτελείτε», θα μπορούσε να είναι το σύνθημα στην
προμετωπίδα του κτιρίου που σχεδίασε ο αρχιτέκτων Βάλτερ Γκρόπιους και
στεγάζει (υπό δρακόντεια μέτρα ασφαλείας) όλες τις υπηρεσίες της αμερικανικής
πρεσβείας.

Οι παλαιότεροι θυμούνται την απείρου κάλλους εικόνα του Τόμας Νάιλς, ενός
πρέσβη εξαιρετικά χαμηλών τόνων, να εισέρχεται στο προαύλιο του υπουργείου
Εξωτερικών με την τεθωρακισμένη λιμουζίνα του, να εξέρχεται κρατώντας αντί
φακέλων ένα χαριτωμένο σκυλάκι και να το… παίρνει μαζί του για συνομιλίες με
τον Θόδωρο Πάγκαλο! Βέβαια, κύκλοι της πρεσβείας υποστήριζαν τότε πως δεν
έφταιγε ο κ. Νάιλς γι’ αυτή την έλλειψη διπλωματικότητας, αλλά ο κ. Πάγκαλος,
που κάλεσε τον πρέσβη να έρθει «μαζί με το σκυλί», αφού τον είχε πετύχει να
κάνει βόλτα με το συμπαθές τετράποδο.

Ακόμη κι ο συμπαθής κ. Νάιλς, όμως, βρέθηκε να έχει… ψυχροπολεμικές σχέσεις
με την ελληνική κυβέρνηση μετά το επεισόδιο στην οδό Μηθύμνης, στην Κυψέλη,
όταν η Ελληνική Αστυνομία έκανε έφοδο σε βανάκι με υπόπτους – έφεραν μάλιστα
και περούκες – για να αποδειχθεί στη συνέχεια ότι επρόκειτο για Αμερικανούς
πράκτορες που έκαναν δικές τους έρευνες, ερήμην των ελληνικών αρχών.

Απαιτούσε αλλαγές νόμων. Από ‘κεί και πέρα, η κατάσταση αρχίζει να
οξύνεται όλο και περισσότερο αρχής γενομένης από τον τότε επιτετραμμένο των
ΗΠΑ στην Αθήνα, Τόμας Μίλερ, που…. άφησε εποχή βροντώντας το χέρι του στο
γραφείο του υπουργού Δικαιοσύνης, Γιώργου Κουβελάκη, απαιτώντας να αλλάξει η
νομοθεσία για τους υπόπτους τρομοκρατικών πράξεων. H εμμονή του κ. Μίλερ για
τη 17N φάνηκε και στα μετέπειτα χρόνια, όταν υπηρετούσε ως πρέσβης πλέον, κατά
τη σύλληψη των μελών της τρομοκρατικής οργάνωσης.

Το… Όσκαρ των παρεμβάσεων, ωστόσο, ανήκει αναμφίβολα στον Νίκολας Μπερνς. Με
το… καλημέρα, πριν καν φθάσει στην Αθήνα, «ενημέρωσε» τους Έλληνες
δημοσιογράφους στην Ουάσιγκτον πως οι ΗΠΑ δεν αναγνωρίζουν τα 10 μίλια
εναέριου χώρου, ότι δεν θέλουν να πάρουν θέση για τα Ίμια, αλλά… ΟΚ, η
Γαύδος είναι ελληνική! H υποδοχή από τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης ήταν
θυελλώδης, ενώ το υπουργείο Εξωτερικών πραγματοποίησε και διάβημα
διαμαρτυρίας.

Νίκολας Μπερνς. Ένας άνθρωπος που άφησε εποχή στην Αθήνα όχι μόνον ως διπλωμάτης, αλλά και ως κοσμική persona, με πάρτι δίπλα στην πισίνα της πρεσβευτικής κατοικίας και μεταμεσονύκτιες βουτιές

Πτοήθηκε ο κ. Μπερνς; Το αντίθετο. Έφθασε στην Ελλάδα κι άρχισε περιοδεία ανά
την επικράτεια, επισκεπτόμενος ακόμη και ελληνικές στρατιωτικές μονάδες και
«σπέρνοντας» δηλώσεις δεξιά κι αριστερά. H πρακτική του αυτή προκάλεσε ερώτηση
του Γιάννη Καψή προς τον υπουργό Εξωτερικών, στο Κοινοβούλιο, αλλά ο Θόδωρος
Πάγκαλος έστειλε στη θέση του, για να απαντήσει, τον υφιστάμενό του Γιώργο
Παπανδρέου. Ο νυν πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ επέλεξε εξαιρετικά ήπια και διπλωματική
γλώσσα, με αποτέλεσμα να εκμανεί ο πρόεδρος της Βουλής Απόστολος Κακλαμάνης
και από το προεδρείο να υποδείξει στον κ. Παπανδρέου: «Μαζέψτε τον,
συμπεριφέρεται ως ανθύπατος!».

Αυτό ήταν. Έκτοτε, ο κάθε Αμερικανός πρέσβης αποκαλείται με το παρατσούκλι
ανθύπατος, ασχέτως επικαιρότητας. Και οι παρεμβάσεις των Αμερικανών πρέσβεων
και αξιωματούχων συνεχίζονται, κατά κύριο λόγο με αφορμή τη 17N. Ο Μιχάλης
Χρυσοχοΐδης υποχρεώθηκε να ακούσει κατά την επίσκεψή του στην Ουάσιγκτον τον
αρχηγό της CIA, Τζορτζ Τένετ, να του λέει – εις άψογον ελληνικήν, ένεκα
καταγωγής – «… το στανιό μου, κάντε κάτι για τη 17N».

Αντιστοίχως, ο Γιώργος Παπανδρέου, σε κατ’ ιδίαν συνάντησή του με τη Μαντλίν
Ολμπράιτ έπρεπε πριν αρχίσουν οι συνομιλίες να ακούσει από το στόμα της
Αμερικανίδας υπουργού Εξωτερικών τη λεπτομερή απαρίθμηση των επιθέσεων της
17N, με καθεμιά να συνοδεύεται από την επωδό: «σύλληψη: καμιά».

Τόμας Νάιλς. Ένας πρέσβης εξαιρετικά χαμηλών τόνων που, εκτός από τους φακέλους του, πήγε στο υπουργείο Εξωτερικών για συνομιλίες με τον Θόδωρο Πάγκαλο με ένα χαριτωμένο… σκυλάκι!

Σκληρό… φάουλ. Ενδεχομένως, μπροστά στα παραπάνω, να είναι απλά
πταίσματα τα «φάουλ» του κ. Μπερνς – που παραμονές της επίσκεψης του κ.
Κλίντον στην Αθήνα έκανε ό,τι ήταν δυνατόν για να την τορπιλίσει, φθάνοντας
ακόμη και στο σημείο να αφήσει να διαρρεύσει ότι… η ελληνική κυβέρνηση δεν
συλλαμβάνει τη 17N διότι κάποιοι στο ΠΑΣΟΚ έχουν σχέση με την οργάνωση – ή οι
υποδείξεις του επίμονου κ. Μίλερ για τους χειρισμούς των ελληνικών αρχών, αφού
είχαν ήδη γίνει οι συλλήψεις Ξηρού και υπολοίπων…

Οι «παρεμβάσεις», λοιπόν, των εν Ελλάδι εκπροσώπων της υπερδύναμης δεν είναι
κάτι καινούργιο. Αυτό που ενδεχομένως είναι κάπως νέο, όπως λένε οι διπλωμάτες
στους διαδρόμους του υπουργείου Εξωτερικών, είναι η απάθεια με την οποία η
κυβέρνηση και το υπουργείο Εξωτερικών αντιμετωπίζουν τις ενέργειες των
πρέσβεων, όταν, μάλιστα, υποτίθεται πως η Ελλάδα είναι «στρατηγικός εταίρος»
των ΗΠΑ.