Aπό γεράκι, ξαφνικά… περιστερά

Από την ημέρα που ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Αριέλ Σαρόν ανακοίνωσε πως
εγκαταλείπει το Λικούντ προκειμένου να ιδρύσει ένα νέο, κεντροαριστερό, κόμμα
και να επιδιώξει ανενόχλητος την επίτευξη της ειρήνης, ένα ερώτημα πλανάται
επίμονα πάνω από τη Μέση Ανατολή: Πόσο ειλικρινής είναι; Σφράγισε, πράγματι,
με αυτή του την απόφαση τη μεταμόρφωσή του από γεράκι σε περιστερά; Ένας
Ισραηλινός και ένας Παλαιστίνιος, επιφανείς εκπρόσωποι των δύο πλευρών, δίνουν
στα «NEA» τις δικές τους απαντήσεις.

Οι εκλογές στο Ισραήλ θα πραγματοποιηθούν πρόωρα στις 28 Μαρτίου. H επόμενη κυβέρνηση θα είναι ένας συνασπισμός ανάμεσα στο Καντίμα, το νέο κόμμα του Σαρόν, που «ενισχύθηκε» την Τετάρτη από τον Σιμόν Πέρες και το Εργατικό κόμμμα

Ο Σάρι Νουσέιμπε είναι πρώην πρόεδρος του Πανεπιστημίου Αλ Κουντς, στην
Ανατολική Ιερουσαλήμ και ίσως η πιο γενναία φωνή που διαθέτει σήμερα το
παλαιστινιακό κίνημα. Ο Γιαρόν Εζραχί είναι καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο
Εβραϊκό Πανεπιστήμιο της Ιερουσαλήμ και ένας από τους εγκυρότερους αναλυτές
της ισραηλινής πολιτικής σκηνής. Είναι αμφότεροι άνθρωποι της ειρήνης.
Παρακολουθούν με ενδιαφέρον τον επανασχεδιασμό του ισραηλινού πολιτικού χάρτη.
Πιθανολογούν και οι δύο πως η επόμενη ισραηλινή κυβέρνηση – οι εκλογές θα
πραγματοποιηθούν πρόωρα στις 28 Μαρτίου – θα είναι ένας συνασπισμός ανάμεσα
στο Καντίμα, το νέο κόμμα του Σαρόν, που «ενισχύθηκε» την Τετάρτη από τον
Σιμόν Πέρες, τον ιστορικό ηγέτη των Εργατικών και το ανανεωμένο Εργατικό
Κόμμμα. Μέχρις εδώ η ομοφωνία.

«H ισραηλινή Δεξιά χάνει το έρεισμά της στο Κέντρο, γίνεται μια μικρότερη,
ιδεολογικά συνεκτική ομάδα και αποδυναμώνεται· τα πολιτικά θεμέλια της ελπίδας
για ειρήνη ενισχύονται», επισημαίνει ο ένας. «Φοβάμαι πως οι ειρηνευτικές
πρωτοβουλίες που θα προκύψουν δεν θα είναι ικανές ώστε να επιτευχθεί μια
οριστική και βιώσιμη λύση, θα είναι όμως αρκετές για να επαναπαυθεί εκ νέου η
διεθνής κοινότητα», υποστηρίζει ο άλλος. Δεν είναι δύσκολο να μαντέψει κανείς
ποιος λέει τι. Το παρελθόν εμπνέει αναπόφευκτα περισσότερες επιφυλάξεις στους
Παλαιστινίους και ο λόγος έχει ονοματεπώνυμο: Αριέλ Σαρόν.

«Ηγέτης με όραμα». «Θεωρώ ότι είναι ένας πολύ αποφασισμένος ηγέτης με
όραμα», λέει ο Νουσέιμπε: «Θέλει να δώσει στους Παλαιστινίους ένα
μικροσκοπικό, ελεγχόμενο από το Ισραήλ κράτος. Δεν έχει αλλάξει. Το όραμα
παραμένει απαράλλακτο εδώ και αρκετό καιρό και ο Σαρόν επιδιώκει μεθοδικά την
υλοποίησή του. Αποχωρώντας από το Λικούντ, απλώς απελευθερώθηκε από τις
ακροδεξιές απόψεις που στέκονταν εμπόδιο στον δρόμο του». Ο Γιαρόν Εζραχί δεν
έχει την ίδια άποψη: «Ο Σαρόν μετακινήθηκε από την ιδεολογία στην
αναγκαιότητα. Συνειδητοποίησε, με άλλα λόγια, τα όρια της ισραηλινής ισχύος, –
είπε “είχαμε ένα όνειρο αλλά δεν έχουμε τη δύναμη να το κάνουμε
πραγματικότητα”. Είναι 77 ετών, θέλει να διορθώσει τα λάθη του. Να σχεδιάσει
τα οριστικά σύνορα του Ισραήλ, ώστε να τον θυμούνται ως έναν ιστορικό ηγέτη
του διαμετρήματος του Ράμπιν ή του Μπεν Γκουριόν».

Παραχωρήσεις. Υπάρχει δηλαδή περίπτωση να παραχωρήσει στους Παλαιστινίους
τη Δυτική Όχθη και την Ανατολική Ιερουσαλήμ; «Ουδείς είχε προβλέψει ότι ο
Μπαράκ θα ήταν πρόθυμος να διαιρέσει την Ιερουσαλήμ. Αν η άλλη πλευρά
προσφέρει μια σοβαρή, δεσμευτική, μακροπρόθεσμη συμφωνία η οποία θα θέσει
τέλος στη βία και θα αποδυναμώσει τους φονταμενταλιστές και των δύο πλευρών,
τίποτα δεν αποκλείεται», υποστηρίζει ο Ισραηλινός καθηγητής. «Ο Σαρόν ήταν
πάντα και εξακολουθεί να είναι πρόθυμος να δώσει στους Παλαιστινίους ορισμένα
τμήματα της Δυτικής Όχθης ώστε να φτιάξουν ένα κράτος-μινιατούρα, στο πλαίσιο
ενός συνολικού ισραηλινού καθεστώτος ασφαλείας. Σίγουρα δεν σκοπεύει να
απαρνηθεί την Ανατολική Ιερουσαλήμ, τους μεγάλους οικισμούς της Δυτικής Όχθης,
τον έλεγχο των ανατολικών συνόρων», ισχυρίζεται ο Παλαιστίνιος διανοούμενος.
Και αν τεθεί στη νέα κυβέρνηση «υπό» τον Αμίρ Πέρετζ, τον νέο ηγέτη των
Εργατικών, που και ο ίδιος ομολογεί ότι θαυμάζει; «Σε κάθε περίπτωση, τα χέρια
του ενός θα είναι δεμένα με τα χέρια του άλλου».

Σε τι ελπίζει τελικά ο Σάρι Νουσέιμπε; «Σε μια περαιτέρω πολιτική στροφή του
Ισραήλ προς τα αριστερά». Για τον Παλαιστίνιο, το άμεσο μέλλον στη Μέση
Ανατολή κρύβει απλώς περισσότερη ηρεμία, μια κάπως καλύτερη ζωή για τους
Παλαιστινίους. Για τον Ισραηλινό, τον Γιαρόν Εζραχί, ίσως να κρύβει την
ειρήνη. Εκείνος που τελικά θα επιλέξει, είναι ο χρόνος.

Έξι μεγάλοι σταθμοί στην καριέρα του

1982: Ηγείται ως υπουργός Άμυνας της ισραηλινής εισβολής στον Λίβανο.
Ένα χρόνο αργότερα θα υποχρεωθεί σε παραίτηση, αφού κρίνεται από μια ισραηλινή
επιτροπή διερεύνησης ως έμμεσα υπεύθυνος για τη σφαγή εκατοντάδων Παλαιστινίων
από Λιβανέζους χριστιανούς πολιτοφύλακες στη Σάμπρα και τη Σατίλα, δύο
προσφυγικούς καταυλισμούς της Βηρυτού.

1990-1992: Ως υπουργός Κατασκευών και Στέγασης, ηγείται της μεγαλύτερης
επέκτασης εβραϊκών οικισμών στη Δυτική Όχθη και τη Λωρίδα της Γάζας από το
1967. Εφεξής θα είναι γνωστός ως «πατερούλης των οικισμών».

Σεπτέμβριος 2000: Επισκέπτεται το Τέμενος Αλ Άκσα, στην Ανατολική
Ιερουσαλήμ, μια τοποθεσία ιερή και για τους Εβραίους. H προκλητική αυτή
επίσκεψη θα αποτελέσει τη θρυαλλίδα για το ξέσπασμα της δεύτερης ιντιφάντα.

2002: Ο Σαρόν διατάσσει την ανέγερση ενός «τείχους ασφαλείας» – τείχους
της ντροπής κατά άλλους – στη Δυτική Όχθη. Ήδη έχει φτάσει σε μήκος τα 200
χιλιόμετρα. Προσαρτά, όπως καταγγέλλουν οι πολυάριθμοι αντίπαλοί του, το 10%
της Δυτικής Όχθης.

Αύγουστος 2005: Ολοκληρώνεται το σχέδιο μονομερούς απεμπλοκής, με
προσωπική πρωτοβουλία του Ισραηλινού πρωθυπουργού. Εκκενώνονται οι 21 εβραϊκοί
οικισμοί της Λωρίδας της Γάζας και 4 από τους οικισμούς της Δυτικής Όχθης.

21 Νοεμβρίου 2005: Ο Σαρόν βάζει το μεγαλύτερο στοίχημα της πολιτικής
ζωής του. Ανακοινώνει την απόφασή του να εγκαταλείψει το Λικούντ και να
ιδρύσει ένα νέο, κεντροαριστερό κόμμα, το Καντίμα («Μπροστά»).