Mάθε παιδί μου… τη δουλειά

H εξασφαλισμένη επαγγελματική αποκατάσταση σε περιοχές αναπτυγμένες
τουριστικά, αλλά και η καταγωγή από φτωχές και υποβαθμισμένες περιοχές, έχουν
τις ίδιες – αρνητικές – συνέπειες στην εισαγωγή υποψηφίων στην Τριτοβάθμια
Εκπαίδευση.

Όπως κατέδειξε έρευνα του Κέντρου Ανάπτυξης Εκπαιδευτικής Πολιτικής της ΓΣΕΕ,
που παρουσιάσθηκε χθες, οι περισσότερες τουριστικές περιοχές εμφανίζουν μικρά
ποσοστά επιτυχίας των μαθητών τους, ακολουθώντας επιδόσεις περιοχών όπου
κυριαρχούν τα χαμηλά εισοδήματα!

Σύμφωνα με την έρευνα, οι μαθητές που αποδίδουν χειρότερα στις Πανελλήνιες
Εξετάσεις προέρχονται από περιοχές με δύο εντελώς διαφορετικά χαρακτηριστικά:

Στη μία κατηγορία περιλαμβάνονται υποψήφιοι από νομούς με χαμηλούς δείκτες
ανάπτυξης, υψηλή ανεργία, κλιμακούμενη αποβιομηχάνιση, χαμηλό κατά κεφαλήν
εισόδημα (κυρίως της Θράκης – με τους μαθητές της Ροδόπης να εμφανίζουν
τις χειρότερες επιδόσεις -, αλλά και υποψήφιοι από περιοχές μέσα στο
πολεοδομικό συγκρότημα της πρωτεύουσας, με έντονα στοιχεία οικονομικής ύφεσης
π.χ. Δυτική Αττική, Πειραιάς).

Στην άλλη κατηγορία περιλαμβάνονται υποψήφιοι από περιοχές (κυρίως νησιωτικές)
με υψηλό ποσοστό απασχολουμένων σε τουριστικές επιχειρήσεις, δηλαδή με
τουριστική ανάπτυξη. Όπως τονίζουν οι ερευνητές, «σε περιοχές της νησιωτικής
Ελλάδας που ακμάζει η τουριστική δραστηριότητα και η οικογενειακή επιχείρηση
στον χώρο του τουρισμού, η κοινωνική και επαγγελματική εξέλιξη δεν περνά μέσα
από την εκπαίδευση, αλλά μέσα από την επιχειρηματική δραστηριότητα». Τέτοιες
περιοχές μπορούν να θεωρηθούν οι Νομοί Δωδεκανήσου, Κυκλάδων, Κέρκυρας και
Σάμου.

Στον αντίποδα βρίσκονται περιοχές όπως της Χίου, Β’ Αθήνας, Θεσπρωτίας,
Σερρών, Αρκαδίας, Λασιθίου, Αχαΐας, Α’ Θεσσαλονίκης, Τρικάλων, Ανατολικής και
Νότιας Αττικής. Οι υποψήφιοι από αυτές τις περιοχές εμφανίζουν τα υψηλότερα
ποσοστά επιτυχίας στην εισαγωγή στα AEI και τα TEI. «Πρόκειται για περιοχές
μέσα στα αστικά κέντρα με στατιστικά υψηλότερο εισόδημα και μορφωτικό επίπεδο
γονέων, και αντίστοιχα προσδοκίες για επαγγελματική αποκατάσταση μέσα από το
κοινωνικό γόητρο του ακαδημαϊκού τίτλου, αλλά και περιοχές όπου οι σπουδές των
παιδιών αποτελούν τη μόνη επαγγελματική διέξοδο, έστω και με αυξημένη
ανεργία», σημειώνουν οι ερευνητές.

Κοινωνικές ανισότητες

Τα αποτελέσματα αυτά, ωστόσο, σύμφωνα με το ΚΑΝΕΠ, δείχνουν τις κραυγαλέες
κοινωνικές ανισότητες στον χώρο της Ανώτατης Εκπαίδευσης: η πλειονότητα των
φοιτητών προέρχεται από εύπορες οικογένειες, ενώ ο αριθμός αυτών που
προέρχονται από τα πολυπληθέστερα λαϊκά στρώματα (εργάτες, τεχνίτες, αγρότες,
μισθωτοί υπάλληλοι στον ιδιωτικό τομέα) είναι εξαιρετικά χαμηλός. Αυτή η
δυσαναλογία, μάλιστα, αντί να μειώνεται εντείνεται με την αύξηση των
εισαγομένων στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, τις δύο τελευταίες δεκαετίες. Έτσι,
όσο αυξάνεται ο αριθμός των εισακτέων στα Πανεπιστήμια τόσο μειώνεται
αναλογικά το ποσοστό αυτών που προέρχονται από τα φτωχότερα κοινωνικά
στρώματα.

Όπως τόνισε ο πρόεδρος της επιστημονικής επιτροπής του ΚΑΝΕΠ κ. Νικ. Μουζέλης,
οι εκπαιδευτικές ανισότητες μπορούν να αμβλυνθούν σημαντικά, αν οι πόροι για
την εκπαίδευση κατανεμηθούν με τρόπο τέτοιο, ώστε να ενισχύονται περισσότερο
οι φτωχότερες περιοχές. Εξάλλου, ο γραμματέας εκπαίδευσης της ΓΣΕΕ κ. Μιχ.
Κουρουτός συμπλήρωσε ότι η σημερινή εκπαιδευτική πολιτική αδικεί κατάφορα τις
περιοχές που μειονεκτούν. «H εκπαιδευτική πολιτική οφείλει να επικεντρώνεται
κατά προτεραιότητα στις περιοχές όπου οι ποιοτικοί και ποσοτικοί δείκτες
υστερούν σημαντικά», τόνισε.

Ζώνες Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας

ΣΤΗΝ EPEYNA της ΓΣΕΕ προέκυψαν 3 διαφορετικές «ζώνες», στις οποίες θα
έπρεπε να επικεντρωθεί η εκπαιδευτική πολιτική.

– H «Επείγουσα» ζώνη περιλαμβάνει περιοχές με ιδιαίτερα χαμηλή κατάταξη στον
δείκτη ευημερίας και χαμηλό δείκτη πρόσβασης στα AEI. Στην κατηγορία αυτή
ανήκουν οι Νομοί Ευρυτανίας, Άρτας, Ηλείας, Καρδίτσας και Θεσπρωτίας.

– H ζώνη «Άμεσης προτεραιότητας» περιλαμβάνει περιοχές με χαμηλή κατάταξη στον
δείκτη ευημερίας, άσχετα από την κατάταξη στον δείκτη πρόσβασης των μαθητών
τους στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Μεταξύ άλλων, περιλαμβάνονται νομοί της
Θράκης και οι Νομοί Ημαθίας, Πέλλας, Φλώρινας, Δράμας, Καστοριάς, Γρεβενών,
Φωκίδας, Μεσσηνίας, Αρκαδίας, Τρικάλων, Σερρών.

– H ζώνη «Εξισορρόπησης» περιλαμβάνει νομούς και περιοχές με ιδιαίτερα
χαμηλούς δείκτες πρόσβασης σε AEI και TEI και ταυτόχρονα υψηλό δείκτη
ευημερίας. Πρόκειται για περιοχές της Αθήνας, του Πειραιά, της Θεσσαλονίκης
και νησιωτικών νομών με τουριστική ανάπτυξη.