ΣE ΠPΩTO ENIKO Kαι δεν το εξαργύρωσαν…

Εδώ και μία εβδομάδα περίμενα με σκεπτικισμό – αλλά και με ευάλωτη προσμονή –
τη σημερινή ημέρα. Δεκάτη εβδόμη Νοεμβρίου, 32 χρόνια μετά. Τώρα, ακόμα κι αν
δεν επιλέγουμε την καταδυνάστευσή μας από έναν συρφετό κυκλωμάτων, την
ανεχόμαστε, επειδή μεταξύ μας έχουν διαρραγεί ακόμα και οι σιωπηρές σχέσεις
εμπιστοσύνης, χωρίς τις οποίες δεν μπορεί να υπάρχει ζωή σε μία πολιτισμένη
κοινωνία. Άλλωστε, το «Αγωνίζεσθαι υπέρ δικαιοσύνης και ελευθερίας» έχει γίνει
σχήμα κενό, διαφανές που ταιριάζει όπου και σε ό,τι το εφαρμόσεις. Έχω σιχαθεί
τις βαρυσήμαντες δηλώσεις, την ετήσια οικειοποίηση της επετείου και την
«άντληση μηνυμάτων» από αυτήν.

Ήμουν αγέννητη εκείνη την ημέρα, ξημερώματα της 17ης Νοεμβρίου, όταν η – κατά
τα άλλα αστή – μαμά μου είχε εγκαταλείψει τη δουλειά της για να σπεύσει στο
Πολυτεχνείο, όπου ήταν μαζί με εκατοντάδες άλλους «ανώνυμους» πολίτες,
εργαζόμενους, φοιτητές, ακόμα και με μικρούς μαθητές που την είχαν κοπανήσει
από το σχολείο, όταν μπήκαν τα τανκς. Ίσως γι’ αυτό για μένα το Πολυτεχνείο
ήταν πάντα μία ιδέα. H Ιδέα. Του αγώνα για την ελευθερία, τη δημοκρατία, τη
δικαιοσύνη. Ίσως γι’ αυτό επί χρόνια θεοποιούσα όλους εκείνους που είχαν
διακριθεί στον αντιστασιακό αγώνα – όχι από τη χλιδάτη «εξορία» των ευρωπαϊκών
πρωτευουσών, εννοείται! – και σνομπάριζα όλους εκείνους που θα μπορούσαν να
ήταν «εκεί», αλλά για κάποιο λόγο δεν ήταν. Ίσως γι’ αυτό, όταν επιτέλους
χώνεψα ότι μπορεί ακόμη και καθάρματα να είναι ή να γίνουν ήρωες, ήμουν
απαρηγόρητη. Δεν άντεχα το εφήμερο και σχετικό των πάντων. Το φθαρτό και
φθαρμένο. Ίσως γι’ αυτό προτίμησα να αφεθώ ελεύθερη από κάθε κλισέ, να αναζητώ
την όποια αλήθεια και ουσία μόνο στους ξεχωριστούς ανθρώπους. Και είμαι βέβαιη
πως είναι τυχαίο που όλοι τους – με εξαίρεση μόνο τους πολύ νέους – ήταν, με
κάποια έννοια, στην εξέγερση στο Πολυτεχνείο. Και δεν το εξαργύρωσαν.