Xωρίς επιτελείο ο Kαραμανλής

Την κορυφή του παγόβουνου αποτελεί η αντιπαράθεση που έχει ξεσπάσει στο
εσωτερικό της κυβέρνησης για τον ορισμό ή όχι ενός συντονιστή του κυβερνητικού
έργου. Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται το σύστημα εξουσίας του Κώστα
Καραμανλή στο Μαξίμου, για το οποίο πολλοί στη N.Δ. λένε πως δεν επαρκεί να
καλύψει τις ανάγκες της σύγχρονης διακυβέρνησης.

Κάποιοι μάλιστα αποδίδουν στην έλλειψη ενός επιτελείου που να λειτουργεί δίπλα
στον Πρωθυπουργό μια σειρά από γκάφες της κυβέρνησης (π.χ. την περιπέτεια της
απογραφής και εκείνη του βασικού μετόχου), αλλά και τη δυσλειτουργία που τη
μαστίζει σε καθημερινή βάση. Για πρώτη φορά την Πέμπτη, ο Θόδωρος Ρουσόπουλος
άφησε ανοιχτό το θέμα της αναδιάρθρωσης του επιτελείου του Πρωθυπουργού στο
Μέγαρο Μαξίμου.

Σε σύγκριση με τον προκάτοχό του Κώστα Σημίτη, ο K. Καραμανλής κυβερνά με
ελάχιστους συμβούλους. Ο μηχανισμός του δεν αντέχει στη σύγκριση με τις
οργανωμένες γραφειοκρατίες που διαθέτουν οι ομόλογοί του – σε χώρες ανάλογου
μεγέθους με την Ελλάδα – στη Δανία ή την Αυστρία. Όπως λένε οι συνεργάτες του
Πρωθυπουργού, ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί το Μαξίμου είναι προσωπική του
επιλογή: «Ο πρόεδρος δεν ήθελε συμβούλους. Οι σύμβουλοί του θέλει να είναι οι
υπουργοί του», αναφέρει χαρακτηριστικά υψηλόβαθμο στέλεχος στο Μαξίμου, το
οποίο μάλιστα υποστηρίζει ότι ο K. Καραμανλής θεωρούσε αρνητικό πρότυπο τις
συνεχείς αντιπαραθέσεις συμβούλων και υπουργών στην προηγούμενη κυβέρνηση
Σημίτη και πίστευε πως θα δηλητηριαζόταν το κλίμα στην κυβέρνησή του αν
υπήρχαν πλην του ιδίου και κάποιοι σύμβουλοι δίπλα του, οι οποίοι εκ των
πραγμάτων θα αποκτούσαν σημαντικές εξουσίες. Κυβερνητικά στελέχη πάντως
αποδίδουν την… έλλειψη συμβούλων στο Μαξίμου και στον χαρακτήρα του
Πρωθυπουργού, ο οποίος δεν εμπιστεύεται εύκολα ανθρώπους και προτιμούσε να
κυβερνήσει με εκείνους που γνωρίζει και εμπιστεύεται.

Συντονισμός. Ο Βαγγέλης Μεϊμαράκης έθεσε από την πρώτη ημέρα μετά τις
εκλογές του 2004 θέμα συντονισμού της κυβερνητικής δραστηριότητας και ζήτησε
τη δημιουργία ενός επιτελείου που θα συνεδριάζει καθημερινά στο Μαξίμου και θα
συντονίζει την επικοινωνία και το κυβερνητικό έργο. Το αίτημα αυτό έγινε
αφορμή για μια αντιπαράθεση διαρκείας με τον Θόδωρο Ρουσόπουλο. Ο υπουργός
Επικρατείας όμως – ο οποίος εδρεύει στο Μαξίμου – βρέθηκε την ίδια περίοδο στο
στόχαστρο γαλάζιων στελεχών που τον κατηγορούσαν ότι έβαλε βέτο στην
προσέλκυση στο επιτελείο του Πρωθυπουργού στελεχών, όπως π.χ. ο Κωνσταντίνος
Αρβανιτόπουλος, επειδή ήθελε να το κρατήσει «κλειστό». Το θέμα της
αναδιάρθρωσης του επιτελείου στο Μαξίμου ετέθη επί τάπητος από συνεργάτες του
Πρωθυπουργού για πρώτη φορά στη διάρκεια της κρίσης με το Σινούκ, τον
Σεπτέμβριο του 2004. Τον Μάιο του 2005 μάλιστα – την περίοδο που ο κ.
Καραμανλής γνώρισε για πρώτη φορά εσωκομματική αμφισβήτηση για τις ικανότητες
συντονισμού της κυβέρνησης – ζήτησε ο ίδιος εισηγήσεις για αναδιάρθρωση του
επιτελείου του Μαξίμου, επιφορτίζοντας μάλιστα παλαιό πολιτικό της N.Δ. με
μεγάλη εμπειρία να του υποβάλει συγκριτική μελέτη για το τι γίνεται στο
εξωτερικό. Με την κρίση που μαστίζει την κυβέρνηση, το τελευταίο διάστημα
έχουν πολλαπλασιαστεί εκείνοι που συμμερίζονται την άποψη ότι υπάρχει πρόβλημα
δομής στο σύστημα εξουσίας Καραμανλή και απαιτείται η αναδιάρθρωση του
επιτελείου του. Κορυφαίος υπουργός της κυβέρνησης έλεγε μάλιστα στα «NEA» ότι
περιμένει κινήσεις από τον Πρωθυπουργό σε αυτή την κατεύθυνση το επόμενο
διάστημα.

Δεν έχει δίπλα του πάνω από δέκα άτομα

Στο οργανόγραμμα του πρωθυπουργικού γραφείου έχουν καλυφθεί περί τις εκατό
θέσεις, κυβερνητικά στελέχη λένε ωστόσο πως στην ουσία το επιτελείο του
Πρωθυπουργού στο Μέγαρο Μαξίμου και στη Βουλή δεν ξεπερνά τα 10 άτομα. Στο
Μαξίμου είναι εγκατεστημένοι ο Θ. Ρουσόπουλος, ο διευθυντής του γραφείου του
Πρωθυπουργού Γιάννης Αγγέλου και ο διευθυντής του γραφείου Τύπου Γιάννης
Ανδριανός. Στο Μέγαρο Σταθάτου εδρεύουν οι σύμβουλοι επί των Οικονομικών Ελένη
Λουρή, Δημόσιας Διοίκησης Αντώνης Μακρυδημήτρης, ο νομικός σύμβουλος του
Πρωθυπουργού Νίκος Κλαμαρής, ο Ανδρέας Αθανασίου ο οποίος επιμελείται τις
ομιλίες του K. Καραμανλή και ο Νίκος Καραχάλιος, γραμματέας Πολιτικού
Σχεδιασμού. Στη Βουλή είναι εγκατεστημένος ο Αργύρης Καρράς, γραμματέας του
Υπουργικού Συμβουλίου, ενώ στο υπουργείο Εξωτερικών εδρεύει ο Αλέξανδρος
Σάνδης, διευθυντής του διπλωματικού γραφείου του Πρωθυπουργού.

Συναντήσεις. Όπως λένε κυβερνητικά στελέχη, το πρόβλημα δεν είναι μόνο
το μέγεθος του επιτελείου αλλά και η λειτουργία του. Οι σύμβουλοι του
Πρωθυπουργού με ειδικό αντικείμενο συνήθως αποτελούν επιλογές των υπουργών,
όπως η E. Λουρή (του Γιώργου Αλογοσκούφη) και ο A. Μακρυδημήτρης (του Προκόπη
Παυλόπουλου). Σπάνια μιλούν απευθείας με τον Πρωθυπουργό, διπλωματικές πηγές
λένε μάλιστα ότι ο A. Σάνδης αναφέρεται στον κ. Καραμανλή μέσω του Π.
Μολυβιάτη. Σπανιότερα είναι παρόντες στις συναντήσεις του Πρωθυπουργού και
σχεδόν ποτέ ο K. Καραμανλής δεν ζητάει τη γνώμη τους για τις πρωτοβουλίες και
τα νομοσχέδια των υπουργών του. Ο συντονισμός του κυβερνητικού έργου πέφτει εξ
ολοκλήρου στους ώμους του κ. Ρουσόπουλου (ο οποίος πρέπει να ασκήσει και τα
καθήκοντα του κυβερνητικού εκπροσώπου) και του διευθυντή του γραφείου του
Πρωθυπουργού Γιάννη Αγγέλου. Στο γραφείο Σχεδιασμού Στρατηγικής δεν υπάρχει,
όπως επί Κώστα Σημίτη, ένας Νίκος Θέμελης. Και σε αντίθεση με τον πανίσχυρο
Σωκράτη Κοσμίδη (γραμματέα του Υπουργικού Συμβουλίου επί Σημίτη), που ήταν εξ
απορρήτων του Πρωθυπουργού με αυξημένα καθήκοντα και δεν έλειπε ποτέ από
συσκέψεις, η παρουσία του Αργύρη Καρρά στο Μαξίμου αποτελεί είδηση και
ανακοινώνεται από το γραφείο Τύπου. Παρά τις επανειλημμένες οχλήσεις του E.
Μεϊμαράκη τέλος, ο K. Καραμανλής δεν έχει δημιουργήσει κάτι αντίστοιχο με τον
«πρωινό καφέ» του K. Σημίτη, ώστε η κυβέρνηση να αποφασίζει καθημερινά
«γραμμή».

Επί Σημίτη. H διαφορά με τον τρόπο λειτουργίας του πρωθυπουργικού
γραφείου επί Κώστα Σημίτη είναι τεράστια. Ο K. Σημίτης είχε αναθέσει τον
Πολιτικό Σχεδιασμό στον N. Θέμελη και την Επικοινωνία στον Γιώργο Πανταγιά,
ενώ διέθετε στο Μέγαρο Σταθάτου και τη Βουλή ένα πολυπληθές επιτελείο με
καθορισμένες αρμοδιότητες, τα στελέχη του οποίου όχι μόνον ήταν παρόντα σε
όλες τις συσκέψεις και τα συμβουλευόταν ο Πρωθυπουργός, αλλά διευθετούσαν και
τις διενέξεις ανάμεσα στους υπουργούς, συντάσσοντας την εισήγηση του
Πρωθυπουργού. Κυβερνητικά στελέχη επισημαίνουν πως ο K. Καραμανλής ανοίγει
διάλογο για το Ασφαλιστικό και δεν έχει στο Μαξίμου έναν σύμβουλο για θέματα
κοινωνικής ασφάλισης. Εξελέγη με τις ψήφους των αγροτών και δεν έχει έναν
σύμβουλο για αγροτικά θέματα (ο K. Σημίτης είχε τον Δημήτρη Δαμιανό). Ο K.
Σημίτης είχε για θέματα εξωτερικής πολιτικής τον Δημήτρη Καραϊτίδη, όπως είχε
και σύμβουλο για αμυντικά θέματα τον Γιώργο Μπούνα. Και εδώ το επιτελείο του
K. Καραμανλή παρουσιάζει κενό.