«Kατάπιαν» τον… βασικό μέτοχο

«Βασικό μέτοχο» χωρίς ασυμβίβαστο επιβάλλει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αναγκάζοντας
την κυβέρνηση να κάνει στροφή 180 μοιρών και να αλλάξει ριζικά τον επίμαχο
νόμο 3310/2005, που είχε «παγώσει» πριν καν τεθεί σε εφαρμογή.

Με το νέο νομοσχέδιο, που θα κατατεθεί τη Δευτέρα στη Βουλή, καταργείται
ουσιαστικά το ασυμβίβαστο ανάμεσα σε όσους αναλαμβάνουν έργα του Δημοσίου και
κατέχουν παραλλήλως Μέσα Ενημέρωσης. Στο εξής, αυτή η διπλή ιδιότητα (στην
οποία επικεντρωνόταν μέχρι τώρα το απαγορευτικό νομοθετικό πλαίσιο) δεν θα
ελέγχεται ούτε θα αποτελεί λόγο για να αποκλειστεί ένας επιχειρηματίας ή μια
επιχείρηση από δημόσιο διαγωνισμό.

Οι εντολές των Βρυξελλών ήταν εξ αρχής εναντίον του… προληπτικού
αποκλεισμού, με αποτέλεσμα η κυβέρνηση να οδηγείται σε αλλαγή πλεύσης με τον
νέο νόμο, προβλέποντας πλέον ότι το ασυμβίβαστο θα πρέπει να αποδεικνύεται από
την άσκηση αθέμιτης επιρροής από τα MME προς τις αρχές που αναθέτουν ένα έργο.
Όπως ορίζεται στο νομοσχέδιο, για να εκδιωχθεί ένας ανάδοχος από ένα έργο για
αυτόν το λόγο, απαραίτητη προϋπόθεση θα είναι να έχει προηγηθεί δικαστική
απόφαση κατά την οποία υπήρξε παράνομη επιρροή (για παράδειγμα, εκβιασμός μέσω
δημοσιευμάτων κ.ά.). Ο νέος νόμος θα προβλέπει, μάλιστα, και αυστηρές ποινικές
κυρώσεις, που θα κλιμακώνονται ανάλογα με τη βαρύτητα του αδικήματος και θα
φτάνουν και τα ισόβια.

Από κυβερνητικής πλευράς η σχετική συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το
θέμα προβάλλεται ως σημαντική επιτυχία, καθώς υποστηρίζεται ότι οι Βρυξέλλες
ζητούσαν αρχικώς την αναστολή και της συνταγματικής διάταξης για τον «βασικό
μέτοχο». Στο πλαίσιο αυτό κινήθηκε και ο αρμόδιος υπουργός Επικρατείας κ. Θ.
Ρουσόπουλος, αναφέροντας ότι με το σχέδιο «εφαρμόζεται το άρθρο 14, παράγραφος
9 του ελληνικού Συντάγματος και παράλληλα διασφαλίζεται η τήρηση των κανόνων
του κοινοτικού δικαίου». Ότι το νέο νομοσχέδιο που έχουν ετοιμάσει οι
ελληνικές αρχές, σε αντικατάσταση των παλαιότερων νόμων «περί βασικού
μετόχου», είναι συμβατό προς το κοινοτικό Δίκαιο και έχει τη σύμφωνη γνώμη των
αρμόδιων υπηρεσιών της Επιτροπής, τόνισε από την πλευρά του ο εκπρόσωπος του
αρμόδιου κοινοτικού Επιτρόπου Τσαρλς Μακρίβι.

Ύστερα από τις πολύμηνες διαβουλεύσεις με τις Βρυξέλλες, στο νέο σχέδιο
παραμένει το 1% ως ποσοστό που καθορίζει την έννοια του «βασικού μετόχου»,
χωρίς βέβαια η συμμετοχή σε ένα μετοχικό κεφάλαιο MME, ανεξαρτήτως ποσοστού,
να οδηγεί σε αποκλεισμούς από δημόσια έργα. Κυβερνητικές πηγές σημείωναν ότι
το ποσοστιαίο όριο παρέμεινε για λόγους συνταγματικής νομιμότητας, καθώς με
βάση τη σχετική διάταξη του Συντάγματος θα έπρεπε να καθορίζεται κάποιο
ποσοστό.

Επίσης παραμένει ο κανόνας της ονομαστικοποίησης των μετοχών μέχρι φυσικού
προσώπου για κάθε εταιρεία που αναλαμβάνει δημόσια έργα ή συμμετέχει σε MME. Ο
έλεγχος τήρησης των διατάξεων αυτών παραμένει στο Εθνικό Συμβούλιο
Ραδιοτηλεόρασης, το οποίο θα μπορεί να κρίνει και σε ποιες περιπτώσεις είναι
αδύνατη η ονομαστικοποίηση των μετοχών. Όπως προβλεπόταν και στον νόμο
3310/2005, οι ξένες πολυεθνικές εταιρείες ουσιαστικά εξαιρούνται από την
υποχρέωση ονομαστικοποίησης.