Bλέπουν… μακριά και πάνε Pουμανία, Bουλγαρία

Κλιμακώνεται η ελληνική επιχειρηματική εισβολή στα δύο από τα θεωρούμενα
«φιλέτα» των Βαλκανίων, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, καθώς σε περίπου δύο
χρόνια, όταν οι δύο γειτονικές χώρες θα περάσουν το κατώφλι της Ευρωπαϊκής
Ένωσης, αυτές οι δύο αγορές θα γίνουν πιο ανοιχτές και περισσότερο
ανταγωνιστικές.

Ήδη, τέσσερις μεγάλες επιχειρήσεις της ελληνικής αγοράς, η Εθνική Τράπεζα, η
Eurobank και οι όμιλοι Intracom και ΑΚΤΩΡ, ενισχύουν τις θέσεις τους στη
ρουμανική αγορά. H πρώτη μπήκε δυνατά στον διαγωνισμό για την αγορά της
μεγαλύτερης εγχώριας τράπεζας και του ρουμανικού Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου, το
οποίο διεκδικεί και η Ευrobank, ενώ οι άλλοι δύο όμιλοι συνενώνονται για να
διεκδικήσουν μερίδια από την πίτα των μεγάλων έργων υποδομής που θα γίνουν στη
χώρα.

Ανάλογες κινήσεις εκδηλώνονται και στη Βουλγαρία, με πιο χαρακτηριστικές την
εξαγορά – από την Global Finance (βασικός μέτοχος της αλλαντοβιομηχανίας
ΝΙΚΑΣ) – μιας από τις μεγαλύτερες εγχώριες αλυσίδες γρήγορης εστίασης, αλλά
και δυναμικές επενδύσεις στο real estate, όπως κατοικίες και εμπορικά κέντρα
σε έκταση επιφάνειας 300 στρεμμάτων στα περίχωρα της Σόφιας.

Μεγάλη «προίκα»

Τα στελέχη του επιχειρηματικού κόσμου που γνωρίζουν από πρώτο… χέρι τις
αγορές της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας, επισημαίνουν ότι «η συνένωση
δυνάμεων» και οι νέες, μεγαλύτερες επενδύσεις αποτελούν το πιο αποτελεσματικό
«όπλο» των ελληνικών επιχειρήσεων για να αντιμετωπίσουν τους ανταγωνιστές
τους. Σε αντίθετη περίπτωση – και δεδομένου ότι η Ελλάδα υστερεί σε αυτό που
ονομάζεται «οικονομική διπλωματία» – το ελληνικό μερίδιο από την «προίκα» των
δισεκατομμυρίων ευρώ που θα συνοδεύσει την ένταξη της Ρουμανίας και της
Βουλγαρίας, θα είναι μικρό. «Τη μερίδα του λέοντος» θα μοιραστούν γερμανικές,
ιταλικές, αυστριακές και γαλλικές επιχειρήσεις που, ούτως ή άλλως, κυριαρχούν
στις αγορές αυτές.

Επενδύσεις 3 δισ. ευρώ

Οι συνολικές επενδύσεις που έχουν πραγματοποιήσει Έλληνες επιχειρηματίες στις
χώρες αυτές υπερβαίνουν τα 3 δισ. ευρώ (2 δισ. ευρώ στη Ρουμανία και 1 δισ.
ευρώ στη Βουλγαρία), κατακτώντας έτσι σημαντικά μερίδια σε δύο αγορές με
συνολικό πληθυσμό άνω των 30 εκατ. κατοίκων και παίρνοντας θέσεις μάχης σε
περιοχές που μελλοντικά αναμένεται να γνωρίσουν έντονους ρυθμούς ανάπτυξης.
Βάσει των δεδομένων που έχουν διαμορφωθεί αυτή τη στιγμή στην περιοχή των
Βαλκανίων, η Ρουμανία και η Βουλγαρία είναι οι χώρες με τις σοβαρότερες
εγγυήσεις πολιτικής σταθερότητας.

H αγορά της Ρουμανίας

Με αγορά 20 εκατ. καταναλωτών, η Ρουμανία έχει βρεθεί εδώ και αρκετά χρόνια
στο «στόχαστρο» ελληνικών τραπεζών, κατασκευαστικών εταιρειών και επιχειρήσεων
από τον χώρο του λιανεμπορίου όπως και της παροχής τηλεπικοινωνιακών
υπηρεσιών.

Οι ελληνικές άμεσες επενδύσεις στη Ρουμανία σήμερα βρίσκονται στις δύο πρώτες
θέσεις της λίστας των ξένων επενδυτών στη χώρα και, όπως δείχνουν τα πράγματα,
με την ωρίμαση της συγκεκριμένης αγοράς οι ελληνικές επιχειρηματικές κινήσεις
θα γίνουν περισσότερο «επιθετικές». H Εθνική έχει υποβάλει προσφορά για την
εξαγορά της μεγαλύτερης ρουμανικής τράπεζας (BCR), ενώ βρίσκεται – μαζί με τη
Eurobank – στη λίστα με τους επικρατέστερους υποψηφίους για την εξαγορά του
ρουμανικού Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου (CEC).

Εξάλλου, πριν από λίγες ημέρες, ο κατασκευαστικός όμιλος Άκτωρ και η εταιρεία
Ιντρακάτ, του ομίλου της Ιντρακόμ, ένωσαν τις δυνάμεις τους δημιουργώντας μία
κοινή εταιρεία, την Intraktor, με στόχο να διεκδικήσει μερίδιο από τα μεγάλα
δημόσια έργα της ρουμανικής αγοράς. Το ενδιαφέρον των ελληνικών
κατασκευαστικών εταιρειών είναι αυτονόητο, καθώς εκτιμάται ότι τα επόμενα
χρόνια τα έργα υποδομών που θα κατασκευάζονται στη Ρουμανία θα είναι
πενταπλάσια από αυτά που θα κατασκευάζονται στην Ελλάδα. Παρόντες στην αγορά
της Ρουμανίας είναι, επίσης, ο ΟΤΕ, η Eurobank, η Εμπορική, o ΤΙΤΑΝΑΣ, οι
κατασκευαστικές εταιρείες ΑΕΓΕΚ, Διεκάτ και Τεχνική Ολυμπιακή, η ΣΕΚΑΠ, η
ΤΥΡΑΣ κ.ά. H Ρουμανία, αν και με διπλάσιο πληθυσμό σε σχέση με την Ελλάδα,
έχει ΑΕΠ μόλις 56,7 δισ. ευρώ, αλλά το 2004 οι ρυθμοί ανάπτυξης της οικονομίας
της έφτασαν στο 8,3%.

Προς το παρόν, «αχίλλειος πτέρνα» της ρουμανικής αγοράς είναι η χαμηλή
αγοραστική δύναμη των Ρουμάνων, ο μέσος μηνιαίος μισθός των οποίων ανέρχεται
σε 200 ευρώ. H μεγάλη αύξηση του ΑΕΠ οφείλεται κυρίως στην ανάπτυξη της
γεωργίας και των κατασκευών, τομείς που συμμετέχουν κατά 46,6% στο ΑΕΠ. Για το
2005 και την προσεχή τριετία, ο ετήσιος ρυθμός ανάπτυξης θα είναι 6,5%-7%. Το
2004 ο πληθωρισμός έφτασε σε 9,3%, πέφτοντας για πρώτη φορά σε μονοψήφιο
ποσοστό (το 1997 ήταν 155%).

H αγορά της Βουλγαρίας

Οι ελληνικές επενδύσεις που εισέρρευσαν στη Βουλγαρία το πρώτο εξάμηνο του
2005 αυξήθηκαν κατά 55,1 εκατ. δολάρια, ενώ το σύνολο των επενδεδυμένων
κεφαλαίων από επιχειρήσεις ελληνικών συμφερόντων ανέρχεται σε 1,08 δισ.
δολάρια. Πρόκειται για τουλάχιστον 1.500 εταιρείες ελληνικών συμφερόντων, εκ
των οποίων τουλάχιστον 300 δραστηριοποιούνται στους τομείς της ένδυσης και της
υφαντουργίας. Έτσι, η Ελλάδα είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος ξένος επενδυτής στη
Βουλγαρία, μετά την Αυστρία.

«H μερίδα του λέοντος» των κεφαλαίων ελληνικής προέλευσης στη Βουλγαρία αφορά,
πλέον, τους τομείς του εμπορίου, της παροχής υπηρεσιών και του real estate.
Εκτός από τη μεγάλη επένδυση της Global Finance στον χώρο της μαζικής
εστίασης, ανάμεσα στις πιο σημαντικές κινήσεις των τελευταίων μηνών είναι η
είσοδος στη βουλγαρική αγορά της εταιρείας Κλουκίνας-Λάππας, η οποία
αντιπροσωπεύει την αμερικανική Mothercare στις πωλήσεις παιδικού ρουχισμού,
καθώς και τα εγκαίνια καταστήματος ρουχισμού από την Hippoland. Σημειώνεται
ότι η ελληνική εταιρεία παιχνιδιών Jumbo σκοπεύει να ανοίξει κατάστημα στη
Σόφια αρχές του 2007.

Ο ρυθμός ανάπτυξης της βουλγαρικής οικονομίας για το 2005 προβλέπεται να
κυμανθεί σε 5,2% και το 2006 σε 4,2%. Ο πληθωρισμός εκτιμάται ότι φέτος θα
κλείσει στο 5,2% – και στο 4% το 2006 -, ενώ το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών
αναμένεται να αυξηθεί φέτος στο 9,1% του ΑΕΠ, εξαιτίας της αυξημένης εγχώριας
ζήτησης για πετρέλαιο. H ιδιωτική κατανάλωση αυξάνεται συνεχώς και είναι
ενδεικτικό ότι το πρώτο επτάμηνο του 2005 οι πωλήσεις νέων αυτοκινήτων
παρουσίασαν αύξηση κατά 46,23%.