ANAΛΩΣIMA Πριν από 100 χρόνια

Τον Ιανουάριο του 1906, στη Γαλλία, μία χώρα που παίρνουμε συχνά για πολιτικό
μας πρότυπο, ψηφίστηκε ο νόμος του χωρισμού της Εκκλησίας από το κράτος.
Επακολούθησε χαμός σε πόλεις και χωριά, οι φανατικοί οπαδοί της Εκκλησίας δεν
συμφωνούσαν καθόλου με την άποψη ότι αυτό συνέφερε κατά βάθος την Εκκλησία και
την πνευματικότητά της, την έννοια της ελευθερίας που υποτίθεται ότι περιέχει
η χριστιανική πίστη, κ.λπ., κλπ. Πολύς κόσμος το βλέπει αλλιώς, βλέπει τον
χριστιανισμό πιο πολύ ιστορικά παρά πνευματικά και θυμάται, ίσως ασυναίσθητα,
ότι επιβλήθηκε κατά καιρούς ως μοναδική θρησκεία διά πυρός και σιδήρου. Αλλά
οι καιροί αλλάζουν. Και τότε λοιπόν, στη Γαλλία, έπεσε ξύλο πολύ και διάφοροι
δυστυχείς δημόσιοι υπάλληλοι κόντεψαν να λιντσαριστούν και γράφηκαν διάφορα
κινδυνολογικά για τον κίνδυνο ψυχικού διχασμού που διέτρεχε το έθνος, αλλά
τελικά ο νόμος του κράτους επιβλήθηκε. Διότι αυτό είναι το νόημα με το κράτος,
ότι μπορεί να επιβάλλει τους νόμους του. Κι έτσι εδώ και εκατό χρόνια το
κράτος και η Εκκλησία είναι χωρισμένα στη Γαλλία και το έχουν πια συνηθίσει,
ούτε που θυμούνται όλους εκείνους τους κινδύνους που υποτίθεται ότι διέτρεξαν,
κι όποιος θέλει εκκλησιάζεται, κι όποιος δεν θέλει σέβεται τους άλλους. Και η
Εκκλησία ζει και βασιλεύει, χωρίς να πρέπει να ζητάει ταυτότητες από τους
πολίτες, με τρόπους πολύ πιο χριστιανικούς, με την πνευματική κι όχι με την
ιστορική έννοια. Τώρα, εκατό χρόνια μετά, καθώς μπαίνει το 2006, θα μπορούσαμε
κι εμείς ίσως να θεωρήσουμε ότι είναι μια καλή στιγμή να ακολουθήσουμε τον
γαλλικό δρόμο, να πάρουμε μια βαθιά ανάσα και να προετοιμαστούμε ψυχολογικά
για όλες τις αντιδράσεις, που θα περάσουν οπωσδήποτε, θα ξεχαστούν, ίσως και
γρηγορότερα από ό,τι στη Γαλλία, αφού, είπαμε, έχουμε και τα 100 χρόνια
διαφορά.