Παραγωγή εμβολίου στην Eλλάδα; Ξεχάστε το

Ο κ. Μιχάλης Στρατηγάκης είναι υπεύθυνος της Μονάδας Εμβολίων στο
Ινστιτούτο Παστέρ. Όταν ερωτάται για τη δυνατότητα της Ελλάδας να φτιάξει
αντιγριπικά εμβόλια σε περίπτωση ανάγκης, είναι σαφής:

«Τέτοια δυνατότητα αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει. Στο Παστέρ μπορούμε μόνο να
συσκευάσουμε το εμβόλιο, να γεμίσουμε τις αμπούλες – ή τα φιαλίδια – ή να του
βάλουμε ετικέτες. Το να φτιάξουμε εμβόλιο δεν είναι δυνατόν, δεν είναι μόνο
θέμα εγκαταστάσεων, αλλά και δυσβάσταχτου οικονομικού κόστους».

«Ούτε καν την πρώτη ύλη δεν μπορούμε να πάρουμε από το εξωτερικό για να
φτιάξουμε εδώ τα αντιγριπικά εμβόλια», λέει εκπρόσωπος μιας εκ των τριών
εταιρειών που τα εισάγουν στη χώρα μας. «Δεν φτιάχνει όποιος θέλει εμβόλια,
πρέπει να δώσει την έγκρισή του και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, διότι το
τελευταίο που χρειαζόμαστε είναι – για παράδειγμα – ένα μολυσμένο εμβόλιο
επειδή υπήρξε κάποιο σφάλμα στην παραγωγή».

Μόνο 26 οι εταιρείες

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Υπηρεσίας Δημοσιονομικού Ελέγχου (GAO) του
αμερικανικού Κογκρέσου, το 1967 ο αριθμός των εταιρειών που παρασκεύαζαν
εμβόλια ανέρχονταν σε 26. Σήμερα, το βάρος για την ετήσια παρασκευή των
εκατομμυρίων αντιγριπικών εμβολίων που μοιράζονται σε Ευρώπη και Αμερική έχει
πέσει κυρίως σε τρεις εταιρείες – στη Sanofi-Pasteur-MSD, την Glaxo και τη
Chiron.

Αυτές οι τρεις εταιρείες έχουν συνολικά εννέα κύρια εργοστάσια, τα επτά εκ των
οποίων βρίσκονται σε ευρωπαϊκές χώρες και τα υπόλοιπα σε ΗΠΑ και Καναδά. Και
οι τρεις μαζί παράγουν ετησίως περίπου 200 εκατομμύρια αντιγριπικά εμβόλια: η
Sanofi περίπου 50%-60% από αυτά και οι άλλες δύο τα υπόλοιπα.

«H παρασκευή των εμβολίων είναι εντελώς διαφορετική από την παρασκευή
φαρμάκων, απαιτεί πολύ υψηλές προδιαγραφές όσον αφορά τις εγκαταστάσεις, τη
χρησιμοποιούμενη τεχνολογία και τη στειρότητα του χώρου, ενώ οι ποιοτικοί
έλεγχοι και οι επιθεωρήσεις που γίνονται σε παγκόσμιο επίπεδο είναι πολύ
αυστηροί», λέει ο κ. Μάριος Μαρσέλος, καθηγητής Φαρμακολογίας στο Πανεπιστήμιο
Ιωαννίνων.

Τα αντιγριπικά εμβόλια είναι το μοναδικό φαρμακευτικό σκεύασμα που αλλάζει
σύνθεση κάθε χρόνο, ανάλογα με τις συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας,
γεγονός που αποκλείει τη δυνατότητα μαζικής παραγωγής και αποθήκευσης μέχρις
ότου χρειασθούν. Επίσης, η τιμή πώλησης των εμβολίων είναι χαμηλή (5,30 ευρώ
το ένα, στην Ελλάδα, κάτω από 10 δολάρια στις ΗΠΑ) σε σχέση με τη διαδικασία
που απαιτείται για να παραχθούν.

Παράγονται σε… αυγά κότας!

TA ΑΝΤΙΓΡΙΠΙΚΑ εμβόλια παράγονται σε αυγά κότας: οι εταιρείες εγχέουν
τους ιούς της γρίπης σε γονιμοποιημένα αυγά 11 ημερών, για να «εκκολαφθούν»,
να πολλαπλασιασθούν και μετά να εξουδετερωθούν και να τοποθετηθούν σε
φιαλίδια. H διαδικασία είναι εξαιρετικά πολύπλοκη, απίστευτα απαιτητική από
τεχνολογικής πλευράς, υπόκειται σε τόσο αυστηρούς ελέγχους και έχει τόσο υψηλό
κόστος, ώστε ελάχιστες φαρμακευτικές εταιρείες επενδύουν σε αυτήν. Και το
χειρότερο, είναι πολύ χρονοβόρος (απαιτούνται έξι μήνες για να δημιουργηθούν
και να διανεμηθούν τα εμβόλια).