«Eπιστρέφει» το αρχαιότερο νοσοκομείο στον κόσμο

Το άβατον ή εγκοιμητήριο στο ιερό του Ασκληπιού στην Επίδαυρο. Μία μακρά εντυπωσιακή ημιδιώροφη στοά, μήκους 74 μ., με κιονοστοιχία και ψηλά διαχωριστικά, όπου διανυκτέρευαν οι ασθενείς, προετοιμασμένοι με καθαρμούς, λουτρό, δίαιτα, προσευχή και θυσίες και συναντούσαν στον ύπνο τους τον θεό, την ενσάρκωσή του σε μεγάλα αβλαβή ιερά φίδια, ή τους εκπροσώπους του ιερείς και δέχονταν τη διάγνωση, το θαύμα, τη συνταγή, το θεραπευτικό σοκ

Το αρχαιότερο ιατρικό κέντρο του κόσμου βρίσκεται στην Ελλάδα – είναι το
Ασκληπιείο της Επιδαύρου. Ένα τεράστιο ιερό, με 65 κτίρια, που συνδύαζε τις
θαυματουργές ιδιότητες μιας «Παναγίας της Τήνου» και τις πηγές του ελληνικού
νερού «Εβιάν» με τις ανέσεις ενός σύγχρονου σανατορίου, νοσοκομείου και spa,
σ’ ένα μοναδικό «μπουκέτο» πίστης, αυθυποβολής, ψυχανάλυσης, υδροθεραπείας και
δίαιτας, παράλληλα με τις καθαρά ιατρικές πρακτικές.

«Κλειδί» για την κατανόηση της θεραπείας είναι το νερό. Από αναλύσεις που
έγιναν στις αρχές του 20ού αιώνα προέκυψε ότι το νερό της πηγής του Ασκληπιού
έχει τα ίδια συστατικά με το νερό «Εβιάν».

Άγνωστο στον πολύ κόσμο, το Ασκληπιείο της Επιδαύρου καλύπτει έκταση 100
στρεμμάτων κάτω από τη σκιά του θεάτρου. Μέχρι πρότινος το ιερό ήταν ένας
απέραντος ερειπιώνας. Εδώ συντελείται σήμερα μια αναστηλωτική κοσμογονία, ενώ
παράλληλα ανασκαφικές έρευνες και ανακαλύψεις ανατρέπουν παγιωμένες
πεποιθήσεις και γράφουν για πρώτη φορά, 130 χρόνια από την πρώτη ανασκαφή, την
πλήρη και αληθινή ιστορία του αρχέτυπου ναού της Υγείας.

Οι πρόσφατες ανασκαφές και εργασίες έδειξαν τη σημαντική θέση του
νερού, που μεταφερόταν από μεγάλη απόσταση, από τις πηγές της Αγίας Άννας, με
υπόγειο λαξευτό υδραγωγείο, στο κέντρο του ιερού και που χρησιμοποιείτο σε
λουτρά, καθαρμούς και για τη δίαιτα των ασθενών, ενώ αποκαλύφθηκαν τα πρώτα
κτίρια και στοιχεία της λατρείας του Ασκληπιού, με λουτρά και δίαιτα
(χρονολογούνται ήδη στον 6ο αιώνα π.X., τουλάχιστον έναν αιώνα νωρίτερα απ’
ό,τι θεωρούνταν μέχρι πρόσφατα) -όπως τονίζει ο γενικός υπεύθυνος της
Επιτροπής Μνημείων Επιδαύρου καθηγητής Βασίλης Λαμπρινουδάκης.

Ξενώνες, γυμναστήρια, πισίνες και θερμαινόμενα λουτρά, πολυάσχολες αγορές,
σκεριές στοές, εστιατόρια, βιβλιοθήκες, κρήνες, αγάλματα και προπαγανδιστικές
επιγραφές, ναοί, ιερά για όλες τις θρησκευτικές προτιμήσεις, θέατρο, στάδιο
και ιππόδρομος – η πιο πρόσφατη αρχαιολογική ανακάλυψη – απαρτίζουν το μεγάλο
ιερό του Ασκληπιού στην Επίδαυρο. Όλα αυτά που είχαν σχεδόν ισοπεδωθεί και
διαλυθεί από σεισμούς πριν από 15 αιώνες καθαρίζονται, συναρμολογούνται ξανά
με τη βοήθεια και αρκετού νέου υλικού και δίνουν στον πρώην απέραντο ερειπιώνα
ανάταση, πνοή, την τρίτη διάσταση, το ύψος που έλειπε.

Επεμβάσεις σε έξι κτίρια

Στο επίκεντρο των επεμβάσεων βρίσκονται έξι μνημεία – τα δύο είναι το
στάδιο και ο ναός του Ασκληπιού.

H Θόλος, το μεγαλύτερο κυκλικό οικοδόμημα της αρχαιότητας, διαμέτρου 21 μ., ήταν έργο του Πολυκλείτου του νεώτερου (αρχιτέκτονα και του θεάτρου) και εθεωρείτο ως ο τάφος του Ασκληπιού

H Θόλος είναι το μεγαλύτερο – και ένα από τα πολυτελέστερα – κυκλικό
οικοδόμημα της αρχαιότητας. Στόχος της αναστήλωσης είναι να δοθεί ένα
διδακτικό δείγμα όχι μόνον του βάθρου, αλλά και της δωρικής κυκλικής
-εξωτερικής- κιονοστοιχίας.

Το άβατον ή εγκοιμητήριο. Με την αναστήλωση κάποιων κιόνων και του
θριγκού με τα μεγάλα ξύλινα δοκάρια της στέγης και τα κομψά μαρμάρινα
διαχωριστικά, τις λίθινες κλίνες και το ημίφως της υπόγειας πτέρυγας
αναδείχθηκε το υποβλητικό περιβάλλον, όπου συντελούνταν – με ύπνωση ίσως – η
εσωτερική θεραπεία.

Εστιατόριο – γυμνάσιο. Ένα μεγάλο κτίριο – 69X75 μ., με πολλές μεγάλες
αίθουσες και θρανία-κλίνες, βρύσες και εστίες από το άναμμα φωτιάς στην αυλή –
που εθεωρείτο παλιότερα ως γυμνάσιο διαγράφεται με καθαρότητα και εντυπωσιακό
περίγραμμα έπειτα από την επανένταξη εκατοντάδων αρχιτεκτονικών μελών τα οποία
ήταν σκορπισμένα τριγύρω. Εδώ διαπιστώθηκε ότι εκείνο που θεωρούνταν ως
ρωμαϊκό τείχος ήταν στην πραγματικότητα μια μακρά υπόστηλη στοά για τους
προσκυνητές.

Πρόπυλο του γυμνασίου – εστιατορίου. Στην επιβλητική εξάστυλη δωρική
πρόσοψη με το αέτωμα αποκαθίσταται μια γωνία του κτιρίου – στο αρχικό ύψος –
έως τον θριγκό, ώστε να αντιλαμβάνεται ο επισκέπτης το μέγεθος του μνημείου
που μετατράπηκε αργότερα σε ναό της Υγείας.