Bάζουν οροφή… στη στέγη

O Διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος κ. Νίκος Γκαργκάνας επισημαίνει
κινδύνους για τους δανειολήπτες στεγαστικών – και όχι μόνο – από την
επερχόμενη αύξηση επιτοκίων και ζητεί από τις τράπεζες πλαφόν χορηγήσεων.

Φρένο στην αλόγιστη χορήγηση στεγαστικών δανείων στις τράπεζες επιχειρεί να
βάλει η Τράπεζα της Ελλάδος, που διαπιστώνει ότι οι ρυθμοί αύξησής τους είναι
εκρηκτικοί και φοβάται ότι πολλοί δανειολήπτες μπορεί να μην είναι σε θέση να
εξυπηρετήσουν τα δάνειά τους, ιδιαίτερα αν αυξηθούν τα επιτόκια.

Συγκεκριμένα, ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας Νίκος Γκαργκάνας, με χθεσινές
αποφάσεις του, ζητεί από τις τράπεζες να βάλουν «πλαφόν» στα δάνεια που
χορηγούν, φροντίζοντας ώστε το ύψος της δόσης που πληρώνει ο δανειολήπτης να
μην υπερβαίνει το 30% με 40% του μηνιαίου εισοδήματός του. Έτσι, ένας
δανειολήπτης που παίρνει στεγαστικό δάνειο ύψους 100.000 ευρώ, διάρκειας 20
ετών, με κυμαινόμενο επιτόκιο 4,3% και καταβάλλει μηνιαία δόση 622 ευρώ,
πρέπει να έχει εισόδημα τουλάχιστον 1.800 ευρώ.

Ενθαρρύνονται

Θεωρητικά, οι τράπεζες υποστηρίζουν ότι ήδη ακολουθούν αυτή την τακτική, αλλά
στην πράξη ο άγριος ανταγωνισμός στον χώρο της στεγαστικής πίστης έχει ως
αποτέλεσμα να την παραβιάζουν και να χορηγούν δάνεια αλόγιστα. Υπάρχουν
περιπτώσεις όπου η μηνιαία δόση ενός δανείου ξεπερνά κατά πολύ το ποσοστό
αυτό. Μάλιστα πολλοί δανειολήπτες ενθαρρύνονται από τις τράπεζες να λάβουν
μαζί με το στεγαστικό 2 και 3 δάνεια (συνήθως επισκευαστικά κ.λπ.) με όσο το
δυνατόν λιγότερες διαδικασίες και δικαιολογητικά. Με αποτέλεσμα τα επισφαλή
στεγαστικά δάνεια να ανέρχονται σε περίπου 40.000, αξίας 1,7 δισ. ευρώ.

Ο κ. Γκαργκάνας ζητεί πλέον από τις τράπεζες να λαμβάνουν υπόψη τους όχι μόνο
το ύψος του εισοδήματος του δανειολήπτη, αλλά και την προοπτική αύξησης των
επιτοκίων δανεισμού, την οποία προανήγγειλε την περασμένη εβδομάδα ο πρόεδρος
της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Ζαν Κλοντ Τρισέ.

Παράλληλα, ο διοικητής της ΤτΕ – με την πράξη του – επιβάλλει στις τράπεζες να
έχουν από το 2006 υψηλότερες προβλέψεις σε κεφάλαια για την κάλυψη των
κινδύνων, γεγονός που επιβαρύνει το κόστος των τραπεζών και ενδέχεται –
σύμφωνα με ορισμένες πλευρές – να τις οδηγήσει σε αύξηση του ύψους των
επιτοκίων τους.

Με τα μέτρα που ανακοίνωσε χθες ο κ. Γκαργκάνας, υποχρεώνει τις τράπεζες να
γίνουν αυστηρότερες στην επιλογή των πελατών τους, ώστε να είναι σίγουρες ότι
οι τελευταίοι θα είναι σε θέση να εξοφλήσουν τα δάνειά τους. Ζητάει, δηλαδή,
να εξασφαλίζουν οι τράπεζες ότι οι δανειολήπτες θα έχουν αρκετά υψηλό εισόδημα
ή διαφορετικά να τους χορηγούνται χαμηλότερης αξίας δάνεια.

Παράλληλα, στοχεύει η ΤτΕ στο να φρενάρει την αλματώδη άνοδο των τιμών των
ακινήτων – από την αρχή του έτους αυξάνονται μεταξύ 5% και 20% ανάλογα την
περιοχή – και να συγκρατήσει την κατανάλωση γενικότερα που πυροδοτεί
πληθωριστικά φαινόμενα.

Αυξάνονται οι προβλέψεις

Σήμερα, το ισχύον καθεστώς απαιτεί οι προβλέψεις που διατηρούν οι τράπεζες για
να καλύψουν τους κινδύνους από επισφάλειες να υπολογίζονται επί της
αντικειμενικής αξίας των ακινήτων. Με το νέο καθεστώς, από την 1η/1/2006 οι
προβλέψεις που επιβάλλουν οι τράπεζες θα υπολογίζονται πάνω στην εμπορική τους
αξία. Επίσης, σύμφωνα με το νέο καθεστώς, η πρόβλεψη επί της εμπορικής αξίας
θα είναι χαμηλότερη για ένα δάνειο που χρηματοδοτεί ώς το 75% του ποσού αγοράς
του ακινήτου, απ’ ό,τι για ένα δάνειο που υπερβαίνει το 75% της αξίας του.
Επιπλέον παύουν να ισχύουν οι μειωμένες προβλέψεις για στεγαστικά δάνεια που
είναι σε καθυστέρηση άνω των 12 μηνών.

Ακόμη, με τα μέτρα Γκαργκάνα, οι τράπεζες υποχρεούνται να τηρούν αυξημένα
κεφάλαια σε περίπτωση που χρηματοδοτούν πάνω από το 75% της αξίας ενός
ακινήτου. Έτσι, ουσιαστικά οι τράπεζες αποθαρρύνονται από το να χρηματοδοτούν
το 100% της αξίας, όπως κάνουν σε πολλές περιπτώσεις σήμερα.

Χρονιά των στεγαστικών δανείων

ΟΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ Γκαργκάνα έρχονται σε μια περίοδο όπου ο ρυθμός χορηγήσεων
στεγαστικών δανείων γνωρίζει πραγματική έξαρση. Εν όψει της επικείμενης
αύξησης των αντικειμενικών τιμών στα ακίνητα και της επιβολής ΦΠΑ από το 2006,
όλοι σπεύδουν να αγοράσουν φέτος ακίνητα, κάτι που ωθεί τις τιμές τους προς τα
πάνω. Το 2005 μπορεί να χαρακτηριστεί «χρονιά των στεγαστικών δανείων», αφού
σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος για τον Αύγουστο, ο
ρυθμός αύξησης των χορηγήσεων έτρεχε με ρυθμό 24,9% σε σχέση με τον ίδιο μήνα
πέρυσι, ενώ το υπόλοιπό τους ανήλθε σε 37,2 δισ. ευρώ. Τραπεζικά στελέχη
μάλιστα εκτιμούν ότι ο ρυθμός αύξησης στις χορηγήσεις στεγαστικών δανείων θα
φτάσει το 30% στο τέλος του έτους. Ενδεικτικό είναι ότι τον Σεπτέμβριο σε
μεγάλη τράπεζα οι εκταμιεύσεις στεγαστικών αυξήθηκαν κατά 60% σε σχέση με πέρυσι.