Γη, ο πλανήτης των εκπλήξεων

«Μυθικά τέρατα» και παράξενα πλάσματα που δεν τα έχει αντικρύσει ποτέ το
μάτι του ανθρώπου μπορεί να κρύβονται ακόμη στα βάθη των ωκεανών ή σε
ανεξερεύνητες ζούγκλες!

Το ψάρι coelacanth, το οποίο θεωρούσαν ότι είχε εξαφανιστεί πριν από 70 εκατομμύρια χρόνια, πιάστηκε στα δίχτυα ενός ψαρά στη Νότια Αφρική το 1938

Ο ρόλος όμως της επιστήμης είναι να καταρρίπτει τους μύθους με γεγονότα και –
προς μεγάλη έκπληξη πολλών – κάτι τέτοιο συνέβη πριν από λίγες ημέρες όταν
Ιάπωνες επιστήμονες κατάφεραν να φωτογραφίσουν στον φυσικό του χώρο ένα
γιγαντιαίο καλαμάρι. Αιώνες νωρίτερα, στα 1555, ο αρχιεπίσκοπος της Ουψάλας,
Ολάους Μάρκους, φανταζόταν το γιγαντιαίο καλαμάρι ως ένα «θαλάσσιο τέρας που
με ευκολία μπορεί να τσακίσει ακόμη και τα καλύτερα καράβια».

Το ντροπαλό «τέρας». Το καλαμάρι όμως που βρήκαν οι Ιάπωνες σε βάθος
1.000 μέτρων στα νερά του Ειρηνικού ήταν ιδιαίτερα ντροπαλό και δεν είχε σχέση
με το αιμοβόρο πλάσμα που είχαν στο μυαλό τους οι Ευρωπαίοι θαλασσοπόροι του
16ου αιώνα. Το μήκος του δεν ξεπερνούσε τα 9 μέτρα και για να ξεφύγει από το
αγκίστρι στο οποίο είχε πιαστεί προτίμησε να κόψει το πλοκάμι του. H
αναπάντεχη αυτή συνάντηση δεν αντιμετωπίστηκε απο τους επιστήμονες ως το
επιστέγασμα μιας πολύχρονης ωκεανογραφικής έρευνας, αλλά ως η απαρχή για την
κατανόηση ενός ζωντανού θρύλου! «Όσο περισσότερο ψάχνουμε τόσο περισσότερα
ερωτήματα θα μας δημιουργούνται γι’ αυτό», λέει στην εφημερίδα «New York
Times» ο Κλάιντ Ρόπερ από το Εθνικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Ινστιτούτου
Σμιθσόνιαν των ΗΠΑ.

Μοιάζει με πλειόσαυρο. Κάποιοι αναθάρρησαν και είπαν ότι αφού ένα
μεγάλο μέρος του πλανήτη παραμένει ανεξερεύνητο, όλο και κάποια έκπληξη πρώτου
μεγέθους θα πρέπει να περιμένουμε τα χρόνια που έρχονται. Ακόμη κι αν δεν
βρεθούν θρυλικά τέρατα όπως εκείνο στη λίμνη Λοχ Νες ή το ερπετό που μοιάζει
με δεινόσαυρο και φημολογείται ότι ζει στη λίμνη Τσαμπλέιν στο Βερμόντ των
ΗΠΑ, ίσως να εντοπιστούν πλάσματα που είναι αρκετά περίεργα με τον δικό τους
τρόπο. Πάντως, σε αυτήν τη λίμνη της Αμερικής φημολογείται ότι ζει ένα
αρχέγονο θαλάσσιο ερπετό, το οποίο μοιάζει με τον εξαφανισμένο εδώ και
εκατομμύρια χρόνια πλειόσαυρο. Σύμφωνα με… μαρτυρίες έχει μικρό κεφάλι,
μακρύ λαιμό και τέσσερα πτερύγια που μοιάζουν με κουπιά.

Αυτό είναι το Okapi που ανακάλυψε έκπληκτος το 1900 στις ζούγκλες του σημερινού Ζαΐρ ο Βρετανός εξερευνητής σερ Χάρι Τζόνστον

Περίεργα πλάσματα. Το βιβλίο του φυσιοδίφη Ρίτσαρντ Έλις, το οποίο
αναμένεται να κυκλοφορήσει το 2006 από τις Εκδόσεις Lyon Press, με τίτλο
«Singing Whales, Flying Squid and Swimming Cucumbers» («Φάλαινες που
τραγουδούν, Ιπτάμενο Καλαμάρι και Αγγούρια που κολυμπούν»), ενισχύει αυτήν την
πεποίθηση, καθώς παραθέτει έναν κατάλογο με είδη φαλαινών, δελφινιών και άλλων
πλασμάτων – ιδιαίτερα περίεργων – που ανακαλύφθηκαν προσφάτως. «H θάλασσα
είναι τόσο βαθιά και τόσο μεγάλη ώστε είμαι βέβαιος ότι και άλλα μυστήρια
καραδοκούν εκεί κάτω, αόρατα και άλυτα», λέει ο συγγραφέας μιλώντας στους «New
York Times» και προσθέτει ότι πρόσφατα κάποιοι εξερευνητές «σκόνταψαν» πάνω σε
ένα καλαμάρι μήκους περίπου 6 μέτρων, το οποίο διέθετε πτερύγια σαν τα αυτιά
του ελέφαντα και είχε λιπόσαρκους βραχίονες και πλοκάμια που μπορούσαν να
λυγίζουν όπως οι ανθρώπινοι αγκώνες. «Δεν ξέρουμε το παραμικρό γι’ αυτό το
καλαμάρι, όμως είδαμε ότι υπάρχει».

Τυχαίες ανακαλύψεις. Αν ανατρέξει κανείς στην Ιστορία, πολλά άγνωστα
πλάσματα ανακαλύφθηκαν εντελώς τυχαία. Το 1938, για παράδειγμα, ένας ψαράς στη
Νότια Αφρική ανέσυρε ένα παράξενο ψάρι με κοντόχοντρα πτερύγια. Όπως
αποδείχθηκε, ήταν ένα coelacanth το οποίο πίστευαν ότι είχε εξαφανιστεί πριν
από 70 εκατομμύρια χρόνια, σχεδόν μαζί με τους δεινόσαυρους. Οι επιστήμονες το
γνώριζαν από απολιθώματα που είχαν ανακαλύψει και τα οποία χρονολογούνταν στα
400 εκατομμύρια χρόνια. Ψάρια του ίδιου είδους πιάστηκαν στα δίχτυα άλλες δύο
τρεις φορές στις δεκαετίες που ακολούθησαν.

Το οκάπι και η κρυπτοζωολογία. Οι εκπλήξεις όμως δεν περιορίζονται μόνο
στη θάλασσα. Γύρω στο 1900, ο Βρετανός εξερευνητής σερ Χάρι Τζόνστον κυνηγούσε
στις ζούγκλες του σημερινού Ζαΐρ (τότε Βελγικού Κονγκό) όταν ανακάλυψε ένα ζώο
που έμοιαζε με καμηλοπάρδαλη και είναι γνωστό με την ονομασία οκάπι. Ήταν σαν
ζωντανό απολίθωμα. Το 1982, μια ομάδα απο φίλους των ζώων, ίδρυσε τη Διεθνή
Εταιρεία Κρυπτοζωολογίας και υιοθέτησε το οκάπι ως σύμβολό της. Στη διεύθυνση
μάλιστα που έχει η Εταιρεία στο Ίντερνετ (www.
internationalsocietyofcryptozoology. org) αναφέρονται 15 περίεργα πλάσματα, η
ύπαρξη των οποίων όμως δεν έχει διασταυρωθεί – μεγάλες γάτες, γιγαντιαίοι
κροκόδειλουι και φίδια, τεράστια χταπόδια, μαμούθ και πλάσματα με μακρύ λαιμό,
όπως είχαν κάποτε οι σαυρόποδοι.

Ήταν λίπος φάλαινας και όχι απομεινάρι… τέρατος

Ο «Τσαμπ» υποτίθεται πως είναι ένα θαλάσσιο ερπετό που ζει στη λίμνη Τσαμπλέιν στο Βερμόντ των ΗΠΑ

Ένα μυστήριο που λύθηκε πρόσφατα ήταν αυτό με τους μεγάλους βώλους από
κολλώδη ουσία που ξεβράζονταν σε διάφορες ακτές του κόσμου επί πολλά χρόνια.
Τον τελευταίο μάλιστα αιώνα ορισμένοι ευφάνταστοι επιστήμονες και ερευνητές
υπέθεταν ότι οι βώλοι – που σε ορισμένες περιπτώσεις είχαν τον όγκο ενός
σχολικού λεωφορείου – προέρχονταν από θαλάσσια πλάσματα που διέθεταν τόσο
μεγάλα πλοκάμια ώστε άνετα μπορούσαν να προκαλέσουν σημαντικότατες ζημιές – αν
όχι να βυθίσουν – ακόμη και κρουαζιερόπλοια. Σε κάποιες περιπτώσεις μάλιστα
υπήρξαν και προειδοποιήσεις προς τους καπετάνιους. Ανάμεσα στις εικασίες που
διατυπώνονταν για τη φύση των βώλων, ήταν και η άποψη πως αυτές οι μάζες
αποτελούσαν τα απομεινάρια πλασμάτων που είχαν πεθάνει λίγο καιρό πριν και
ήταν φοβερά σαν τους δεινόσαυρους και εντελώς άγνωστα στην επιστήμη.

Πριν από έναν χρόνο όμως, μια ομάδα βιολόγων με έδρα το Πανεπιστήμιο της
Νότιας Φλώριδας επιχείρησε να λύσει το μυστήριο καταφεύγοντας στη μέθοδο της
ανάλυσης του DNA. Αποδείχθηκε ότι οι μεγάλοι βώλοι δεν ήταν τίποτα άλλο παρά
λίπος φάλαινας. «Προς μεγάλη μας απογοήτευση», έγραψαν οι επιστήμονες, «δεν
βρήκαμε καμία ένδειξη ότι κάποιος από τους βώλους αποτελεί το απομεινάρι ενός
γιγαντιαίου χταποδιού ή κάποιου άγνωστου θαλάσσιου τέρατος». Ορισμένοι
ψυχολόγοι πάντως λένε ότι η φύση μοιάζει με μια λευκή πλάκα στην οποία ο
καθένας μπορεί να χαράξει ό,τι υπάρχει στο υποσυνείδητό του. Είναι σαν ένα
τεστ, στο οποίο περισσότερο φανερώνονται πληροφορίες για εκείνον που παρατηρεί
παρά για το παρατηρούμενο αντικείμενο…

Επιμέλεια: Στέφανος Κρίκκης, Εύη Ελευθεριάδου