Δρόμοι

Ο εξυπνότερος…

… ίσως, Βρετανός στη Νέα Υόρκη ετοιμάζεται να περάσει δύσκολες ώρες. Μιλάμε
για τον Σάιμον Σάμα, τον διάσημο ιστορικό και φανατικό του Μπομπ Ντίλαν. Και
μιλάμε για το τελευταίο του βιβλίο, που αναμένεται να ξεσηκώσει θύελλες όταν
εκδοθεί στην Αμερική, το προσεχές έτος. Και αυτό επειδή δεν είναι καθόλου καλή
ιδέα να γράφει κανείς την σήμερον ημέρα 400 ολόκληρες σελίδες, μόνο και μόνο
για να αποδείξει πως η Αμερική δεν είναι η σύγχρονη κοιτίδα της ιδέας της
ελευθερίας.

Ο Σάμα…

… έχωσε τη μύτη του στα ιστορικά αρχεία και ανακάλυψε την ιστορία δούλων που
εγκατέλειπαν μαζικά τις βρετανικές αποικίες στην Αμερική, όταν εκείνες
αγωνίζονταν για την ελευθερία τους, αναζητώντας καταφύγιο στους Βρετανούς.
Κάπως έτσι έγραψε στο νέο του βιβλίο, που επιγράφεται «Δύσκολα σταυροδρόμια».
Ο ιστορικός που έκανε όνομα γράφοντας για τη Γαλλική Επανάσταση, έχει
σπουδάσει δώδεκα χρόνια στο Χάρβαρντ και δεκατρία στο Κολούμπια, υπήρξε
υποστηρικτής του πολέμου στο Ιράκ (ώσπου ο Μπους δεν μπόρεσε να αποδείξει πως
ο Σαντάμ είχε όπλα μαζικής καταστροφής) και σταθερός υποστηρικτής της Αμερικής
στις επικρίσεις που δεχόταν από τους Ευρωπαίους (ακόμη και από τον Χάρολντ
Πίντερ). Όλα αυτά, για να δείξουμε πως στο νέο βιβλίο που έγραψε ο Σάιμον Σάμα
δεν κάνει φτηνό αντιαμερικανισμό. Γράφει για ιδιοκτήτες δούλων που ίδρυσαν μια
χώρα πάνω στην αρχή πως «όλοι οι άνθρωποι γεννιούνται ελεύθεροι και ίσοι», για
δούλους που πήγαιναν στο πλευρό των Βρετανών λιποτακτώντας από τον πόλεμο της
Ανεξαρτησίας, για μαζικά κινήματα κατά της δουλείας που είχαν εκδηλωθεί στη
Βρετανία μισό αιώνα νωρίτερα από τότε που εκδηλώθηκαν στην Αμερική. «Ο πρώτος
γνωστός Αφροαμερικανός πολιτικός ηγέτης, ο Τόμας Πίτερς, ένας δραπέτης από τα
δεσμά της δουλείας στην Καρολίνα», γράφει ο Σάιμον Σάμα, «παραμένει εντελώς
άγνωστος για τα αμερικανικά σχολικά εγχειρίδια». Ο συγγραφέας πάντως δεν μένει
τυφλός μπροστά στα κίνητρα της άλλης πλευράς. Ο κυριότερος λόγος που οι
Βρετανοί προσέφεραν στους φυγάδες δούλους την ελευθερία τους ήταν για να
τραβήξουν το «οικονομικό χαλί» κάτω από τα πόδια των εξεγερμένων αποικιών
τους.

Εκείνους…

… που αποκρούουν τις επιθέσεις που δέχεται η Αμερική, επικαλούμενοι τους
ιδρυτικούς πατέρες της που κάποτε ήταν «καλοί, σοφοί, δυνατοί, ηρωικοί,
αφοσιωμένοι στην ελευθερία και όλα τα σχετικά», ο Σάιμον Σάμα τούς παραπέμπει
στον Θουκυδίδη: κανείς δεν μένει απόλυτα καλός ή απόλυτα κακός στο πέρασμα της
Ιστορίας.

Μήνες τώρα…

… ο Σάιμον Σάμα προτρέπει το Δημοκρατικό Κόμμα των ΗΠΑ «να ξαναβάλει τα
αρχίδια του στη θέση τους», αν θέλει να βγάλει τον Τζορτζ Μπους από τον Λευκό
Οίκο. Με το νέο του τολμηρό βιβλίο για την ιστορία της ελευθερίας που θα
προκαλέσει ζωηρές αμερικανικές αντιδράσεις, σχολιάζει ο Τζιλς Γουίτελ στους
«Τάιμς», είναι φανερό ότι ο Σάιμον Σάμα έχει τα δικά του στη σωστή τους θέση.