«Nαι» με σκληρούς όρους

Σε βαρύ κλίμα ετοιμάζεται να αρχίσει τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την
Ένωση η Τουρκία, καθώς λίγα 24ωρα πριν από την «ιστορική Δευτέρα», το
Ευρωκοινοβούλιο κατάφερε καίριο πλήγμα στις ευρωπαϊκές φιλοδοξίες της.

Το Ευρωκοινοβούλιο, αφενός υιοθέτησε ψήφισμα με το οποίο δίνει ένα εξαιρετικά
«ψυχρό ναι» στην έναρξη διαπραγματεύσεων – γεμάτο παραινέσεις περί ανθρωπίνων
δικαιωμάτων, αναγνώρισης της γενοκτονίας των Αρμενίων και άλλα δυσάρεστα για
τα τουρκικά ώτα. Αφετέρου, επιφυλάχθηκε να επικυρώσει την Τελωνειακή Σύνδεση
της Τουρκίας και δέκα νέων χωρών (στις οποίες συμπεριλαμβάνεται η Κύπρος),
μέχρις ότου βεβαιωθεί πως η Άγκυρα θα υποβάλει τη συμφωνία στην Τουρκική
Εθνοσυνέλευση χωρίς να είναι προσαρτημένη η μονομερής δήλωση περί μη
αναγνώρισης της Κύπρου.

H συζήτηση στο Ευρωκοινοβούλιο διεξήχθη σε εξαιρετικά υψηλούς τόνους και
ακούστηκαν βαριές κουβέντες για τις επιδόσεις – για την ακρίβεια, μη επιδόσεις
– της Τουρκίας στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ενώ παράλληλα το Σώμα
διχάστηκε ανά πολιτικές ομάδες και χώρες, με άλλους να υπερασπίζουν την
ευρωπαϊκή προοπτική της Άγκυρας και άλλους να την αντιμάχονται – με ποικίλα
κριτήρια.

Δυσφορία στην Άγκυρα

Το κλίμα αυτό με τη σειρά του προκάλεσε έντονη δυσφορία στην Άγκυρα, καθώς η
τουρκική κυβέρνηση θεωρεί πως οι Ευρωπαίοι τής φέρονται ως υποψήφια χώρα
δεύτερης κατηγορίας. Κύρια πηγή ενόχλησης είναι το γεγονός πως το
διαπραγματευτικό πλαίσιο ακόμη δεν έχει ολοκληρωθεί, με την Αυστρία να
επιμένει στη συμπερίληψη του ενδεχομένου «ειδικής σχέσης» αντί πλήρους
ένταξης. Κοινοτικοί διπλωμάτες δεν αποκλείουν το κείμενο να μην τελειώσει ούτε
σήμερα, στη συνεδρίαση των Μονίμων Αντιπροσώπων (COREPER), και να χρειασθεί
έκτακτη συνεδρίαση των υπουργών Εξωτερικών το βράδυ της Κυριακής, στο
Λουξεμβούργο.

Πιέζει ο Γκιουλ

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Αμπντουλάχ Γκιουλ προειδοποίησε εκ νέου πως δεν
πρόκειται να αναχωρήσει από την Άγκυρα για το Λουξεμβούργο, αν προηγουμένως
δεν έχει λάβει γνώση τού ακριβούς περιεχομένου των κειμένων. Υπενθυμίζεται πως
η τουρκική κυβέρνηση έχει δηλώσει επισήμως πως δεν θα προσέλθει για υπογραφή
της έναρξης των διαπραγματεύσεων αν περιλαμβάνεται το αυστριακό αίτημα περί
«ειδικής σχέσης». Παρ’ όλα αυτά, ο Ταγίπ Ερντογάν επιχείρησε χθες να κρατήσει
χαμηλούς τόνους, δηλώνοντας – από το Ομάν – πως «η απόφαση του
Ευρωκοινοβουλίου δεν θα επηρεάσει τη διαδικασία της E.E. Δεν έχει αρμοδιότητα
να επιβάλει κυρώσεις». Αγνοώντας όμως τις καθησυχαστικές δηλώσεις του
πρωθυπουργού, η τουρκική λίρα και το χρηματιστήριο αντέδρασαν αρνητικά,
μολονότι ελάχιστοι είναι αυτοί που προβλέπουν «ναυάγιο» στην έναρξη των
διαπραγματεύσεων.

«Στον αέρα» η Τελωνειακή Σύνδεση

ΣΗΜΑΙΝΟΥΣΑ ΣΗΜΑΣΙΑ έχει για όλους τους εμπλεκομένους – τους «25», την
Τουρκία, την Ελλάδα και την Κύπρο – η απόφαση του Ευρωκοινοβουλίου να αναβάλει
την ψηφοφορία για την επικύρωση της Τελωνειακής Σύνδεσης Τουρκίας και δέκα
νέων χωρών, μεταξύ των οποίων και η Κύπρος. Βάσει αυτής της απόφασης, το
Ευρωκοινοβούλιο δεν πρόκειται να συναινέσει στην Τελωνειακή Σύνδεση μέχρις
ότου γίνει η σχετική επικύρωση στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση και βεβαιωθεί ότι η
τουρκική κυβέρνηση δεν θα εισαγάγει προς ψήφιση με την Τελωνειακή Σύνδεση και
τη μονομερή δήλωση περί μη αναγνώρισης της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Κατόπιν αυτού, η Τελωνειακή Σύνδεση με τις δέκα νέες χώρες είναι «στον αέρα»
και πρακτικά δεν υφίσταται, μολονότι αποτελούσε μία από τις προϋποθέσεις για
την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Στην Κύπρο, μάλιστα, αναπτύσσεται
τώρα ο προβληματισμός, μήπως η Άγκυρα «πατήσει» στην απόφαση του Στρασβούργου
και δεν ανοίξει τα λιμάνια και τα αεροδρόμια στα κυπριακά προϊόντα και πλοία –
που είναι η βασική επιδίωξη της Λευκωσίας.

Σημειώνεται, πάντως, πως οι ευρωβουλευτές και της N.Δ. και του ΠΑΣΟΚ ψήφισαν
κατά της αναβολής της επικύρωσης για την Τελωνειακή Σύνδεση, ο ΣΥΝ απείχε, ενώ
το KKE συμπαρατάχθηκε με τους Γερμανούς Χριστιανοδημοκράτες και ψήφισε υπέρ.