Δρόμοι

Τι απέγιναν…

… τα πολιτικά κόμματα; Άραγε έχει απομείνει κανένα αληθινό πολιτικό κόμμα
πουθενά στην Ευρώπη, πουθενά στον δυτικό κόσμο; Όπως έδειξαν και οι γερμανικές
εκλογές, δύσκολα θα μπορούσε να βρει κανείς σήμερα έστω και ένα. Φυσικά
υπάρχουν πολύπλοκοι κομματικοί μηχανισμοί που διεκδικούν τις εκλογές εδώ κι
εκεί. Όμως, κανένα από αυτά τα ψευδοκόμματα δεν μπορεί να ισχυριστεί πως έχει
βαθιές ρίζες, πως έχει αληθινό κύρος στο λαό. Όλα τους δείχνουν εκτός τόπου
και χρόνου.

Τι έγινε…

… στη Γερμανία; Κανένα κόμμα δεν νίκησε. Κανένα δεν έπεισε τοn λαό. Και αφού
απορρίφθηκαν από την πλειοψηφία των ψηφοφόρων, τα δυο μεγαλύτερα κόμματα
αποσύρθηκαν στα ιδιαίτερα διαμερίσματά τους για να «μαγειρέψουν» κάτι που θα
μοιάζει με κυβέρνηση εξουσίας, ρίχνοντας το φταίξιμο στους ψηφοφόρους που
έμειναν τυφλοί μπροστά στις χάρες των ηγετών τους. H κουβέντα για ένα «μεγάλο
συνασπισμό» ανάμεσα σε δυο κόμματα που υποτίθεται πως βρίσκονται σε αντίπαλα
στρατόπεδα τονίζει ιδιαίτερα την απουσία διακριτών πολιτικών γραμμών, την
απουσία διακριτών πολιτικών διαφορών. Παντού στην Ευρώπη, εκείνο που ξεχωρίζει
ανάμεσα στα μεγάλα πολιτικά κόμματα δεν είναι οι διαφορές τους αλλά οι
ομοιότητές τους. Είναι ειρωνική η ιδέα πως η νέα Γερμανία θα μπορούσε να
αποκτήσει μια νέα Θάτσερ, λέει ο Βρετανός αρθρογράφος Μικ Χιουμ. Επειδή, η
επανένωση της Γερμανίας και η πτώση του Τείχους του Βερολίνου συνέπεσαν με την
πτώση του θατσερισμού. Και αυτό δεν ήταν καθόλου συμπτωματικό. H πτώση της
Σοβιετικής Ένωσης κατέστρεψε τα παλιά κόμματα της ευρωπαϊκής Αριστεράς, αλλά
δεν άργησε να αναδείξει και την πολιτική εξάντληση των «νικηφόρων» κομμάτων
της Δεξιάς, που δεν μπορούσαν πια να συντηρούνται στη ζωή από τον εξ
επαγγέλματος αντικομμουνισμό τους. H κενότητα των δυτικών πολιτικών κομμάτων
φαίνεται τόσο ξεκάθαρα όσο και η παρακμή του παλιού σοβιετικού συστήματος.

Στο βιβλίο του…

… «H πολιτική του φόβου: πέρα από την Αριστερά και τη Δεξιά», ο καθηγητής
Φρανκ Φιουρέντι περιγράφει την εξής κατάσταση: H Δεξιά δεν έχει πια δεξιό
περιεχόμενο, αφού έχει χάσει τη συντηρητική πεποίθησή της στην παράδοση και
στο παρελθόν. Και η Αριστερά δεν έχει πια αληθινό αριστερό περιεχόμενο, αφού
έχει εγκαταλείψει την πίστη της στο μέλλον και στην πρόοδο. Στο παρόν, τόσο η
Δεξιά όσο και η Αριστερά βρίσκονται σε κατάσταση παράλυσης.

Δεν έχει…

… λοιπόν και τόση σημασία, λέει ο Χιουμ, ποια κόμματα θα συμμαχήσουν και θα
κυβερνήσουν, ούτε στη Γερμανία ούτε αλλού. Φαίνεται πως ζούμε σε ένα σύστημα
που δεν είναι ούτε μονοκομματικό ούτε πολυκομματικό. Ζούμε σε ένα «ακομματικό
σύστημα», όπου ακόμη και η σκέψη να κινητοποιήσουν τον λαό για να πολεμήσει
για ορισμένες ιδέες, για ορισμένες απόψεις, για ορισμένες διεκδικήσεις,
τρομάζει τους λεγόμενους πολιτικούς ηγέτες.