Ο «Πολωνός υδραυλικός» ψηφίζει Δεξιά

H Πολωνία ετοιμάζεται αύριο να απομακρύνει από την εξουσία τους
νεοκομμουνιστές που δυσφημήστηκαν από σκάνδαλα διαφθοράς και να εκλέξει ένα
νέο Κοινοβούλιο όπου θα κυριαρχούν οι φιλελεύθεροι και η καθολική Δεξιά. Ο
συνεργάτης των «Τάιμς» David Aaronovich επισκέφτηκε την Πολωνία και μίλησε με
τον αυριανό πρωθυπουργό και με πολίτες.

«Το ανοιχτό μοντέλο της βρετανικής κοινωνίας και οικονομίας προσεγγίζει πολύ στην πολωνική κατάσταση», λέει ο αρχηγός της κεντροδεξιάς Πλατφόρμας των Πολιτών Γιαν Ρόκιτα που αναμένεται να είναι ο νέος πρωθυπουργός μετά τις αυριανές εκλογές

«Στην Πολωνία, ανάμεσα στο πλήθος από τις παρακαμπτήριες του τρένου που είναι
γεμάτες από σκουριασμένα βαγόνια και μια πιτσαρία, είναι χρήσιμη η αναγγελία
πως το τρένο σταματάει στο Οσβίετσιμ. Άραγε αυτό το μέρος ήταν έτσι τότε;
Φαινόταν μέσα από τα βαγόνια που κουβαλούσαν κόσμο στο Άουσβιτς;

Για πρώτη φορά κατάλαβα πως τις τοποθεσίες των στρατοπέδων συγκέντρωσης τις
επέλεγαν έτσι που να είναι κοντά στις σιδηροδρομικές γραμμές. Ολόγυρά τους
υπάρχουν πόλεις, χωράφια. Τίποτα δεν είναι κρυφό.

Το βρετανικό παράδειγμα. Στις δέκα το βράδυ, στην Κρακοβία, ο αρχηγός
της κεντροδεξιάς Πλατφόρμας των Πολιτών Γιαν Ρόκιτα συζητάει τις συνταγματικές
τροπολογίες. Αναμένεται να γίνει πρωθυπουργός μετά τις αυριανές εκλογές.
Δείχνει σαν κάποιον που ξέρει πως κερδίζει. Και αυτό που έχει να προσφέρει
στην Πολωνία είναι κυρίως η Βρετανία. «Το ανοιχτό μοντέλο της βρετανικής
κοινωνίας και οικονομίας προσεγγίζει πολύ στην πολωνική κατάσταση», λέει, «κι
όχι το γερμανικό και το γαλλικό μοντέλο της αυξημένης κοινωνικής προστασίας, η
κλειστή κοινωνία. Πιστεύω ότι η φιλελεύθερη επιλογή είναι ο δρόμος προς το
πραγματικό κράτος πρόνοιας».

Ο Ρόκιτα είναι πεπεισμένος ότι η πολωνική κοινωνία είναι η πιο ανοιχτή στην
Ευρώπη και η Πολωνία ο μεγαλύτερος υποστηρικτής της επόμενης διεύρυνσης με την
Τουρκία ή την Ουκρανία. «Πιστεύω ότι η Άνγκελα Μέρκελ κάνει λάθος στο τουρκικό
ζήτημα, επηρεασμένη από λόγους εσωτερικής πολιτικής. Οι οπαδοί των
Χριστιανοδημοκρατών είναι κάπως ξενοφοβικοί. Εμείς δεν είμαστε. Όσο
περισσότερο η Ευρώπη θα φοβάται την Τουρκία, τόσο περισσότερο θα φοβάται τον
Πολωνό υδραυλικό».

H άποψη του Ρόκιτα είναι ότι οι διαμορφωτές της κοινής γνώμης στη Δυτική
Ευρώπη έχουν έναν διακηρυγμένο και έναν ανομολόγητο λόγο για να ανησυχούν για
την ένταξη των ανατολικών χωρών στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο διακηρυγμένος λόγος
είναι οι φόβοι ότι η οικονομία τους και η γεωργία τους θα χρειαστούν τεράστιες
επιδοτήσεις. Όμως, ο πραγματικός λόγος είναι πως δεν μπορούν να αντέξουν τον
ανταγωνισμό. «H γαλλική κοινωνία, η γερμανική κοινωνία, δεν ξετρελαίνονται να
υποδεχτούν Πολωνούς φοιτητές, Πολωνούς εργάτες, Πολωνούς υδραυλικούς. Δεν
ξετρελαίνονται για τα πολωνικά αγροτικά προϊόντα που είναι καλύτερα,
νοστιμότερα και φθηνότερα. Το πολιτικό μας πρόβλημα», λέει ο Ρόκιτα
χαμογελώντας, «είναι η επιτυχία μας».

«Τα αγκαλιάσματα με τη Ρωσία δεν φέρνουν τη δημοκρατία»

«Μένω στην Πολωνία. Ελάτε κι εσείς». Αυτή την αφίσα κυκλοφόρησε το πολωνικό υπουργείο Τουρισμού το καλοκαίρι, για να διασκεδάσει τους φόβους των Ευρωπαίων για τους φτηνούς Πολωνούς μετανάστες. Ο «Πολωνός υδραυλικός» έμεινε στην Πολωνία και αύριο ψηφίζει Δεξιά

Στη Βαρσοβία, σε μια πλατεία, ένας άνδρας με γυαλιστερό κοστούμι βγάζει λόγο
στους περαστικούς και τους λέει πως ο δήμαρχος της Βαρσοβίας έχει κάνει
κολεγιά με τους Αμερικανούς και τους Εβραίους. Ο κοστουμαρισμένος είναι του
Συνδέσμου Πολωνικών Οικογενειών, που την περασμένη χρονιά είχε αποσπάσει
πολλές έδρες στις ευρωεκλογές και είχε συμμαχήσει με το βρετανικό ακροδεξιό
κόμμα στο Στρασβούργο. Περαστικοί τού αντιμιλούν. Όχι ευγενικά.

Πάντως, ο δήμαρχος της Βαρσοβίας Λεχ Καζίνσκι δεν είναι ο καταλληλότερος για
να τον κατηγορήσει κανείς για έλλειψη πατριωτισμού. Υποψήφιος για την προεδρία
(ο δίδυμος αδελφός του διεκδικεί την πρωθυπουργία) με το Κόμμα Νόμου και
Δικαιοσύνης, στο προεκλογικό του πρόγραμμα τονίζει τις οικογενειακές αξίες και
υπενθυμίζει πόσο φρικτές ήταν η Ρωσία και η Γερμανία.

Μουσείο. Ήταν εκείνος που πέρυσι είχε την ιδέα να ιδρύσει το Μουσείο
της Εξέγερσης της Βαρσοβίας. «Ήμασταν οι χαμένοι στο στρατόπεδο των νικητών»,
μου εξηγεί ο διευθυντής του Μουσείου, Μαρσίν Ροζκόβσκι, 27 ετών. Μολονότι στην
πλευρά των νικητών, οι Πολωνοί κατέληξαν κατακτημένοι και υποταγμένοι,
«προδομένοι από τον Στάλιν, τον Ρούζβελτ, τον Τσώρτσιλ».

Στην εξέγερση του 1944 σκοτώθηκαν 150.000 Πολωνοί, ενώ οι Ρώσοι παρέμεναν
στρατοπεδευμένοι στην αντίπερα όχθη του ποταμού Βιστούλα. Σαν να μην έφτανε
αυτό, αργότερα, στην κομμουνιστική περίοδο, τα γεγονότα της εξέγερσης
σκεπάστηκαν από τη σιωπή.

Τι θα αλλάξει, εαν φύγει το Σοσιαλιστικό κόμμα; Στο καφέ Μπρίστολ, ο Βαρζίνιεκ
Σμοζίνσκι, 26χρονος δημοσιογράφος του περιοδικού «Πρεζκόι», εξηγεί: «Πολλοί
στη Δυτική Ευρώπη προτιμάτε τα αγκαλιάσματα με τη Ρωσία. Όμως είναι πολύ
δύσκολο για εμάς να αποδεχτούμε πως η πολιτική του κατευνασμού της Ρωσίας
είναι ο καλύτερος τρόπος για να πετύχουμε τον εκδημοκρατισμό».

Επιμέλεια: Ρούσσος Βρανάς